II SA/Gl 1134/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant specjalista Magdalena Strzałkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2025 r. sprawy ze skargi Gminy O. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 24 czerwca 2024 r. nr NWXIV.7581.2.8.2024 w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną oddala skargę Wnioskiem z dnia 7 stycznia 2022 r. Z. J. ("strona" lub "uczestniczka postępowania"), wystąpiła do Starosty C. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną we wsi B., w gminie O., stanowiącą działkę nr [...] o pow. 0,2695 ha, przejętą przez Gminę O. z przeznaczeniem pod drogę gminną. Starosta C. (dalej: "organ I instancji"), wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, decyzją z dnia 22 kwietnia 2022 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 1 w związku z art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (podany publikator: Dz. U. z 2021 r. poz. 1899 z późn. zm., dalej w skrócie: "u.g.n."), odmówił stronie ustalenia i wypłaty odszkodowania za przedmiotową działkę, bowiem zostało ono ustalone w trybie cywilnoprawnym, na co wskazuje oświadczenie strony z dnia 11 lipca 2007 r. o nieodpłatnym przekazaniu na rzecz Gminy O. części nieruchomości, w celu urządzenia drogi. Strona, działając przez pełnomocnika, wniosła odwołanie od powyższej decyzji. W wyniku jego rozpatrzenia, Wojewoda Śląski, decyzją z dnia 31 sierpnia 2022 r., nr [...], uchylił decyzję organu I instancji z dnia 22 kwietnia 2022 r. i umorzył w całości postępowanie administracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po złożeniu skargi przez stronę, prawomocnym wyrokiem z dnia 15 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 1616/22, uchylił obie wydane w sprawie decyzje zaznaczając, że znajdująca się w aktach administracyjnych kopia oświadczenia strony z dnia 11 lipca 2008 r., w zestawieniu ze zgromadzonym materiałem dowodowym, nie daje podstaw do przyjęcia, że zrzekła się odszkodowania za przedmiotową działkę. Jeżeli zatem w toku ponownego postępowania nie zostaną przedstawione przez Gminę O. inne dowody, które wskażą jednoznacznie na to, że takie zrzeczenie miejsce i stanowiło jednocześnie efekt uzgodnień poczynionych pomiędzy stronami (czy to na etapie złożenia wniosku o podział, czy to później), to organ I instancji powinien ustalić odszkodowanie, zgodnie z tym, co wynika z ostatniego zdania art. 98 ust. 3 u.g.n. Organ I instancji, po przeprowadzeniu w dniu 12 marca 2024 r. rozprawy administracyjnej, decyzją z dnia 24 kwietnia 2024 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 129 ust. 1 i ust. 5 pkt 1, art. 130, art. 132 ust. 1a, ust. 2, ust. 3 i ust. 5, art. 134 w zw. z art. 98 ust. 3 u.g.n. oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (podany publikator: Dz. U. z 2024 r. poz. 572), ustalił stronie odszkodowanie pieniężne w wysokości 41 233,00 zł. za nieruchomość położoną w obrębie B., gmina O., oznaczoną jako działka nr [...] o pow. 0,2695 ha, karta mapy [...], dla której Sąd Rejonowy w C. prowadzi księgę wieczystą nr [...], z uwagi na to, że przeszła z mocy prawa na rzecz Gminy O. z przeznaczeniem pod drogę publiczną gminną, na podstawie decyzji Wójta Gminy O. z dnia 10 lipca 2008 r., nr [...], o zatwierdzeniu podziału nieruchomości wydanej na wniosek strony (punkt I sentencji), oraz podał szczegółowe warunki i termin wypłaty odszkodowania (punkt II i III). W odwołaniu Gmina O. zarzuciła rozstrzygnięciu naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zwłaszcza art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez zaniechanie wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i zastąpienie jej oceną dowolną, tj. uznaniem, że kopia oświadczenia strony z dnia 11 lipca 2007 r. nie stanowi nieodpłatnego przekazania nieruchomości, w konsekwencji naruszenie art. 105 § 1 k.p.a., poprzez brak wydania decyzji o umorzeniu postępowania w całości, a także naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 98 ust. 3 u.g.n. Wojewoda Śląski, decyzją z dnia 24 czerwca 2024 r., nr NWXIV.7581.2.8.2024, na