II SA/Gl 1137/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska,, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant specjalista Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2016 r. sprawy ze skargi D. A. i M. A. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektów budowlanych oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. (dalej: PINB) decyzją z dnia [...] r. nr [...] nakazał D. A., będącemu użytkownikiem wieczystym nieruchomości przy ul. [...] w L. (nr dz. 1) oraz współwłaścicielowi i inwestorowi dokonać rozbiórki obiektów kontenerowych o funkcji biurowo-socjalnej zlokalizowanych przy ul. [...] w L. na działce o nr geodezyjnym 1. Jak wskazano w uzasadnieniu decyzji, w trakcie kontroli obiektów budowlanych należących do firmy "A" zlokalizowanych przy ul. [...] D. A. oświadczył, iż po nabyciu przez niego działki przy ul. [...] istniały na niej 4 kontenery, które w [...] r. zamienił na nowe. Nie występował o pozwolenie na ich budowę ani ze zgłoszeniem zamiaru ich budowy. Pełnią one rolę zaplecza socjalno – biurowego. Na działce nr 1 prowadzi on sprzedaż węgla. W dniu [...] r. złożył oświadczenie pisemne, w którym którym stwierdził: "W momencie nabycia przedmiotowej działki istniały na niej już 4 kontenery. (...) Ww. 4 obiekty kontenerowe (kontenery) powstały w [...]r. (...) powyższe obiekty nigdy nie zostały po [...] r. wymienione na nowe." Ponadto wyjaśnił, że oświadczając podczas kontroli w dniu [...] r. że "Przedmiotowe kontenery ze względu na ich zły stan zostały wymienione / zamienione na nowe" miał na myśli wykonanie prac w [...] r. polegających na konserwacji paneli ściennych i dachowych bez ingerencji w konstrukcję obiektu, celem której było zmniejszenie zużycia elementów obiektu oraz umożliwienie jego użytkowania zgodnie z przeznaczeniem oraz zapewnieniem bezpieczeństwa użytkowania. W związku z rozbieżnością wyjaśnień strony, PINB w Mikołowie przesłuchał również jego małżonkę M. A. oraz pracowników "A": D. M. oraz T. F. Ponadto w dniu [...] r. PINB w M. przesłuchał byłego właściciela działki nr 1 R. M., który oświadczył, że "Sprzedał nieruchomość o nr geodezyjnym nr 1 znajdującą się w L. przy ul. [...] w [...] r. Panu D. A. (...) W momencie sprzedaży Panu A. przedmiotowej działki w [...] r. istniały na niej już 4 kontenery, które zostały wybudowane ok [...] r. (...)" Oświadczył on również, po obejrzeniu przedstawionych przez prowadzącego przesłuchanie zdjęć obecnie istniejących kontenerów oraz wydruków z ortofotomapy z 3 różnych lat tj. [...]r"[...] r. oraz [...] r., że "Obecnie istniejące kontenery na pewno nie odpowiadają tym postawionym przez Pana M. (...) Powyższe kontenery zostały co najmniej przebudowane (zmniejszono ich wielkość). Ale najprawdopodobniej są to całkiem inne kontenery albowiem drzwi wejściowe w poprzednio istniejących kontenerach były pośrodku a nie z lewej strony jak jest to obecnie. (...) Postawiony przez niego kontenery były parterowe i na pewno nie było kontenera stojącego na znajdujących się na parterze i tworzącego pierwsze piętro tak jak jest to obecnie. (...) Kontener stanowiący pierwsze piętro został wybudowany przez Pana A. zaraz po sprzedaży ww. działki tj. ok [...] r.". W dniu [...] r. Naczelnik Wydziału Geodezji Starostwa Powiatowego w M. przekazał PINB mapki oraz ortofotomapy obrazujące ww. działkę w roku [...],[...],[...] i [...]. Z powyższym mapek wyraźnie wynika, iż w [...] r. nie było na przedmiotowej działce kontenerów w kształcie i miejscu w jakim są obecnie, natomiast, kontenery zobrazowane w [...] r. i [...] r. całkowicie się od siebie różnią. Wobec powyższego PINB uznał, iż przedmiotowe obiekty kontenerowe zostały wzniesione w warunkach samowoli budowlanej ze względu na wybudowaniu nowych obiektów budowlanych w miejsce istniejących uprzednio. Zgodnie z art 3 pkt 6 Prawa budowlanego z 1994r. "Ilekroć w ustawie jest mowa o budowie - należy przez to rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego". Budowa ww. 4 obiektów kontenerowych funkcjonalnie powiązanych, znajdujących się przy ul. [...] w L. (nr dz. 1} wymagała uzyskania uprzedniego pozwolenia (art 28 pr. bud.), o które strona nie występowała. W tym stanie rzeczy organ podjął procedurę naprawczą określoną w art. 48 Prawa budowlanego. Stosownie do art. 48 ust. 1 pr. bud. właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust 2; w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jeśli budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, to w myśl ust. 2 art. 48 pr. bud. właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W ramach wskazanej wyżej procedury legalizacyjnej, PINB nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia stosownej dokumentacji przewidzianej w art. 48 ust. 2 i 3 pr. bud. celem doprowadzenia ww. samowolnej budowy do stanu zgodnego z prawem. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] r., znak: [...] tutejszy organ zobligował inwestora na podstawie art. 48 ust 2 i 3 pr. bud. do przedłożenia w terminie do [...] r.: 1/ zaświadczenia wydanego przez Burmistrza Miasta M. o zgodności budowy wzniesionych 4 obiektów kontenerowych funkcjonalnie powiązanych, znajdujących się w L. przy ul. [...], na działce o nr geodezyjnym 1 z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla ww. nieruchomości, a w przypadku jego braku ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, 2/ czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, uwzględniających zgodność ww. obiektu z przepisami prawa budowlanego w tym z wymaganiami podstawowymi (art. 5 ust 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego) dotyczącymi bezpieczeństwa konstrukcji, 3/ zaświadczenia w oparciu o art. 12 ust 7 Prawa budowlanego autora projektu o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, aktualnego na dzień opracowania projektu. 4/ oświadczenia o posiadaniu prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestor pomimo, iż upłynęło już kilka miesięcy od końca wyznaczonego terminu ([...]r.) nie podjął żadnych kroków przed tut organem celem zrealizowania nałożonych na niego obowiązków. Wobec odstąpienia inwestora od procesu legalizacji przedmiotowej samowoli PINB uznał za zasadne wydanie decyzji o rozbiórce obiektu. W odwołaniu z dnia [...] r. strony – M. i D. A. kwestionują ustalenia organu I instancji co do robót przeprowadzonych w [...] r. W jej ocenie była to tylko konserwacja paneli ściennych i dachowych bez ingerencji w konstrukcję obiektu. Potwierdza to poprzedni właściciel obiektu oraz wypis z rejestru budynków z dnia [...]r. Ponadto zarzuca organowi I instancji brak poinformowania o dowodach z przesłuchania świadków, zwłaszcza ze względu na zmianę zeznań R. M. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (dalej: [...]WINB) decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy. W uzasadnieniu przedstawiono szczegółowo przebieg dotychczasowego postępowania oraz poczynione w ich wyniku ustalenia. W szczególności organ odwoławczy podzielił stanowisko PINB co do czasu powstania samowoli budowlanej w przedmiotowej sprawie oraz, w konsekwencji tego, o zaistnieniu podstaw do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. ust. 4 pr. bud. ze względu na niewykonanie przez strony obowiązków określonych w postanowieniu z dnia [...] r. Jednocześnie [...]WINB uznał za nieistotne uchybienia proceduralne jakie miały miejsce w sprawie. W skardze z dnia [...] r., złożonej przez D. i M. A. reprezentowanych przez pełnomocnika, podniesiono zarzuty dotyczące naruszenia przepisów: 1/ prawa materialnego, a w szczególności art. 103 ust. 2 pr. bud. przez przeprowadzenie postępowania administracyjnego oraz oparcie decyzji na art. 48 tej ustawy w przypadku gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że obiekty kontenerowe, których nakazano rozbiórki powstały przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane; 2/ postępowania administracyjnego, w tym art. 138 § 2 w związku z art. 10 i art. 79 k.p.a. i uznanie przez organ drugiej instancji, że mimo naruszenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. art. 79 k.p.a. ze względu na brak zawiadomienia stron o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodów ze świadków oraz poprzez uniemożliwienie w ten sposób stronom brania udziału w przeprowadzeniu dowodu ze świadków, nie ma podstaw do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, W przypadku nie uwzględnienia zarzutów, o których mowa wyżej, pełnomocnik wskazuje na: 3/ naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 2 i 3 pr. bud. przez wydanie przez organ pierwszej instancji postanowienia, którego treść nie odpowiada wymogom określonym w art. 48 ust. 3 pr. bud. 4/ niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, w tym czy nakazanie rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 pr. bud. powinno dotyczyć całego obiektu czy też tylko jego części. Pełnomocnik wniósł wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Odpowiadając na skargę [...]WINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: [...]WINB) z dnia [...] r. nr [...] utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. (dalej: PINB) nakazujące D. A. dokonanie rozbiórki obiektów kontenerowych o funkcji biurowo-socjalnej zlokalizowanych przy ul. [...] w L. na działce o nr geodezyjnym 1. Kontrolowana decyzja została podjęta na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., dalej: pr. bud.) . Stosownie do art. 48 ust. 1 pr. bud., właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę 2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i jednocześnie nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych (art. 48 ust. 2 pr. bud.). W postanowieniu takim, zgodnie z art. 48 ust. 3 pr. bud., ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1/zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2/ dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3. W myśl art. 48 ust. 4 pr. bud., w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. W pierwszym rzędzie należy podkreślić, iż w przedmiotowej sprawie znajdują zastosowanie przepisy dotyczące samowoli budowlanej zawarte w art. 48 pr. bud., wobec ustaleń poczynionych organy orzekające w sprawie. W świetle zgromadzonych dowodów nie budzi bowiem większych wątpliwości fakt, iż przed rokiem [...] na przedmiotowej działce nie było kontenerów. Natomiast w okresie od [...] do [...] r. kontenery były, ale zmieniano ich gabaryty polegające w szczególności na zmniejszeniu ich wielkości. Nie był to zatem remont, ale budowa obiektu w rozumieniu art. 3 pkt. 6 pr. bud., wymagająca uzyskania stosownego pozwolenia budowlanego. W tym stanie rzeczy przyjąć trzeba , iż stwierdzona samowola budowlana, określona w art. 48 pr. bud., miała miejsce w okresie [...] - [...], a więc już pod rządami obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane. Nie znajduje zatem do niej zastosowanie tryb postępowania regulowany ustawą ją poprzedzającą z 1974r. Jak wynika z akt sprawy skarżący nie wykonał obowiązków nałożonych na niego w trybie art. 48 ust. 3 pr. bud. co skutkuje koniecznością wydania decyzji nakazującej rozbiórkę kontenerów na podstawie art. 48 ust. 4 w zw. z ust. 1 tego przepisu pr. bud. Sąd nie podziela zarzutów podnoszonych w skardze, w tym dotyczących 103 ust. 2 pr. bud., skoro fakt samowoli budowlanej zaistniał po wejściu w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Za uzasadnione uznaje zastosowane art. 48 ust. 3 w zw. z ust. 1 pr. bud, zwłaszcza w kontekście ustaleń faktycznych wskazanych wyżej. Jednocześnie Sąd podziela zarzuty dotyczące naruszenia procedury administracyjnej w zakres dotyczącym korzystania z zeznań świadków, przy czym naruszenia te nie miały wpływu na wynik sprawy. Podobnie trafny jest zarzut odnoszący się do błędnego wskazania organu w postanowieniu z dnia [...] r. (Burmistrz Miasta M. zamiast Burmistrz Miasta L.), co jednak nie miało istotnego znaczenia dla sprawy. Mając powyższe na względzie Sąd nie dopatrzył się uchybień w postępowaniu organów mogących mieć wpływ na wynik sprawy i uznał, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są zgodne z obowiązującym prawem, a w związku z tym na podstawie powołanych przepisów oraz art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił – jak w wyroku.