II SA/Gl 1138/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.),, Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Protokolant starszy referent Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2019 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego oddala skargę. Po rozpoznaniu wniosku skarżącej A. S., decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta S. orzekł o odmowie przyznania prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku na dzieci: A. S. oraz P., J. i K.S. w okresie od 1 kwietnia do 31 października 2019 r. Organ I instancji ustalił, że łączny dochód rodziny wyniósł 5.760,66 zł i przekracza kryterium dochodowe – 4.044,00 zł (tj. 674 zł pomnożone przez sześciu członków rodziny) o kwotę 1.716,66 zł, czyli wyższą niż łączna kwota zasiłków rodzinnych z dodatkami (tj. 690,66 zł). Stąd też zdaniem organu, świadczenia rodzinne nie przysługują nawet w części. Jednocześnie organ I instancji wyjaśnił, że skoro skarżąca zakończyła urlop wychowawczy w dniu 9 października 2018 r., na wysokość dochodu w miesiącu następnym, składa się zasiłek chorobowy wypłacony za okres 1 listopada do 10 listopada 2018 r. w wysokości 568,45 zł, wypłacony przez pracodawcę oraz zasiłek chorobowy za okres od 11 listopada do 30 listopada 2018 w kwocie 1.003, 92 zł, wypłacony przez ZUS, dopiero w styczniu 2019 r., co jednak nie ma znaczenia przy obliczaniu dochodu uzyskanego po zakończeniu urlopu wychowawczego. W odwołaniu od decyzji skarżąca zarzuciła błędne obliczenie wysokości dochodu za listopad 2018 r. Wyrównanie wypłaty zasiłku chorobowego nastąpiło bowiem w styczniu 2019 r. i nie powinno mieć wpływu na świadczenie za miesiąc luty 2019 r. Organ nie wskazał też podstawy prawnej do skumulowania dochodów. Jej zdaniem, błędnie uwzględniono kwotę otrzymanych na córkę A. alimentów w 2017 r., które stanowiły dochód utracony. Niezrozumiałe jest też wydanie decyzji co do części okresu zasiłkowego. Jednakże zaskarżoną decyzją odwołania nie uwzględniono. Kolegium dokonało ponownego obliczenia dochodu rodziny z uwzględnieniem faktu, że córka A. S. od 2017 r. zamieszkuje u ojca, a zatem nie wchodzi w skład rodziny skarżącej. Zatem nie uwzględniono alimentów na jej rzecz w kwocie 5.400 zł, otrzymanej w 2017 r. Zdaniem Kolegium, rok bazowy to 2018 r. Jako dochód skarżącej uwzględniono jednak obie kwoty zasiłku chorobowego za listopad 2018 r., co daje łącznie 1.572,37 zł. Mąż skarżącej w listopadzie 2018 r. uzyskał dochód z tytułu renty za miesiąc następny, tj. grudzień w wysokości 669,84 zł. Ponadto, w związku z podjęciem zatrudnienia od 18 lutego 2019 r. do nadal, mąż skarżącej uzyskał dochód w marcu 2019 r. w wysokości 3.068,46 zł. Zatem miesięczny dochód rodziny wynosił łącznie 5.310,67 zł (1.572,37 zł + 669,84 zł + 3.068,46 zł), a podzielony przez 5 osób, wyniósł kwotę 1.062,13 zł na osobę, przekraczając kryterium dochodowe, wynoszące 647,00 zł, o kwotę 1.940,67 zł, czyli wyższą niż łączna kwota zasiłków rodzinnych z dodatkami, która wynosi 463,33 zł. Zatem Kolegium stwierdziło, że strona nie spełnia kryterium dochodowego z art. 5 ust. 3 i 3a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2220). Stąd też orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. W skardze do sądu administracyjnego skarżąca nie zgodziła się z obliczeniem dochodu za miesiąc listopad 2018 r., kiedy to powróciła do pracy po zakończeniu urlopu wychowawczego i korzystała ze zwolnienia lekarskiego. Ponowiła zarzut, że w tym miesiącu otrzymała jedynie kwotę 568,45 zł, zaś wyrównanie z ZUS, otrzymała w miesiącu styczniu 2019 r. Stąd też kwota wyrównania winna być doliczona do dochodu za luty 2019 r. W dniu 1 kwietnia 2019 r. urodziła córkę K. , co zmieniło liczbę członków rodziny. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację. W toku rozprawy sądowej pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę. Wyjaśnił też, że po podjęciu zatrudnienia, nadal pobierał rentę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie mogła odnieść skutku. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do sposobu wyliczenia dochodu w rodzinie w sytuacji zmiany sytuacji po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Zgodnie z art. 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych, wyżej powołanej, w przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu po roku kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę do ustalania prawa do świadczeń rodzinnych, do dochodu rodziny dodaje się kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny, za miesiąc następny po uzyskaniu dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalone jest lub weryfikowane prawo do świadczeń rodzinnych. Uzyskanie dochodu dodatkowego tylko przez jeden miesiąc, nie wpływa na prawo do świadczenia rodzinnego (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 maja 2019 r. sygn. akt II SA/Po 136/19, LEX nr 2677611). Nadto, dochód to faktyczne uzyskanie dochodu, a nie wierzytelności, czy espektatywa uzyskania dochodu. Zatem winien to być dochód realnie osiągnięty. Definiując pojęcie dochodu, ustawodawca odwołał się bowiem na treści art. 3 pkt 1 ustawy wprost do przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych. Dochodem są pieniądze, otrzymane lub pozostawione do dyspozycji podatnika (vide: wyrok /Wojewódzkiego Sądu w Gliwicach z dnia 13 grudnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Gl 637/18, LEX nr 2613084). Zasadnie zatem skarżąca zakwestionowała sposób obliczenia dochodu za miesiąc listopad 2018 r. O ile otrzymała wówczas jedynie część zasiłku chorobowego, wypłaconego przez pracodawcę, zaś pozostałą należność ZUS wypłacił jej dopiero w styczniu 2019 r., dochód stanowiła jedynie kwota realnie przez nią otrzymana w danym miesiącu. Jednakże błędna wykładnia art. 5 ust. 4b ustawy, nie miała wpływu na wynik sprawy. Nawet po odliczeniu od dochodu kwoty 1.003,92 zł jako części zasiłku chorobowego, który wg skarżącej został jej wypłacony dopiero w styczniu 2019 r., dochód za listopad 2018 r. wyniósł bowiem kwotę ok. 4.305 zł, co podzielone przez 5 osób w rodzinie, daje kwotę 860 zł, przekraczając kryterium dochodowe wynoszące 647 zł. Łączna kwota zasiłków rodzinnych z dodatkami wynosi 463,33 zł. Zatem świadczenia rodzinne nie przysługiwały za przedmiotowy okres ani w całości, ani w części, bowiem dochód rodziny wynosił 4.305 zł, zaś kryterium dochodowe rodziny – 3.370 zł, co daje kwotę 935 zł, czyli wyższą niż łączna kwota zasiłków rodzinnych. Prawidłowo też organ odwoławczy ustalił, że rodzina skarżącej składa się z pięciu osób, skoro córka A.S. od 2017 r. pozostaje pod opieką ojca na mocy przywołanego przez organ orzeczenia sądu. Skarżącej nie przysługują zatem na jej rzecz świadczenia rodzinne za okres, objęty zaskarżoną decyzją. Zdaniem sądu administracyjnego, budzi wątpliwość dopuszczalność wydania decyzji częściowej, obejmującej jedynie część okresu zasiłkowego. Po rozpoznaniu wniosku skarżącej z dnia [...] r., organ I instancji ostateczną decyzją z dnia [...]r. orzekł bowiem o przyznaniu zasiłków rodzinnych z dodatkami na troje dzieci za okres od dnia 1 grudnia 2018 r. do dnia 31 marca 2019 r. Skarżąca w dniu 24 kwietnia 2019 r. złożyła kolejny wniosek w związku z urodzeniem córki w dniu 1 kwietnia 2019 r. Zaskarżoną decyzją częściowo orzeczono o odmowie przyznania świadczeń za okres od 1 kwietnia do 31 października 2019 r. jako części okresu zasiłkowego. Takie działanie organ I instancji uzasadnił zmianą sytuacji dochodowej po roku bazowym w rodzinie oraz zmianą liczby członków tej rodziny. Należy mieć na uwadze fakt, że takie działanie doprowadziło do wątpliwości co do pojęcia roku bazowego, a tym samym sposobu liczenia dochodu. Jednakże zdaniem składu orzekającego, brak podstaw do ferowania zarzutu rażącego naruszenia prawa w sytuacji wydania decyzji częściowej z uwagi na fakt, że mąż skarżącej podjął pracę w dniu 18 lutego 2019 r., pobierając w dalszym ciągu rentę, zaś skarżąca w październiku 2018 r. zakończyła urlop wychowawczy. Tego rodzaju okoliczności podpadają pod przesłanki uzyskania dochodu w rozumieniu art. 5 ust. 4a ustawy. Z tych względów sąd administracyjny nie dopatrzył się konieczności podjęcia działań na niekorzyść skarżącej i wyeliminowania z obrotu prawnego także decyzji organu I instancji z dnia 26 marca 2019 r., czyli obu decyzji częściowych (art. 134 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.). Zebrany materiał dowodowy był wystarczający dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Mimo błędnego poglądu co do pojęcia dochodu, zasadnie organy administracji stwierdziły przekroczenie w rodzinie skarżącej kryterium dochodowego o kwotę przekraczającą łączną wysokość zasiłków rodzinnych z dodatkami, co uzasadniało odmowę przyznania świadczeń za przedmiotowy okres. O ile zaś doszło do kolejnej zmiany sytuacji dochodowej rodziny po tym okresie, skarżąca jest uprawniona do złożenia nowego wniosku. Nie stwierdzając zatem naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź też uchybienia regułom procedury w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił zgodnie z art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. ec