podstawie art. 138 § 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia 24 kwietnia 2024 r. W uzasadnieniu podał, że Burmistrz Miasta i Gminy O. nie przedstawił oryginału oświadczenia strony z dnia 8.08.2023 r. oraz innych dowodów, aby poprzeć fakt zrzeczenia się przez nią odszkodowania, do czego zobowiązywał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 1616/22. Stąd też, w oparciu o art. 130 u.g.n. nastąpiło ustalenie odszkodowania według stanu i przeznaczenia nieruchomości w dniu wydania decyzji o podziale oraz jej wartości w dniu wydania decyzji o odszkodowaniu, po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego. Przywołał zasady sporządzania przez rzeczoznawcę majątkowego opinii o wartości nieruchomości wynikające z rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 5 września 2023 r. w sprawie wyceny nieruchomości (Dz. U. z 2023 r. poz. 1832, zwane dalej w skrócie: "rozporządzenie"), zgodnie z którymi biegła sporządziła operat szacunkowy z dnia 16.11.2023 r., określając wartość odszkodowania na kwotę 41 233 zł., wg. stanu z dnia 10 lipca 2008 r., tj. na dzień wydania decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości. Stan faktyczno - techniczny nieruchomości został ustalony w oparciu o wywiad terenowy przeprowadzony w dniu 10 listopada 2023 r. oraz dokumenty znajdujące się w aktach i dostępne informacje z innych źródeł, m.in. geoportal krajowy, dokumenty archiwalne. Biegła w piśmie z dnia 23.01.2024 r. szczegółowo odniosła się do podniesionych przez strony zarzutów i podtrzymała stanowisko, co do wartości określonej w operacie szacunkowym z dnia 16.11.2023 r. W trybie art. 89 § 2 k.p.a., organ I instancji przeprowadził w dniu 12 marca 2024 r. rozprawę administracyjną, podczas której zapoznano strony ze zgromadzonym materiałem dowodowym, w tym z operatem szacunkowym oraz wyjaśniono przepisy obowiązujące w zakresie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomości wydzielone pod drogi publiczne, w trybie art. 98 ust. 3 u.g.n. W skardze z dnia 23 lipca 2024 r. Burmistrz Miasta i Gminy O. (dalej: "skarżący") zarzucił decyzji Wojewody Śląskiego naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego oraz jego dowolną ocenę, w tym błędne uznanie, że kopia oświadczenia uczestniczki postępowania z dnia 11 lipca 2007 r. w przedmiocie nieodpłatnego przekazania części działki [...], k.m. [...], nie stanowi wystarczającego dowodu do potwierdzenia jej ówczesnego oświadczenia woli, oraz wywiedzenie błędnego wniosku, że złożyła podpis in blanco, chociaż to również nie zostało wykazane, jak również nie wskazano celu, w jakim rzekomo w taki sposób złożyła podpis. W tej sytuacji naruszone zostały przepisy prawa materialnego, tj. art. 98 ust. 3 u.g.n. w związku z art. 105 § 1 k.p.a., poprzez brak umorzenia postępowania. W związku z tym domagał się uchylenia wydanych w sprawie decyzji, umorzenia postępowania i zasądzenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W uzasadnieniu skargi odwołał się to twierdzeń uczestniczki postępowania, że złożyła jedynie podpis in blanco a treść oświadczenia została nadrukowana przez pracownika urzędu gminy. Zdaniem skarżącego, w okresie od dnia 10 lipca 2007 r. do dnia 7 stycznia 2022 r., kwestia ta wymagała szczególnego wyjaśnienia i oceny. Uczestniczka postępowania nie wykazała woli odpłatnego przekazania fragmentu nieruchomości na rzecz Gminy O.. Wówczas nie kwestionowała oświadczenia i nie dochodziła odszkodowania, co tylko dowodzi jej świadomości skutecznego zrzeczenia się prawa do odszkodowania. Samo przedłożenie oryginalnej wersji oświadczenia, zdaniem skarżącego, nie miało znaczenia dla sprawy, bowiem nie jest kwestionowane złożenie podpisu przez uczestniczkę postępowania, ale uznanie późniejszego nadrukowania oświadczenia za twierdzenie udowodnione, co skutkuje w tej sprawie słabszą jego pozycją. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski wniósł o jej oddalenie. Uczestniczka postępowania, reprezentowana przez pełnomocnika, również wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, w skrócie: "p.p.s.a.") sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem dotyczącym art. 57a. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić należy, że wskazany na wstępie obowiązek kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem obejmuje także zbadanie, czy organ administracji ponownie rozpoznający sprawę wypełnił powinność wynikającą z art. 153 p.p.s.a. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Jak przyjmuje się w orzecznictwie, przez "ocenę prawną", o której mowa w ww. przepisie, rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego (np. braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego), wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa do ustalonego stanu faktycznego. W zakresie oceny prawnej mieści się więc zarówno krytyka zaskarżonego rozstrzygnięcia w aspekcie prawnym (stosowania prawa), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie to zostało w danym konkretnym przypadku uznane przez sąd administracyjny za błędne i jakie, zdaniem sądu, zastosowanie lub interpretacja przepisów prawnych powinny mieć miejsce, aby rozstrzygnięcie organu administracji publicznej mogło być uznane za zgodne z prawem. Ocena ta może odnosić się zarówno do przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, jak również kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji (por. Tadeusz Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI). Dodatkowo, "wskazania co do dalszego postępowania" stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza (chociaż nie wyłącznie) oceny przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w danej sprawie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 2014 r. sygn. akt II GSK 1762/12 i z dnia 30.07.2009 r. sygn. akt II FSK 451/08). Istotą wskazań zawartych w uzasadnieniu rozstrzygnięcia sądu jest zapobieżenie w przyszłości popełnieniu tych samych błędów, stwierdzonych w trakcie kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wskazania te nie mają i nie mogą przesądzać sposobu rozstrzygnięcia, nie nakazują organom by wydały konkretny rodzaj aktu prawnego, oraz mają na celu doprowadzenie do wydania orzeczenia zgodnego z prawem, zatem dążą do zapewnienia przestrzegania zasady legalności (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 05.02.2015 r. sygn. akt I SA/Łd 1101/14). Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ podatkowy, ani sąd administracyjny, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu tegoż sądu, gdyż są nimi związane (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2015 r. sygn. akt II FSK 1404/13 i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2014 r. sygn. akt I GSK 534/12). Jeżeli strona postępowania z taką oceną prawną i wskazaniami się nie zgadza, to powinna orzeczenie to zakwestionować za pomocą środków odwoławczych przewidzianych prawem (skarga kasacyjna). Po uprawomocnieniu się orzeczenia, zawarte w nim stanowisko będzie wiążące nie tylko dla organów wymienionych w art. 153 p.p.s.a., lecz również wskazanych w art. 170 p.p.s.a., który stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego dnia 9 października 2014 r. sygn. akt II FSK 2523/12). Przepis art. 153 p.p.s.a. stanowi zakaz formułowania nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej przez sąd administracyjny poglądem i w istocie stanowi gwarancję przestrzegania przez organy związania oceną sprawy zawartą w orzeczeniu sądu administracyjnego, bez względu na poglądy co do oceny tej sprawy. Skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie to zostało wydane; postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, przyszłe postępowanie administracyjne, oraz ewentualne przyszłe postępowania sądowoadministracyjne, w tym także przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w przypadku ewentualnego rozpoznawania skargi kasacyjnej od ponownego wyroku sądu pierwszej instancji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 marca 2009 r. sygn. akt I SA/Łd 1230/08). Niezastosowanie się przez organ administracji publicznej przy ponownym wydawaniu decyzji do oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu narusza zasadę związania organu oceną prawną i oznacza, że podjęty akt lub czynność są wadliwe. Samo związanie sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a., oznacza to, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy nie można formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz sąd zobowiązany jest do podporządkowania się i konsekwentnego reagowania, w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (por. Jan Paweł Tarno "Komentarz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi", wyd. V). Kontrola rozstrzygnięcia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy sprowadza się do oceny, czy organ podporządkował się wskazanym wytycznym i ocenie prawnej wyrażonej przez sąd, gdyż jest to główne kryterium poprawności nowo wydanej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2014 r. sygn. akt I GSK 534/12). Podkreślić należy, że jeżeli sąd administracyjny - rozpatrując ponownie sprawę (czyli rozpatrując skargę na drugą decyzję) - nie uwzględniłby oceny prawnej z pierwszego wyroku, byłoby to naruszenie prawa stanowiące podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej. Kwestia, czy po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ podporządkował się wskazaniom sądu i jego ocenie prawnej, stanowi w istocie główne kryterium kontroli poprawności nowo wydanej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2011 r. sygn. akt II OSK 729/10), a nieprzestrzeganie zasady przewidzianej w art. 153 p.p.s.a. podważa obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadzi do niespójności działania systemu władzy. W judykaturze powszechnie przyjmuje się, że ocena wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie tak długo, jak długo wyrok nie zostanie uchylony w trybie określonym przez prawo bądź nie ulegnie zmianie stan prawny będący podstawą orzekania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w obecnym składzie akceptuje i przychyla się do stanowiska omówionego i wyrażonego w przywołanym już wcześniej wyroku tut. Sądu z dnia 15 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 1616/22. Art. 98 ust. 3 u.g.n. przewiduje dwa odrębne tryby ustalenia odszkodowania za przejęte grunty. Pierwszy polega na uzgodnieniu przez właściciela lub użytkownika wieczystego z właściwym organem wysokości odszkodowania i ma charakter cywilnoprawny, podczas gdy drugi polega na ustaleniu odszkodowania przez organ administracji w drodze decyzji administracyjnej. Wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie odszkodowania jest możliwe, gdy wysokość odszkodowania nie zostanie ustalona w wyniku uzgodnień. W ocenie Sądu o ile wszczęcie postępowania o ustalenie odszkodowania, wobec braku pozytywnych rezultatów uzgodnień, może nastąpić po przejściu prawa własności na podmiot publicznoprawny, gdy decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna, o tyle prowadzenie rokowań można rozpocząć wcześniej. Faza prowadzenia rokowań ma charakter cywilnoprawny, może w tym czasie dojść także do zrzeczenia się przez właściciela odszkodowania z różnych względów (np. w związku z porozumieniem zawartym z gminą co do dochodzenia opłat z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanej podziałem lub z innych względów, wynikających z uwarunkowań konkretnej sprawy). Wraz z wnioskiem o zatwierdzenie podziału nieruchomości strona składa projekt podziału wykonany przez uprawnionego geodetę, na odpowiedniej do tego celu mapie. Właściciel zatem posiada wiedzę, jaki będzie przebieg drogi, jak również, że będzie to droga publiczna i powierzchnię działki przeznaczonej pod drogę. W ramach uzgodnień dopuszczalne jest zrzeczenie się prawa do odszkodowania za wywłaszczony grunt jedynie wówczas, gdy ma wymienioną powyżej wiedzę. W tym miejscu należy zaakcentować, że decyzją Wójta Gminy O. z dnia 10 lipca 2008 r., nr [...], został zatwierdzony podziału nieruchomości uczestniczki postępowania, położonej we wsi B., obręb ewidencyjny B. gmina O., k.m. [...], której część nr [...] o pow. 0,2695 ha, przejęto z