II SA/Gl 114/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska,, Sędzia WSA Andrzej Matan, Protokolant starszy referent Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w G. na postanowienie Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę. Wnioskiem z dnia 8 lipca 2018 r. W. C. i U. C. zwrócili się do Starosty [...] o unieważnienie decyzji tego organu z dnia [...] r. nr [...] o pozwoleniu na budowę inwestycji realizowanej na działkach nr [...] i [...] w R.. W tym samym wniosku wnioskodawcy, jako właściciele działki nr [...], na którą w ich opinii oddziałuje inwestycja objęta ww. decyzją o pozwoleniu na budowę, zarzucili również organowi, że nie zostali uznani stronami postępowania zakończonego tą decyzją. W ich ocenie postępowanie w sprawie przedmiotowego pozwolenia na budowę zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., co stanowi przesłankę wznowienia postępowania. Pismem z dnia 11 lipca 2018 r., organ I instancji wezwał wnioskodawców o wskazanie dokładnej daty uzyskania informacji o wydanej ww, decyzji ostatecznej. W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawcy wskazali, że o budowie na działkach nr [...] i [...] w R. dowiedzieli się z postanowienia Sądu Rejonowego w B. (dotyczącego zabezpieczenia roszczenia w sprawie o ustanowienie służebności drogi koniecznej po działce nr [...] do działek nr [...] i [...]), doręczonego im dnia 9 lipca 2018 r. W tym samym dniu pozyskali ustną informację o numerze pozwolenia na budowę. Powołując się na korespondencję, jaką wnioskodawcy prowadzili z organem nadzoru budowlanego na przełomie miesiąca kwietnia i maja 2018 r., Starosta [...] uznał, że wiedzę o wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę uzyskali dnia 6 czerwca 2018 r. Stwierdziwszy, że wnioskodawcy uchybili terminowi do wniesienia podania o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a., Starosta [...] - postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] - odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją własną nr [...] z dnia [...] r. Wnioskodawcy wnieśli zażalenie na ww. postanowienie Zarzucili organowi I instancji, że nie przekazał ich wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji do rozpatrzenia Wojewodzie Śląskiemu zgodnie z właściwością. Ponadto przedstawili argumenty wskazujące na dotrzymanie przez nich terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a. Zaskarżonym postanowieniem Wojewoda Śląski uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji i orzekł o wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty [...] nr [...] z dnia [...] r. Wskazał, że postępowanie wznowieniowe jest nadzwyczajnym trybem postępowania, w którym postępowanie prowadzone jest dwuetapowo. W pierwszej fazie organ bada jedynie, czy we wniosku wskazano ustawowe przesłanki wznowieniowe, a także - czy został zachowany termin do złożenia podania określony w art. 148 k.p.a. Przepis art. 148 § 1 k.p.a. stanowi, że: "podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania", natomiast zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a.: "Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art, 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji". Jak wynika z wniosku U. C. i W. C. - dopiero w dniu 9 lipca 2018 r. wnioskodawcy dowiedzieli się o decyzji nr [...] w sposób umożliwiający jej identyfikację. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby wcześniejsza korespondencja z PINB - tak jak to przyjął organ I instancji - umożliwiała identyfikację jakiejkolwiek konkretnej decyzji o pozwoleniu na budowę, a zatem przyjąć należy, iż tak jak wskazują wnioskodawcy - o decyzji nr [...] dowiedzieli się w dniu 9 lipca 2018 r., a podniesione w tym zakresie argumenty zażalenia zasługują na uwzględnienie. Skargę na to postanowienie do tutejszego Sądu złożyła inwestor A Sp. z o.o. z siedzibą w G. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenia kosztów postępowania zarzuciła Wojewodzie Śląskiemu: błędne zastosowanie w sprawie art. 148 § 2 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. mimo braku przesłanek faktycznych określonych normą tegoż artykułu, art. 7 i art. 77 par 1 k.p.a. poprzez błędną ocenę i kwalifikację normatywną zaistniałego w sprawie stanu faktycznego, niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, z konsekwencją przyjęcia iż zachodzą ustawowe przesłanki zachowania terminu 1 - miesięcznego do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a., art. 81a k.p.a. poprzez jego nie zastosowanie w sytuacji wątpliwości co do stanu faktycznego, które winny być rozstrzygane na korzyść strony, art. 6 w związku z art. 107 § 1 pkt. 6 k.p.a. - poprzez nie wykazanie uzasadnienia faktycznego, co do przyjęcia ustaleń w zakresie stanu faktycznego, odmiennego od ustaleń poczynionych przez organ I instancji. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.),), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Rozpatrywana sprawa dotyczy wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji administracyjnej, tu pozwolenia na budowę. Wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową pozwalającą na ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną w sytuacji, gdy postępowanie prowadzące do jej wydania było dotknięte kwalifikowaną wadą wyliczoną enumeratywnie w przepisach prawa procesowego. Zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a. "w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa; 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27; 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję; 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu; 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2); 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione". W świetle art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Przy czym, z punktu widzenia rozpatrywanej sprawy szczególne znaczenie ma § 2 tego artykułu, który stanowi, że "termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji". A w sprawie dochowanie tego ostatniego terminu jest sporne. Wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Starosty [...] z dnia [...] r. został złożony 10 lipca 2018 r. Wnioskodawcy wskazali, iż informacje pozwalające sprecyzować powyższy akt uzyskali po otrzymaniu postanowienia Sądu Rejonowego w B. (dotyczącego zabezpieczenia roszczenia w sprawie o ustanowienie służebności drogi koniecznej po działce nr [...] do działek nr [...] i [...]), doręczonego im dnia 9 lipca 2018 r. Organ I instancji uznał to oświadczenie za nieprawdziwe. W jego ocenie wnioskodawcy dowiedzieli się o wydaniu pozwolenia na budowę w maju albo czerwcu 2018 r., kiedy to na skutek interwencji W. C. i U. C. zostało wszczęte postępowanie w sprawie legalności budowy na działkach nr [...] i [...]. Okazało się wówczas, iż po działce wnioskodawców (oznaczonej numerem [...] odbywa się ruch pojazdów dojeżdżających na budowę. W ocenie Sądu stanowisko organu I instancji nie jest zasadne i rację miał Wojewoda uchylając postanowienie Starosty [...] i orzekając o wznowieniu postępowania. Nie można bowiem "domniemywać" wiedzy wnioskujących o istotnych elementach rozstrzygnięcia kończącego postępowanie. Zwłaszcza, że wnioskujący o wznowienie wykazali konkretną okoliczność, a oparciu o którą można było ustalić datę kiedy to W. C. i U. C. powzięli informacje pozwalające na zidentyfikowanie rozstrzygnięcia organu administracji architektoniczno-budowlanej. Było to doręczone im dnia 9 lipca 2018 r. postanowienie Sądu Rejonowego w B. W kontekście powyższego, odnosząc się do zarzutów skargi należy uznać je za bezzasadne. Konieczne jest tu jeszcze odniesienie się do zarzutu naruszenia art. 81a k.p.a. poprzez niepodjęcie rozstrzygnięcia na korzyść strony. Otóż § 2 pkt 1 k.p.a. wyraźnie stanowi, iż rozwiązania powyższego nie stosuje się w sytuacji, gdy w sprawie uczestniczą strony o spornych interesach. Niezależnie od tego, zastosowania powyższego rozwiązania mogliby domagać się również wnioskujący o wznowienie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. ----------------------- Strona 2 z 3