II SA/Gl 1137/09
WyrokWSA w Gliwicach2010-08-20
Skład orzekający: Leszek Kiermaszek, Łucja Franiczek, Elżbieta Kaznowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego może zostać wydana na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, gdy osoba ta opuściła miejsce pobytu bez dopełnienia obowiązku wymeldowania, niezależnie od posiadania tytułu prawnego do lokalu?Ratio decidendi
Decyzja o wymeldowaniu z pobytu stałego może być wydana na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, jeśli osoba opuściła miejsce pobytu bez dopełnienia obowiązku wymeldowania, niezależnie od tego, czy posiada tytuł prawny do lokalu. Wymeldowanie nie zależy od rozstrzygnięcia spraw cywilnych dotyczących praw do lokalu, a organ administracji ma prawo orzec o wymeldowaniu na podstawie ustaleń faktycznych dotyczących opuszczenia lokalu.Stan faktyczny
Burmistrz Miasta C. wydał decyzję o wymeldowaniu W. G. i A. G. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego, ponieważ opuścili oni lokal bez dopełnienia obowiązku wymeldowania. W toku postępowania ustalono, że lokal jest niezamieszkały, pozbawiony mediów, a klucze znajdują się u Spółdzielni Mieszkaniowej. Skarżące kwestionowały decyzję, podnosząc m.in. trwające postępowania sądowe dotyczące praw do lokalu oraz zarzuty oparte na fałszywych zeznaniach. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, a WSA oddalił skargi.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargi W. G. i A. G. na decyzję Wojewody w przedmiocie wymeldowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek,, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant Bartosz Otorowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2010 r. sprawy ze skarg W. G. i A. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargi.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 193, poz. 993 ze zm.), Burmistrz Miasta C. orzekł o wymeldowaniu W. G. i A. G. z pobytu stałego z lokalu przy ulicy [...] w C.
W uzasadnieniu tej decyzji Burmistrz stwierdził, że stosownie do powołanego na wstępie przepisu organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję o wymeldowaniu osoby, która opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W rozpoznawanej sprawie wyniki przeprowadzonego postępowania wykazują, że W. G. i A. G. opuściły w sposób trwały dotychczasowe miejsce pobytu bez wymeldowania się. W tym zakresie Burmistrz powołał się na treść zeznań świadków M. B. i A. K. oraz ustalenia zawarte w protokole z oględzin lokalu. W tracie tej czynności stwierdzono, że w mieszkaniu panuje ogólnie nieład, znajdują się w nim meble, jednakże brak jest rzeczy osobistych, mieszkanie pozbawione jest dopływu energii elektrycznej, wody, opłaty za lokal nie są uiszczane. W ocenie Burmistrza Miasta C. ewidencja ludności ma odzwierciedlać stan rzeczywisty, nie zaś pozorowany, stąd sam zamiar stałego pobytu pod oznaczonym adresem nie przesądza o zamieszkiwaniu konkretnej osoby w tym lokalu, musi zaś być połączony z przebywaniem, skoncentrowaniem w nim swych spraw życiowych. Decyzja o wymeldowaniu nie pozbawia osoby tytułu prawnego do lokalu.
Od decyzji tej odwołanie wniosła W. G. podnosząc, że od 10 lat jej rodzina jest wyrzucana z przedmiotowego lokalu. Bezpodstawnie doszło do wymeldowania z pobytu stałego w sytuacji, gdy w sądach powszechnych toczą się postępowania ze Spółdzielnią Mieszkaniową "A" w C., która przejęła budynek w [...]r. i od tego czasu jest jego właścicielem. Nie odnoszą skutku jej interwencje u posłów i senatorów, także w prokuraturze i innych urzędach.
Wojewoda [...] odwołania tego nie uwzględnił i decyzją z dnia
[...]r. nr [...] na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wymeldowania W.G.
Wojewoda [...] motywując podjęte rozstrzygnięcie zaakceptował w całości ustalenia poczynione w postępowaniu pierwszoinstancyjnym oraz wyprowadzony na ich podstawie wniosek, że istniały przesłanki do orzeczenia o wymeldowaniu z pobytu stałego. Przeprowadzone w dniu [...]r. oględziny wykazały, że z lokalu nr [...] przy ulicy [...] w C. nikt nie korzysta, drzwi do mieszkania są zaplombowane, a klucze znajdują się w posiadaniu pracowników Spółdzielni Mieszkaniowej "A". W mieszkaniu brak jest oznak zamieszkiwania przez kogokolwiek, brak w nim prądu, wody i gazu, skrzynka na korespondencję jest otwarta, wewnątrz której znajdowała się korespondencja. Przesłuchani świadkowie M. B. i A. K. potwierdzili, że nie widują zarówno odwołującej się, jak i A. G. od pewnego czasu. Również wywiad przeprowadzony w Komisariacie Policji w C. wskazuje na to, że odwołująca się od około roku nie mieszka pod tym adresem, a jej aktualne miejsce pobytu nie jest znane. Odnosząc się do zarzutów W. G. Wojewoda wskazał, że ewidencja ludności nie spełnia funkcji zaspakajania potrzeb mieszkaniowych obywateli, a postępowanie meldunkowe nie ma nic wspólnego z rozstrzyganiem uprawnień do lokalu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach W. G. i A. G. zakwestionowały zgodność z prawem powyższej decyzji Wojewody [...]
Skarżące podniosły zarzut wydania tej decyzji na podstawie fałszywych zeznań, a nadto bez uwzględnienia faktu, że od 10 lat toczą się w sądach sprawy ze Spółdzielnią Mieszkaniową "A", a postępowania w tych sprawach nie są zakończone. Przyznając, że wejście do mieszkania zostało w [...]r. zaplombowane, wskazały jednak, że stało się tak na skutek działań kierownika administracji Spółdzielni. Ani Policja, ani Prokuratura i Sąd nie udzieliły żadnej pomocy, nikt nie spowodował, by weszły z powrotem do mieszkania. Następnie skarżące stwierdziły, że spotykają się ze złośliwościami ze strony Spółdzielni, w ostateczności doprowadziło to do tego, że zostały pozbawione adresu.
W odpowiedzi na te skargi Wojewoda [...] wniósł o ich oddalenie nie znajdując podstaw do autokontroli swego stanowiska.
Na rozprawie przed Sądem skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji. W. G. podała, że wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...]r. sygn. akt [...] nakazano jej oraz dzieciom A. G. i D. G. -R. opuszczenie spornego lokalu z tym, że wykonanie tego orzeczenia wstrzymano do czasu złożenia przez Gminę C. oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego (uprawnienia takiego nie przyznano D. G. -R.). Wyrok ten uprawomocnił się. Podało również, że bezpośrednio po zaplombowaniu drzwi mieszkania zgłosiła ten fakt prokuraturze, tamże poinformowano ją, że ma możliwość wystąpienia do sądu grodzkiego, co nie odniosło skutku. Skarżąca W. G. oświadczyła nadto, że nie jest nigdzie zameldowana na pobyt czasowy, natomiast A. G. – że jest studentem IV roku Uniwersytetu [...] i czasowo zameldowana jest we Wrocławiu mieszkając w akademiku studenckim.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Obie skargi nie zasługują na uwzględnienie, każda z nich z odmiennych powodów.
Skarżąca A. G. nie posiada interesu prawnego, a tym samym legitymacji czynnej do zaskarżenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...]r. Należy zauważyć, że powyższą decyzję Wojewoda [...], po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez W. G. od decyzji Burmistrza Miasta C. orzekającej o wymeldowaniu z pobytu stałego z lokalu obu skarżących, utrzymał w mocy tę decyzję w części dotyczącej wymeldowania W. G. Skarżąca A. G. nie wniosła odwołania od decyzji Burmistrza Miasta C., stąd rozstrzygnięcie to w stosunku do niej stało się ostateczne i prawomocne. W toku postępowania pierwszoinstancyjnego skarżąca A. G. występowała osobiście, nie udzieliła swej matce pełnomocnictwa procesowego do jej reprezentowania w sprawie o wymeldowanie. Również z odwołania od decyzji organu pierwszej instancji nie wynika, by skarżąca W. G. wniosła go nie tylko w imieniu własnym, ale również jako pełnomocnik procesowy A. G. Rozstrzygnięcie organu administracji wydane w sprawie o wymeldowanie odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków związanych z osobą, której dotyczy to orzeczenie. Zatem w rozpoznawanej sprawie skarżąca A. G. nie posiada interesu prawnego do zaskarżenia decyzji orzekającej o wymeldowaniu skarżącej W. G. Stwierdzenie braku interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prowadzi do oddalenia skargi.
Z merytorycznych zaś powodów nie jest usprawiedliwiona skarga W. G.. Trafnie przyjęły organy administracji, że na gruncie przepisów ustawy z dnia
10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) zameldowanie jest tylko rejestracją faktu przebywania określonej osoby w konkretnym lokalu mieszkalnym. Jeśli osoba ta opuszcza dotychczasowe miejsce pobytu stałego bez dopełnienia obowiązku wymeldowania, właściwy organ gminy upoważniony jest z mocy art. 15 ust. 2 tej ustawy do orzeczenia o wymeldowaniu. Dodać trzeba, że może to nastąpić bez względu na to, czy osobie tej przysługuje jakikolwiek tytuł prawny do lokalu, w którym dotychczas przebywała.
