II SA/Gl 1139/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Jankowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2009r. sprawy ze skargi I. C. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. decyzją z dnia [...] r. nr [...], nakazał obecnie skarżącej I. C. rozbiórkę obiektu w postaci domku letniskowego, zlokalizowanego na działce nr [...] w M. Na skutek wniesionego przez skarżącą odwołania od tej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wyrokiem z dnia 21 lutego 2002 r. w sprawie II SA/Ka 769/00, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę skarżącej na ostatnią z wymienionych decyzji. Tytuł wykonawczy na podstawie decyzji organu pierwszej instancji został w postępowaniu egzekucyjnym wystawiony już w dniu [...] r. po wcześniej wystosowanym do skarżącej upomnieniu z dnia [...] r. Także jeszcze w [...] r., a to postanowieniem z dnia [...] r. organ pierwszej instancji nałożył na skarżącą grzywnę w celu przymuszenia do wykonania wyżej opisanego obowiązku, a następnie w dniu [...] r. wydał również postanowienie o wykonaniu zastępczym. Oba te postanowienia zostały jednak uchylone przez organ odwoławczy, a sprawa została przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia w związku z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2000 r. (sygn. akt II SA/Ka 769/00) wstrzymującym wykonanie nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego i w konsekwencji organ I instancji zawiesił postępowanie egzekucyjne. W związku z powołanym na wstępie wyrokiem NSA z dnia 21 lutego 2002 r. PINB w Z. postanowieniem z dnia [...] r. podjął zawieszone postępowanie, a następnie nałożył na skarżącą grzywnę w celu przymuszenia. Na skutek wniesionego zażalenia organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji w części orzekającej o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, zmieniając jednocześnie jej wysokość. Na skutek wniesionej przez skarżącą skargi na to postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawomocnym wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2004 r., sygn. akt II SA/Ka 1522/02, uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. W motywach tego orzeczenia Sąd wskazał m.in., że organy obu instancji ustalając wysokość nałożonej na skarżącą grzywny w celu przymuszenia do wykonana obowiązku zastosowały przepis art. 121 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (obecnie tekst jedn. Dz.U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 zpóźn. zm.). W przepisie tym jest mowa o wykonaniu obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części. Tymczasem w ocenie Sądu z przedłożonych akt sprawy nie wynikało, że obiekt budowlany w stosunku do którego orzeczony został prawomocny nakaz rozbiórki jest budynkiem w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (obecnie tekst jedn. Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.). Z akt sprawy wynikało natomiast, że przedmiotowy obiekt budowlany jest przyczepą kampingową posadowioną na słupkach betonowych, ocieploną deskami i przykrytą dachem. Skoro tak, to należało by go zakwalifikować zdaniem Sądu do kategorii tymczasowych obiektów budowlanych o jakich jest mowa w art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, a tym samym do wykonania nakazu rozbiórki takiego obiektu nie mógłby znaleźć zastosowania wskazany wyżej przepis art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, lecz przepis art. 121 § 2 w zw. z art. 121 § 4 cyt. ustawy. W ponownie prowadzonym po wyroku WSA w Gliwicach z dnia 11 sierpnia 2004 r. postępowaniu egzekucyjnym organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], ponownie nałożył na skarżącą grzywnę w celu przymuszenia i wezwał ją do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym z dnia [...] r. Tym razem wysokość grzywny organ ustalił na kwotę [...] złotych w oparciu o art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zgodnie z wytycznymi zawartymi w powołanym wyżej wyroku WSA. W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie art. 7 § 3, art. 15 § 1, art. 32, art. 33 i art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wniósł o uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji i o umorzenie postępowania w sprawie. W uzasadnieniu wskazano, że egzekwowany obowiązek stał się bezprzedmiotowy. Decyzja o rozbiórce obiektu z dnia [...] r. dotyczyła domku letniskowego, a nie tymczasowego obiektu budowlanego. Organ nie wystosował przed wszczęciem egzekucji upomnienia. Upomnienie z dnia [...] r. dotyczyło domku letniskowego. Na obecnym etapie postępowania powinno zostać wystosowane nowe upomnienie dotyczące nie domku letniskowego lecz tymczasowego obiektu budowlanego. Podobny zarzut sformułowano odnośnie tytułu wykonawczego, który dotyczył również domku letniskowego a nie tymczasowego obiektu budowlanego. Decyzja dotycząca rozbiórki domku letniskowego nie może stanowić podstawy do dokonania rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego. Do zmiany klasyfikacji obiektu doszło na skutek wyroku WSA w Gliwicach z dnia 11 sierpnia 2004 r. W ocenie skarżącej, aby móc skutecznie prowadzić egzekucję w stosunku do tymczasowego obiektu budowlanego należało wszcząć nowe postępowanie administracyjne w stosunku do tego obiektu, wydać nową decyzję o jego rozbiórce i dopiero po jej uprawomocnieniu wszcząć postępowanie egzekucyjne z zachowaniem reguł tego postępowania. Wskazano ponadto, że zgodnie z art. 121 § 2 ustawy egzekucyjnej każdorazowa grzywna nie może przekraczać kwoty 5.000,00 złotych. Zarzucono ponadto nierówne traktowanie przez organy stron znajdujących się w podobnej jak skarżąca sytuacji, wskazując, że jedynie w stosunku do niej organ nadzoru budowlanego konsekwentnie dąży do wykonania nakazu rozbiórki. Zapowiedziano próbę wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją rozbiórkową. Rozpoznając to zażalenie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżonym w niniejszym postępowaniu postanowieniem uchylił postanowienie organu pierwszej instancji w części dotyczącej wysokości grzywny i orzekł jej wysokość na kwotę [...] złotych, utrzymując jednocześnie postanowienie pierwszoinstancyjne w części dotyczącej nakazu zapłaty grzywny. W uzasadnieniu organ odwoławczy nie podzielił zarzutów zażalenia. Odnośnie zmiany kwalifikacji obiektu organ wskazał, iż dokonana ona została w postępowaniu egzekucyjnym i miała wpływ na sposób obliczenia i wysokość grzywny. W ocenie organu nie stanowi to jednak o bezprzedmiotowości tytułu egzekucyjnego. Wysokość grzywny obniżono korzystając z unormowania zawartego w art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 121 § 2 ustawy egzekucyjnej. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego skarżąca zarzuciła naruszenie Konstytucji RP oraz wskazanych już w odwołaniu przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu powtórzyła zasadniczo argumenty wywiedzione już wcześniej w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji. Dodatkowo wskazała na nieprawidłowości w działaniu urzędników organu pierwszej instancji. Podkreśliła nierówność wobec prawa i organów osób znajdujących się w podobnej do jej sytuacji. Wskazała na swoją trudną sytuację materialną. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego wcześniejszego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje : Skarga nie jest uzasadniona. W niniejszej sprawie spełnione zostały bowiem ustawowe przesłanki do zastosowania środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia, zaś zaskarżonym postanowieniem prawidłowo wyliczono jej wysokość, uwzględniając po części żądanie skarżącej poprzez obniżenie kwoty grzywny z [...] do [...] złotych. Odnosząc się do zasadniczego zarzutu skarżącej sprowadzającego się do twierdzenia, że wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2004 r. tut. Sąd zmienił kwalifikację obiektu z domku letniskowego na tymczasowy obiekt budowlany, a co za tym idzie brak jest w chwili obecnej podstaw do prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z [...] roku, stwierdzić przyjdzie, iż zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że obiekt będący przedmiotem decyzji rozbiórkowej jest tym samym obiektem, w stosunku do którego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Zakwalifikowanie tego obiektu w postępowaniu egzekucyjnym jako tymczasowego wiąże się jedynie ze sposobem i wysokością obliczenia grzywny w celu przymuszenia, o której mowa w art. 121 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Kwalifikacja ta w ocenie Sądu pozostaje bez wpływu na wykonalność nakazu rozbiórki. O prawidłowości decyzji rozbiórkowej przesadził już Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 lutego 2002 r. i na obecnym etapie postępowania nie jest możliwa ponowna kontrola tamtej decyzji. Brak jest zatem podstaw prawnych do kwestionowania zaskarżonego postanowienia jako uwzględniającego treść art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Postanowienie o nałożeniu grzywny spełnia też wymogi z art. 122 § 1 i 2 tej ustawy, jako że skarżącej jako zobowiązanej doręczono tytuł wykonawczy i akt ten zawiera ustawowe elementy w postaci wyznaczenia terminu do uiszczenia grzywny z pouczeniem o jej ściągnięciu w trybie egzekucji administracyjnej oraz wezwania do wykonania obowiązku pod rygorem wdrożenia wykonania zastępczego. Wreszcie, w niniejszej sprawie nie jest sporny fakt, że obowiązek rozbiórki, objęty tytułem wykonawczym, nie został wykonany i nie stał się bezprzedmiotowy. Stosowanie środka egzekucyjnego było zatem dopuszczalne zgodnie z art. 7 § 3 ustawy. Nadto, wbrew stanowisku skarżącej, rozpoznając zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny, organ drugiej instancji nie jest władny badać zasadności nakazu rozbiórki. Decyzja ta jako ostateczna i prawomocna podlega wykonaniu i jej wzruszenie możliwe jest jedynie w odrębnych postępowaniach nadzwyczajnych. Dopóki jednak decyzja ta nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, w sytuacji niewykonania obowiązku, spełnione są ustawowe przesłanki stosowania środka egzekucyjnego w celu wyegzekwowania nakazu. Stąd też dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nieistotny był zarzut braku podstaw do wydania nakazu rozbiórki wobec jednoznacznego brzmienia art. 29 § 1 ustawy. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skarżącej dotyczących nieprawidłowości w działaniu organów egzekucyjnych stwierdzić przyjdzie, iż nie podlegają one rozpoznaniu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stawiając zarzuty korupcyjne skarżąca musi mieć świadomość, że do ich rozpoznania właściwe są inne organy, w szczególności organy Policji, Prokuratury i Centralnego Biura Antykorupcyjnego. Odnosząc się do zarzutu naruszenia konstytucyjnej zasady równości wobec prawa wskazać przyjdzie, że sądy administracyjne dokonują kontroli zaskarżonych aktów jedynie w granicach badanej sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Tym samym nie jest możliwe dokonanie takiej kontroli w oparciu o inne prowadzone postępowania przed organami administracji publicznej. Wskazać wszak przyjdzie, że do ewentualnego zakwestionowania rozstrzygnięć lub ich braku w tych innych wskazywanych przez skarżącą sprawach uprawniony jest Prokurator i Rzecznik Praw Obywatelskich, których inicjatywa może również doprowadzić do zbadania tamtych spraw przez sąd administracyjny. Sąd nie jest jednak władny, aby takiej kontroli dokonać z urzędu. Z tych wszystkich względów, nie stwierdzając naruszenia prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).