II SA/Gl 114/16
PostanowienieWSA w Gliwicach2016-04-29
Skład orzekający: Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła dokumentów potwierdzających jej sytuację materialną, mimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła wymaganych dokumentów potwierdzających jej sytuację materialną, mimo wyraźnego wezwania sądu. Obowiązek wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy, a brak dowodów uniemożliwia uwzględnienie wniosku.Stan faktyczny
Skarżący A.G. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w związku z trudną sytuacją materialną, wskazując na niskie dochody i liczne wydatki. Sąd wezwał skarżącego do udokumentowania swojej sytuacji materialnej, jednak skarżący nie przedstawił wymaganych dokumentów w wyznaczonym terminie. W konsekwencji sąd oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uchylenia w wyniku wznowienia licencji na prowadzenie krajowego transportu drogowego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy;
W treści skargi A. G. zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych powołując się na trudną sytuację materialną.
Następnie, w odpowiedzi na wezwanie z dnia 19 lutego 2016 r. skarżący nadał do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym potwierdził zakres swojego żądania. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał na niskie dochody. Podkreślił bowiem, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z bezrobotną małżonką i trojgiem dzieci (w tym dwoje małoletnich), zaś jedynym źródłem utrzymania rodziny jest dochód uzyskiwany przezeń z działalności gospodarczej, w kwocie 1.500-1.700 zł. Równocześnie skarżący oświadczył, iż nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości oraz, że ponosi wydatki na mieszkanie (wraz z opłatami za tzw. media), w kwocie 350-400 zł i spłaca raty za samochód, wynoszące 350 zł.
Wezwaniem z dnia 22 marca 2016 r. zwrócono się do skarżącego o uprawdopodobnienie danych podniesionych we wniosku, poprzez:
- udokumentowanie wysokości wydatków związanych z utrzymaniem się;
- przedłożenie dokumentów potwierdzających uzyskiwane dochody;
- przedłożenie dokumentów potwierdzających spłatę pożyczki na samochód;
W wyznaczonym w tym wezwaniu siedmiodniowym terminie A.G. nie przedstawił jakichkolwiek dokumentów, o które się do niego zwrócono.
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje.
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
Odnosząc się do wniosku skarżącego trzeba podnieść, iż w myśl zasady określonej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których wnioskodawca zamierza wywieść skutki prawne leży po jego stronie, a rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie przezeń udowodnione (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319).
Zważywszy powyższe uznano, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania albowiem skarżący nie uprawdopodobnił oświadczeń, które podniósł w swoim wniosku. Nie nadesłał mianowicie jakichkolwiek dokumentów, które potwierdzałyby wysokość uzyskiwanego przezeń dochodu, ani też takich, które obrazowałyby wysokość kosztów utrzymania jego gospodarstwa domowego.
Trzeba raz jeszcze zaznaczyć, że A. G. został do tego wyraźnie wezwany zarządzeniem z dnia 22 marca 2016 r., które zostało mu doręczone w dniu 15 kwietnia 2016 r.
W wyznaczonym terminie, który upłynął z dniem 22 kwietnia 2016 r. wnioskujący nie udzielił na to wezwanie żadnej odpowiedzi, a w rezultacie nie sposób uznać, aby spełnił wymóg, o którym mowa w przywołanym wyżej art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Przyznanie prawa pomocy jest bowiem możliwe tylko i wyłącznie w przypadku wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Obowiązkiem strony jest zatem wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Niewykonanie przez stronę obowiązków nałożonych na nią w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest z kolei przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji uniemożliwia przyznanie jej rzeczonego dobrodziejstwa procesowego w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego; z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05).
Odstępując od wykonania wezwania z dnia 22 marca 2016 r., skarżący nie zachował przesłanki określonej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 przywołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło