II SA/Gl 1138/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), Sędzia WSA Piotr Broda, Protokolant st. sekretarz sądowy Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi "A" w Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zameldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej "A" kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] r. K. K. zwróciła się do Prezydenta Miasta Z. o zameldowanie jej i małoletnich B. K., M. K., S. K. i Alicji K. w lokalu przy ul. [...] w Z.. Podała, że w lokalu tym mieszka od [...] r. Dołączyła do wniosku zgłoszenie pobytu stałego. Po zawiadomieniu o wszczęciu postępowania organ I instancji dokonał oględzin lokalu. W ich wyniku ustalono, że w mieszkaniu przy ul. [...] wnioskodawczyni wraz z dziećmi i mężem przebywa od około 3 lat, ma w mieszkaniu zgromadzone rzeczy, nocuje w nim i stołuje się. Po zapoznaniu się z materiałem zebranym w sprawie pełnomocnik Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w Z. pismem z [...] r. stwierdził, że ustalenia dotyczące faktycznego zamieszkiwania w lokalu nie dają podstaw do zameldowania na pobyt stały, albowiem mieszkanie jest zajmowane bez podstawy prawnej. Organ I instancji wezwał w charakterze świadka G. R. zamieszkałą przy ul. [...] oraz S. P. zamieszkałą przy ul. [...]. W aktach brak jest protokołów przesłuchań, natomiast wezwane osoby złożyły pisemne oświadczenia, wyrażające ich zgodę i brak sprzeciwu wobec zameldowania K. K. i jej dzieci. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta Z. orzekł o zameldowaniu K. K. wraz z dziećmi na pobyt stały w lokalu przy ul. [...] w Z.. W podstawie prawnej podano przepis art. 10 ust. 1 w zw. z art. 47 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993), zwanej dalej ustawą. W uzasadnieniu wskazano, że przepisy art. 9 b i art. 10 ust. 1 ustawy uzależniają zameldowanie na pobyt stały od przesłanki faktycznego zamieszkiwania. Oględziny lokalu potwierdziły, że wnioskodawczyni wraz z dziećmi zamieszkuje w nim, co uzasadnia zameldowanie. Odwołanie od decyzji złożyła SM "A" w Z., wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu zwrócono uwagę, że organ I instancji nie uwzględnił faktu, że Spółdzielnia nie wyraziła zgody na zameldowanie K. K. wraz z dziećmi w przedmiotowym lokalu. Lokal został zajęty w sposób bezprawny. Spółdzielnia nie może korzystać z przysługujących jej praw i dysponować mieszkaniem, K. K. zajmuje lokal bez tytułu prawnego, a jej zameldowanie stanowiłoby legalizację bezprawnego stanu. Nie można powoływać się na przesłankę zamieszkiwania, gdy lokal został zajęty bezprawnie, bez zgody właściciela. Natomiast K. K. pismem z [...] r. wniosła o nieuwzględnienie odwołania. Podała, że nie zgadza się ze stanowiskiem Spółdzielni, ponieważ została jej wydana książeczka opłat czynszowych oraz rozliczenie za zużytą wodę. Spółdzielnia poleciła także założenie stronie licznika wody i zgłoszenie tego faktu w bieżącym roku. Do pisma dołączono kopię rozliczenia za zużytą zimną wodę i odprowadzenie ścieków za okres od [...] do [...] r., wystawione przez Spółdzielnię dla K. K., zawierające wezwanie do uregulowania należności na blankietach opłat za czynsz. Dołączono także kopię utworzenia zlecenia stałego dla opłat za czynsz dla SM "A" w Z., realizowanego od [...] r. Pełnomocnik Spółdzielni zapoznany z aktami [...] r. nie wniósł uwag do dokumentacji i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w kwestii bezprawnego zajęcia lokalu i braku podstaw do zameldowania. Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu wyjaśnił, że Prezydent Miasta Z. zameldował na pobyt stały K. K. wraz z dziećmi. Wskazał, że wobec braku potwierdzenia na formularzu zgłoszenia pobytu stałego zamieszkiwania osób przez właściciela lokalu, w sprawie przeprowadzono postępowanie administracyjne. Potwierdziło ono fakt zamieszkiwania przez wnioskodawczynię wraz z dziećmi w lokalu. Okoliczności tej nie kwestionuje także pełnomocnik Spółdzielni, natomiast argumentuje, że zamieszkiwanie pozbawione jest podstawy prawnej i z tego powodu nie może uzasadniać zameldowania. W tej kwestii Wojewoda zwrócił uwagę, że w wyniku wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 27 maja 2002 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 716), brak podstaw do warunkowania zameldowania od posiadania tytułu do lokalu. Także brak zgody właściciela lokalu na zameldowanie nie stanowi przesłanki negatywnej. Ze względu na ewidencyjny charakter zameldowania, organ nie bada uprawnień do lokalu, a jedynie stan faktyczny związany z zamieszkiwaniem. W obecnym stanie prawnym meldunek to tylko rejestracja miejsca pobytu osoby. Zameldowanie nie rodzi praw do lokalu i nie pozbawia właściciela ochrony prawnej. W skardze do sądu administracyjnego pełnomocnik SM "A" w Z. wniósł o uchylenie decyzji, zarzucając naruszenie art. 10 w zw. z art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych. W uzasadnieniu podał, że decyzja Wojewody jest niesłuszna i sprzeczna z prawem. Podkreślił, że Spółdzielnia nie wyraziła zgody na zameldowanie, lokal jest więc zajmowany nielegalnie. Odnosząc się do wyjaśnień organu II instancji dotyczących skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego pełnomocnik Spółdzielni podał, że stanowisko takie generuje bezprawne zajmowanie lokalu i popiera takie zachowanie. Działania takie prowadzą w przyszłości do postępowań eksmisyjnych oraz orzeczenia o przyznaniu lokalu socjalnego. Brak lokali socjalnych w gminie powoduje nielegalne zajmowanie lokalu nieraz przez lata, co przeczy praworządności. W sprawie bezprawne zajmowanie lokalu nie budzi wątpliwości. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ten przepis umożliwia Sądowi wzięcie pod uwagę dostrzeżonych wad decyzji, niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze. Okolicznością uzasadniającą w ocenie Sądu uchylenie zaskarżonej decyzji jest przyjęty w decyzji sposób oznaczenia jej adresatów. Wniosek o dokonanie zameldowania został złożony przez K. K., ale dotyczył nie tylko jej, ale także małoletnich dzieci. Zgodnie z art. 9a ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, za osobę nieposiadającą pełnej zdolności do czynności prawnych obowiązek meldunkowy wykonuje jej przedstawiciel ustawowy lub inna osoba sprawująca nad nią faktyczną opiekę w miejscu ich wspólnego pobytu. Prawidłowo zatem za małoletnich wniosek został złożony przez ich matkę jako przedstawiciela ustawowego, w toku postępowania potwierdzono fakt ich wspólnego zamieszkiwania. Nie oznacza to jednak, że w decyzji orzekającej o zameldowaniu nie ma potrzeby indywidualnego oznaczenia, zindywidualizowania osób podlegających zameldowaniu. Prezydent Miasta orzekł o zameldowaniu K. K. oraz jej dzieci. Z żadnej części decyzji nie wynika o jakie osoby chodzi. Fakt, że małoletni nie mają pełnej zdolności do czynności prawnych i nie działają w sprawie osobiście, ale przez przedstawiciela ustawowego, nie upoważnia do objęcia ich zbiorczą nazwą "dzieci". W konsekwencji bowiem nie wynika z decyzji, jakie osoby, poza K. K., zostały w mieszkaniu zameldowane. Decyzja jest aktem o charakterze indywidualnym i konkretnym, rozstrzygającym o prawach i obowiązkach określonego podmiotu, wymaga zatem oznaczenia strony lub stron, co jest jednym z obligatoryjnych elementów treści decyzji, zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. Wojewoda [...], utrzymując decyzję w mocy, nie dostrzegł wskazanej wady, co uzasadnia uchylenie jego decyzji. Nie ma w przekonaniu Sądu podstaw do zastosowania w sprawie art. 135 p.p.s.a. i uchylenie także decyzji organu I instancji, albowiem opisana wada decyzji, bez naruszenia zasady dwuinstancyjności, może być usunięta przez organ odwoławczy. Wniosek inicjujący postępowanie precyzyjnie określał strony, zaś w postępowaniu małoletnich reprezentowała matka jako przedstawicielka ustawowa, uczestnicząc w poszczególnych czynnościach. W tej sytuacji zmiana decyzji poprzez prawidłowe ujawnienie danych personalnych każdego z dzieci nie wykracza poza kompetencje reformatoryjne organu II instancji, nie można bowiem przyjąć, że nie dotyczy okoliczności rozpoznanych przez organ I instancji czy odnosi się do osób, które nie brały udziału w postępowaniu. Sąd nie podzielił natomiast zarzutów sformułowanych w skardze przez pełnomocnika Spółdzielni. Po pierwsze, w okolicznościach sprawy zarzut bezprawnego, w znaczeniu z naruszeniem prawa, zajęcia mieszkania nie został uwiarygodniony. Spółdzielnia wskazuje jedynie na pozbawione podstaw prawnych, bezumowne zajęcie mieszkania. Nawet ta teza budzi jednak wątpliwości, skoro Spółdzielnia dokonuje rozliczeń z osobą zajmującą mieszkanie, pobiera od niej czynsz i opłaty za wodę i odprowadzanie ścieków. Mimo zajęcia mieszkania w roku [...] nie wszczęto też żadnego postępowania w celu usunięcia lokatorów. Akceptując zamieszkiwanie Spółdzielnia nie może zatem sprzeciwiać się zameldowaniu osób zajmujących lokal. Prawidłowo organy, w szczególności zaś Wojewoda [...], scharakteryzowały zameldowanie w trybie administracyjnym jako czynność ewidencyjną, dotyczącą potwierdzenia stanu faktycznego związanego z zamieszkiwaniem. W stwierdzonym stanie faktycznym nie ma podstaw do formułowania tezy, że zamiar stałego zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu nie może być objęty wolą strony, ze względu na sprzeciw właściciela lokalu. Sprzeciw ten był wyłącznie werbalny i skierowany na fakt zameldowania, nie zaś w stosunku do samego zamieszkiwania, które jest tolerowane, a nawet rozliczane finansowo, czemu Spółdzielnia nie zaprzeczyła. Skoro zaś legitymowanie się tytułem prawnym do lokalu nie jest okolicznością istotną przy zameldowaniu, brak było podstaw do rozstrzygania, czy tytuł ten wnioskodawczyni posiada, oraz uzależniania zameldowania od istnienia takiego tytułu po stronie wnioskodawczyni. Można zgodzić się nadto z tezą, że zamiar stałego pobytu nie może mieć swego skutecznego umocowania w trwającym stanie bezprawności działania, działania z naruszeniem prawa stronie jednak w sprawie nie zarzucono. Mając na uwadze podane okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 152 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania postanowiono na podstawie art. 200, 205 § 2 i 209 powołanej ustawy.