II SA/Gl 1137/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodnicząca Sędzia NSA Łucja Franiczek po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. S. i J. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w kwestii wniosku skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...]r. nr [...], którą ograniczono, na okres 6 miesięcy od rozpoczęcia robót budowlanych, sposób korzystania z nieruchomości położonej w Imielinie, oznaczonej jako działki nr "1" i "2", stanowiące własność K. i J. S. poprzez zezwolenie "A" S.A. Oddział w S. na realizację celu publicznego tj. budowę gazociągu [...]. W decyzji tej zobowiązano Operatora do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po zakończeniu inwestycji, a jeżeli byłoby to niemożliwe albo powodowałoby nadmierne trudności lub koszty zobowiązano wnioskodawcę do zapłaty odszkodowania. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie wniosku skarżący przedstawili w odrębnym piśmie procesowym z dnia [...]r. podnosząc, że nowy gazociąg ma być wykonany wzdłuż dotychczasowego będącego w złym stanie technicznym. Skarżący zwrócili uwagę na niebezpieczeństwa związane z eksploatacją istniejącego gazociągu wskazując, że mają obawy co do prowadzonego remontu i jego skutków w zakresie zapewnienia należytego bezpieczeństwa ludności. Zaakcentowali, że remontowany i projektowany gazociąg leży na szkód górniczych. Inwestor ustosunkowując się do wniosku zaznaczył, że istniejący gazociąg powstał w [...] r. i jest złym stanie technicznym, co wynika również z deformacji terenu na skutek intensywnej eksploatacji górniczej. Z uwagi na ryzyko awarii podjęto zatem decyzję o jego remoncie poprzez budowę nowego gazociągu. Inwestor zwrócił uwagę, że planowana inwestycja ma zapewnić ciągłość w dostawie gazu dla odbiorców na terenie [...] oraz bezpieczeństwo mieszkańców na terenach przez które gazociąg przebiega. W jego ocenie pozostawienie gazociągu w obecnym stanie technicznym stanowi potencjalnie większe zagrożenie niż wybudowanie nowego o wyższym reżimie technologicznym, wyższych współczynnikach bezpieczeństwa, wyższej wytrzymałości materiału i skuteczniejszej ochronie antykorozyjnej. Rozpatrując wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył: Przepis art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie Ppsa, stanowi, że wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. O wstrzymaniu wykonania, na wniosek skarżącego, orzeka Sąd, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie (art. 61 § 3 Ppsa). Zgodnie zatem z przedstawioną regulacją prawną wstrzymanie wykonania zaskarżonej do Sądu decyzji jest instytucją o charakterze wyjątkowym – odstępstwem od ogólnej reguły, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Strona skarżąca decydując się na wniesienie takiego wniosku winna, więc w sposób przekonywujący umotywować istnienie przesłanki wymienionej w art. 61 § 3 Ppsa, w oparciu o którą zgłasza wniosek. Należy również podkreślić, że zaskarżona decyzja została wydana w sprawie uregulowanej przepisami działu III ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518 ze zm.) i dotyczy sprawy ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości poprzez zezwolenie [...] na realizację inwestycji pn. "Remont gazociągu....." Zgodnie z art. 9 cytowanej ustawy, w razie wniesienia do sądu administracyjnego skargi na decyzję wydaną w sprawach, o których mowa w przepisach działu III (z wyjątkami, które w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą), organ administracji publicznej, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie. Regulacja ta stanowi odstępstwo od zasady, że wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Odstępstwo to, w przekonaniu Sądu, nie skutkuje jednak wstrzymaniem wykonania z mocy prawa, lecz stanowi o obowiązku wydania przez organ administracji z urzędu postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji. Dla wydania takiego postanowienia konieczną, a zarazem wystarczającą przesłanką jest stwierdzenie faktu wniesienia skargi do sądu. Sąd ustalił (vide: notatka z dnia [...]r.), że w niniejszej sprawie organ takiego postanowienia nie wydał, z powołanej regulacji nie wynika jednak jakiekolwiek ograniczenie, co do czasu wydania stosownego postanowienia. Skoro doszło zatem do wniesienia skargi do Sądu, organ winien z urzędu podjąć stosowne działania, zaś w przypadku ich braku stronie służą środki kierowane przeciwko bezczynności organu. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 63 i art. 64 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz.U. Nr 31, poz. 206 ze zm.) w sytuacji, gdy organ nie wykona czynności nakazanej prawnej strona może, po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, wnieść skargę do sądu administracyjnego. Natomiast Sąd, po wniesieniu skargi na akt administracyjny, na wniosek skarżącego może orzec o wstrzymaniu jego wykonalności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Wstrzymanie przez sąd może, zatem nastąpić jedynie wtedy, gdy ujawnione zostaną okoliczności uzasadniające zastosowanie tej instytucji procesowej. Owe przesłanki sąd winien zaś ocenić zarówno w stosunku do skarżącego, jak i uczestników postępowania, bowiem konsekwencje wstrzymania bądź braku wstrzymania zaskarżonego aktu mogą dotykać w takim samym stopniu wszystkie strony postępowania. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z urzędu powinno było zatem zostać dokonane postanowieniem Wojewody [...], a nie postanowieniem sądu administracyjnego w trybie art. 61 § 3 Ppsa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2014 r. sygn. akt I OZ 247/14 dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa. gov.pl). Rozpoznając zaś wniosek skarżących wskazać wymaga, że żadna ze stron nie kwestionuje faktu, że istniejący gazociąg znajduje się w złym stanie technicznym co grozi awarią i w konsekwencji przerwą w dostawie gazu oraz ma wpływ na bezpieczeństwo mieszkańców terenów, przez które przebiega gazociąg. Zdaniem skarżących inwestor nie wziął jednak pod uwagę wszystkich zagrożeń, jakie wiążą się z planowaniami pracami remontowymi, w szczególności faktu, że jest to teren eksploatacji górniczej. Ustosunkowując się do tego zarzutu "A" S.A. wyjaśnił, w jaki sposób będą przeprowadzone powyższe prace i jakie zabezpieczenia zostaną zastosowane ze względu szkody górnicze. W świetle tych okoliczności Sąd uznał, że wniosek skarżących nie zasługuje na uwzględnienie. Należy zgodzić się z inwestorem, że pozostawienie gazociągu w obecnym stanie technicznym jest potencjalnie większym zagrożeniem niż ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości skarżących celem realizacji celu publicznego, jakim jest budowa nowego gazociągu. Mając na względzie obawy skarżących podkreślić wymaga, że jak wynika z akt sprawy remont gazociągu ma polegać na budowie nowego gazociągu wzdłuż istniejącego w oddaleniu od niego w kierunku przeciwnym do nieruchomości skarżących, co należy uznać za sytuację korzystniejszą dla skarżących od lokalizacji obecnego gazociągu. Jednocześnie wyjaśnić należy, że fakt nieuwzględnienia wniosku skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie oznacza przesądzenia o braku zasadności wniesionej przez nich skargi, albowiem dopiero na rozprawie Sąd rozstrzygnie o zgodności zaskarżonego aktu z prawem. Mając na względzie podaną argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 Ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.