przeznaczeniem pod drogę gminną B. - O.. Sam projekt podziału (będący projektem wstępnym) został zaopiniowany postanowieniem Wójta Gminy O. dopiero w dniu 6 maja 2008 r. Z tego powodu, do wniosku podziałowego nie mógł być załączony żaden projekt podziału, w tym również przewidujący wydzielenie z działki nr [...], k.m. [...], obręb B., działki o innym numerze niż [...], o powierzchni 0,2695 ha, należącej do uczestniczki postępowania, pod drogę publiczną (gminną). Trudno zatem uznać, że podpisując "oświadczenie z dnia 11 lipca 2007 r." uczestniczka postępowania wiedziała ona o jego skutkach. Wspomniane "oświadczenie", a właściwie jego nie potwierdzona za zgodność kserokopia (k. 45 akt administracyjnych), opatrzone jest podpisem uczestniczki postępowania, czego ona nie kwestionuje, jednakże nie precyzuje numeru działki i komu miałaby uczestniczka postępowania nieodpłatnie przekazać grunt, jak też nie podaje jaką jej część, przekazuje nieodpłatnie, nie wyraża też woli rezygnacji z odszkodowania bądź też nie wskazuje warunków zawartego porozumienia (por. wyroki NSA z dnia: 18 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 1522/19 i 17 czerwca 2021 r. sygn. akt 1 OSK 270/21). Miejsca dotyczące tych danych zostały pozostawione puste (wykropkowane). Obecnie są dopisane odręcznie innym charakterem pisma (bardziej "okrągłym"), stąd też , jak wskazywał tut. Sąd w przywołanym wyroku z dnia 15 lutego 2023 r. konieczne było pozyskanie oryginału tego oświadczenia, celem weryfikacji jego "wypisania" tą samą ręką, co złożony podpis, być może nawet opinii grafologa. Organ I instancji wystąpił do skarżącego o przedstawienie oryginału przedmiotowego "oświadczenia", jednakże nie udało się jego uzyskać. Było uzasadnione szczególnymi okolicznościami sprawy i wynikało wprost z uzasadnienia wyroku. Skarżący na wezwanie nie przedstawił jego oryginału ani też jego uwierzytelnionego odpisu. Należy przyjąć, że nieuwierzytelniona kserokopia dokumentu urzędowego nie może korzystać z mocy dowodowej oryginału dokumentu (por. wyrok NSA z dnia 21 sierpnia 2012 r. sygn. akt II GSK 1016/11). W konsekwencji uregulowań wynikających z art. 76a k.p.a., w sytuacji w której dokument (urzędowy lub prywatny) znajduje się w aktach danego organu administracji publicznej, wystarczy (w ramach postępowania dowodowego prowadzonego przez inny organ administracji publicznej) przedstawienie jego odpisu lub wyciągu urzędowo poświadczonego przez organ będący w jego posiadaniu, jeżeli jednak organ administracji publicznej prowadzący postępowanie w innej sprawie uzna za konieczne zapoznanie się z oryginałem takiego dokumentu, ma on prawo zażądać dostarczenia oryginału. Może on także zażądać odpisu lub wyciągu, gdy strona sama nie może ich uzyskać. Analizując stan faktyczny należy dostrzec, że na dzień 11 lipca 2007 r. żaden z właścicieli działek rok później wydzielonych pod drogę nie mógł nawet teoretycznie złożyć konkretnego oświadczenia o "nieodpłatnym przekazaniu", dlatego, iż nie miał wiedzy o powierzchni gruntu, która miała być wydzielona pod drogę. Część właścicieli gruntów bezspornie otrzymała odszkodowania za grunty wydzielone pod drogę B.-O. (np. J. P. i A. S. - wnioskowani w niniejszej sprawie przez uczestniczkę postępowania do złożenia zeznań w charakterze świadków), a części właścicielom, odmówiono ustalenia i wypłaty odszkodowania (por. treść pisma uczestniczki postępowania, której skarżący w toku postępowania wyjaśniającego nie zakwestionował). Zrzeczenie się prawa do odszkodowania stanowi dopuszczalną formę "ustalenia odszkodowania" w trybie cywilnoprawnym oraz stanowi przesłankę negatywną wydania decyzji w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania za wywłaszczenie pod drogę publiczną. Również nie był kwestionowany przez skarżącego fakt podpisania oświadczenia przez uczestniczkę postępowania, ale jego prawna skuteczność w świetle rozważań poczynionych w przywołanym wyroku. Wskazać nadto należy, że w wyroku z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt I OSK 31/17 Naczelny Sąd Administracyjny przychylił się do poglądu prawnego wyrażonego w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2018 r. sygn. V CSK 261/17 (publ. LEX nr 2472513) oraz stwierdził, że do oceny skuteczności uzgodnień, o których mowa w art. 98 ust. 3 u.g.n., muszą mieć zastosowanie regulacje właściwe prawu cywilnemu, zatem ocena ważności i skuteczności takiej umowy, w tym warunki, jakie powinna spełniać oraz ustalenie stosunku prawnego należy do drogi cywilnej. Przesądzenie prawnej możliwości zrzeczenia się roszczenia przed dniem, w którym decyzja o podziale stała się ostateczna nie jest dopuszczalne, w tych konkretnych okolicznościach faktycznych, zatem w okolicznościach niniejszej sprawy nie doszło do ustalenia odszkodowania w trybie cywilistycznym. Dokonanie takiej oceny czynności cywilnej należy do organów administracyjnych, ale tylko w kontekście, w jakim, jest to konieczne do oceny, czy ta czynność rozporządzająca była dokonana ze skutkiem prawnym dla sfery prawnej postępowania administracyjnego w sprawie o odszkodowanie i w pełnym zakresie interesu prawego wynikającego z przepisów administracyjnego prawa materialnego. Poza zakresem oceny organów administracji publicznej oraz sądów administracyjnych leżą zagadnienia dotyczące ściśle kwestii cywilistycznych, wynikających z prywatnoprawnego charakteru czynności prawnej, takie jak uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli, czy też wadliwość czynności prawnej. Kwestie te należą do spraw cywilnych rozpoznawanych przez sądy powszechne. Należy zwrócić uwagę, że konstrukcja prawna zasady swobodnej oceny dowodów pozwala jedynie na twierdzenie, że organ przy ustalaniu prawdy materialnej nie jest związany jakimikolwiek przepisami prawa, które określałyby wartość poszczególnych rodzajów dowodów. Analizując materiał dowodowy, organ może wyciągać swobodne wnioski i swobodnie decydować o tym, jakie przepisy materialnego prawa zastosuje, uwzględniając przyjęte przez siebie w sprawie ustalenia faktyczne. Ocena dowodów przez organ staje się jednak dowolną, gdy w danej sprawie przekroczone zostaną granice swobodnej oceny dowodów. Te granice nie są jednak w żaden sposób bezpośrednio określone przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Dlatego przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów rozpatrywane być musi w każdej konkretnej sprawie, przy uwzględnieniu reguł logicznej interpretacji faktów i zdarzeń. Sama treść art. 75 k.p.a., który wprowadza otwarty katalog dowodów i żadnemu z nich nie nadaje pierwszeństwa. Skuteczne zarzucenie naruszenia przepisu art. 80 k.p.a. wymaga wykazania, że organy uchybiły zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, jedynie to, bowiem może być przeciwstawione uprawnieniu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie o innej niż przyjęta doniosłości poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie. Dokonana przez organy ocena materiału dowodowego może być, bowiem skutecznie podważona tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami, lub gdy rozumowanie organu wykracza poza reguły logiki albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, bądź też nie uwzględnia związku przyczynowo-skutkowego. Taka sytuacja nie ma jednak miejsca w okolicznościach niniejszej sprawy. W konkluzji należy stwierdzić, że w nie doszło do zrzeczenia się odszkodowania w wyniku zawarcia dwustronnej czynności prawnej. W ocenie Sądu niezasadne są też zarzuty dotyczące nieprawidłowego postępowania organów w zakresie oceny zgromadzonych w sprawie dowodów. Oba organy precyzyjnie bowiem omówiły materiał dowodowy oraz wskazały, którym dowodom dały wiarę, oraz które okoliczności, na ich podstawie, zostały udowodnione. Sąd również z urzędu nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłyby mieć wpływ na jej wynik. Nadmienić przyjdzie, że wniosek uczestniczki postępowania o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania nie mógł być uwzględniony ze względu na treść art. 200 w związku z art. 201 § 1 i art. 209 p.p.s.a. W tym stanie sprawy, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.