Wbrew zarzutowi skarżącej zebrany w sprawie materiał dowodowy uprawniał organ do przyjęcia, że skarżąca W. G. wiosną 2008 r. opuściła dotychczasowe miejsce pobytu. Wskazuje na to treść zeznań najbliższych sąsiadów M. B. i A. K., ustalenia poczynione w trakcie oględzin w dniu [...]r., informacja Komisariatu Policji w B. z dnia [...]r. Fakt opuszczenia lokalu nr 7 przy ulicy [...] w C. przyznała skarżąca zarówno w odwołaniu, jak i w skardze do sądu administracyjnego. W tej sytuacji nie mogą odnieść zamierzonego skutku twierdzenia skarżącej podważające prawdziwość dowodów z zeznań świadków i oględzin jako uzyskanych za pomocą przestępstwa. Zresztą skarżąca nie podjęła nawet próby wyjaśnienia, w oparciu o jakie przesłanki sformułowała ten zarzut.
Skarżąca nie podważyła również tych ustaleń organu, w świetle których opuszczenie miało charakter trwały i nie było związane z bezprawnym pozbawieniem korzystania z lokalu mieszkalnego, co warunkowało dopuszczalność orzeczenia administracyjnego o wymeldowaniu. Z notatki sporządzonej w dniu [...]r. przez pracowników Spółdzielni po dokonaniu przeglądu stanu technicznego mieszkania (z udziałem obu skarżących) wynikają przyczyny, z powodu których doszło do odcięcia energii elektrycznej, wody, a także braku ogrzewania. Z kolei mając na względzie treść pisma Spółdzielni z dnia [...]r. nie można uznać, by w wyniku komisyjnego otwarcia lokalu, a następnie zaplombowaniu wejścia skarżąca została pozbawiona i to bezprawnie z możliwości korzystania z lokalu w stanie technicznym, jaki zastano w trakcie przeglądu technicznego oraz podczas oględzin lokalu. Umknęło skarżącej, że po wymianie zamka do mieszkania i zdeponowaniu kluczy w administracji Spółdzielni, miała możliwość dostępu do lokalu i korzystania z niego w dalszym ciągu. Z powołanego ostatnio pisma Spółdzielni wynika wprost, że skarżącą poinformowano o możliwości odebrania kluczy, z czego nie skorzystała. Kwestia stanu technicznego lokalu mieszkalnego, w szczególności zaś, czy stan ten faktycznie umożliwia zamieszkanie i przyczyny tego stanu rzeczy nie ma żadnego znaczenia dla oceny legalności kontrolowanej decyzji, gdyż zagadnienie to przekracza ramy postępowania w sprawie o wymeldowanie. Zresztą skarżąca nie wykazała, by podjęła skutecznie czynności zmierzające do przywrócenia jej utraconego posiadania (korzystania z mieszkania).
Jak już zauważono na wstępie, wymeldowanie z pobytu stałego może nastąpić bez względu na to, czy danej osobie przysługuje tytuł prawny do lokalu.
W tym kontekście należy więc stwierdzić, że bez znaczenia dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy o wymeldowanie pozostaje wynik postępowania przed sądem cywilnym w sprawie o eksmisję. Zauważyć jednak przyjdzie, że prawomocny wyrok nakazujący skarżącym opuszczenie spornego lokalu mieszkalnego nie stoi na przeszkodzie podjęciu próby ponownego zamieszkania, z tym zastrzeżeniem, że do czasu wskazania lokalu socjalnego i zawarcia z gminą umowy najmu lokalu.
Zarzuty skarżącej pod adresem zaskarżonej decyzji, iż wydana została w postępowaniu, w którym organ administracji dopuścił się naruszenia norm proceduralnych, są chybione. Zwrócić należy uwagę, że organ na każdym etapie postępowania umożliwiał skarżącej wzięcie czynnego udziału w każdej czynności, w tym złożenia przez nią wyjaśnień i ustosunkowania się do zebranego materiału dowodowego, z czego skarżąca nie skorzystała ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że "sprawy sądowe związane z eksmisją ... są w toku".
Z tych wszystkich powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu obu skarg na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach pomocy prawnej udzielonej skarżącej przez adwokata ustanowionego z urzędu Sąd orzeknie w oddzielnym postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło