II SA/Gl 1143/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.),, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2011 r. sprawy ze skargi M.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżone postanowienie i orzeka, że nie podlega ono wykonaniu w całości, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz skarżącej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezydent Miasta C., prowadząc z urzędu postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości nr [a], obręb [...], k.m. [...], stanowiącej własność M. S., zawiadomił stronę o możliwości zapoznania się z aktami sprawy pismem z dnia [...]r. W dniu [...] strona stawiła się w siedzibie organu i zapoznała z aktami sprawy, na okoliczność czego sporządzono notatkę służbową podając w niej, że strona odmówiła podpisu. Swa obecność w urzędzie w dniu [...]r. strona potwierdziła w piśmie z dnia [...] r., skierowanym do organu. Decyzją z dnia [...]r. Prezydent Miasta C. zatwierdził projekt podziału nieruchomości nr [a] należącej do M. S. Decyzja została do strony skierowana za pośrednictwem poczty. Do egzemplarza decyzji znajdującego się w aktach sprawy (k.79) dołączona jest koperta przesyłki poleconej dla M. S. Ze znajdującej się na niej pieczątek wynika, że przesyłka była awizowana [...] r., powtórnie w dniu [...] r. i zwrócona do nadawcy [...] r. Jednocześnie na dołączonym do koperty druku zwrotnego poświadczenia odbioru nie ma żadnych adnotacji poczty o pozostawieniu zawiadomienia o przesyłce i dokonywanych zawiadomieniach. Do decyzji dołączone jest także drugi egzemplarz zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma, oznaczony jako "duplikat", na którym umieszczono adnotację o pozostawieniu w dniu [...] w pocztowej skrzynce oddawczej zawiadomienia o przesyłce. Pismem z dnia [...] r. strona została zaproszona do siedziby organu celem przeprowadzenia negocjacji odnośnie nabycia przez Gminę działki nr [b], przeznaczonej pod budowę kolektora deszczowego. Pismami z dnia [...] i [...] r. strona zwróciła się do organu o sprecyzowanie oferty pod względem ceny. W dniu [...] doszło do nieskutecznej próby rokowań w siedzibie organu, zakończonych opuszczeniem przez stronę urzędu, bez podpisania protokołu. W ich wyniku strona pismem z tej samej daty zwróciła się o nadesłanie jej operatu szacunkowego. Natomiast pracownicy organu w dniu [...] r. sporządzili notatkę urzędową, w której odnotowali fakt zapoznania strony z aktami sprawy i podali, że w trakcie ich przeglądania strona na notatce urzędowej z dnia [...] r. naniosła dopisek. Na notatce z [...] r. widnieje pozbawiony podpisu, naniesiony pismem odręcznym tekst: "nie odmówiłam podpisu" i data [...] r. Pismem z [...] r. strona zwróciła się do organu I instancji z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie zatwierdzania projektu podziału nieruchomości. Podała, że chorowała od [...] r., przeszła dwie operacje a leczenie zakończyła dopiero [...] r., co udokumentowała zaświadczeniem lekarskim. Wskazała, że pismem z [...] zwróciła się o nadesłanie jej brakującej dokumentacji, w tym przedmiotowej decyzji, jednak jej nie otrzymała. Nie zna daty ani znaku decyzji. Podała także, że zgodnie z udzielonym jej w dniu [...] r. pouczeniem, ma miesiąc na wniesienie wniosku o przywrócenie terminu, dopóki jednak nie ma decyzji, nie zna jej treści i nie może sformułować odwołania. W dniu [...] r. została stronie doręczona żądana przez nią dokumentacja wymieniona w piśmie z [...] r. w tym decyzja zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości z dnia [...] r., z adnotacją, że z uwagi na dwukrotne awizowanie, decyzję tę uważa się za prawidłowo doręczoną. W piśmie z [...]r., skierowanym tym razem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. skarżąca wyraziła sprzeciw wobec decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości. Wyjaśniła w szczególności, że w dniu [...] r. w trakcie wizyty w siedzibie organu poinformowano ją, że wysłana do niej korespondencja została zwrócona, nie udostępniono jej jednak decyzji do wglądu. Stwierdzono, że decyzja może jej być wydana, gdy zwróci się o to z pisemną prośbą. Prośbę taka wystosowała, uzyskała też pouczenie, że wobec choroby wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania może złożyć po otrzymaniu decyzji. Ponieważ korespondencja nie nadchodziła, w dniu [...] wystosowała wniosek o przywrócenie terminu i ponowiła prośbę o nadesłanie decyzji. Decyzję otrzymała [...] r. Wobec uzyskania informacji, że sprawa została przekazana SKO w C., składa niniejsze pismo jako uzupełnienie wcześniejszego wniosku. W kolejnym piśmie z [...] r. skierowanym do SKO za pośrednictwem Prezydenta Miasta C. skarżąca potwierdziła, że jej wcześniejsze pismo z [...] r. było wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z [...] r. i jednocześnie odwołaniem od tej decyzji. W uzasadnieniu w szczególności wyjaśniła, że decyzja nie została jej skutecznie doręczona. Od [...] do [...] r. przebywała na zwolnieniu, była leczona w szpitalach. Na bieżąco była jednak informowana przez matkę o korespondencji. W korespondencji z tego okresu nie było przesyłek z Urzędu Miejskiego, zarówno doręczonych jak i awizowanych. Skarżąca zarzuciła, że przesyłka nie była prawidłowo awizowana. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. zatwierdzającej projekt podziału działki nr [a]. W uzasadnieniu Kolegium stanęło na stanowisku, że decyzja została stronie skutecznie doręczona w dniu [...] r. (data zwrotu przesyłki do organu). Termin do wniesienia odwołania upłynął zatem [...] r. Skarżąca była hospitalizowana do dnia [...] r. i do tego dnia istniała usprawiedliwiona przeszkoda w złożeniu odwołania. Wniosek o przywrócenie terminu winien zostać złożony w terminie 7 dni od ustania przyczyny uzasadniającej uchybienie terminu, czyli do dnia [...] r. Skarżąca złożyła wniosek dopiero [...] r., zatem po terminie do jego zgłoszenia. Nadto skarżąca nie dopełniła czynności, której terminowi uchybiła, to znaczy razem z wnioskiem nie złożyła odwołania. Jak wynika z pisma Kolegium skierowanego do skarżącej [...] r. organ II instancji przyjął, że skarżąca złożyła dwa wnioski o przywrócenie terminu: jeden [...]r. i drugi [...] r., którym nadano odrębny bieg. W skardze do sądu administracyjnego skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia Kolegium i przywrócenie jej terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu szczegółowo opisała przebieg postępowania i podniosła zarzuty w stosunku do decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości oraz odmowy przyznania jej działki zamiennej. Potwierdziła swoje stanowisko zaprezentowane w pismach wnioskujących o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, że w dniu [...] r. nie okazano jej decyzji wskazując na konieczność złożenia pisemnego wniosku. Treści decyzji nie znała aż do [...]r. dlatego złożyła najpierw wniosek z [...] r. o przywrócenie terminu, uzupełniony następnie o odwołanie. Podtrzymała zarzut, że decyzja nie została prawidłowo doręczona, nie była prawidłowo awizowana. Skarżąca zwróciła uwagę, że nie zostało wypełnione zwrotne potwierdzenie odbioru dołączone do przesyłki. Na duplikacie umieszczono adnotację o pozostawieniu przesyłki a UP [...]. W ocenie skarżącej świadczy to o tym, że przesyłki w ogóle nie awizowano. Istnieje bowiem usankcjonowana stosowną umową praktyka, że awizowane przesyłki są pozostawiane w UP w L. przy ul. [...] a nie w B.. Poddano także w wątpliwość prawidłowość wystawienia duplikatu zwrotnego poświadczenia odbioru, skoro oryginał nie zaginął, ale nie został wypełniony. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy zauważyć, że wadliwe jest stanowisko Kolegium skutkujące uznaniem, że skarżąca wniosła dwa wnioski o przywrócenie jej terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] r. Jej pisma związane są z jedną decyzją i staraniami o zapewnienie skuteczności odwołania od niej. Jako związane z jedną sprawą i oparte na tych samych podstawach, stanowią jeden wniosek i tak winny zostać zakwalifikowane przez organ, nie ma podstaw by podlegały rozpoznaniu w odrębnych postępowaniach. Jakkolwiek skarżąca wniosła o przywrócenie jej terminu do złożenia odwołania, to argumenty przez nią podnoszone opierają się również na tezie, że decyzja nie została jej w ogóle prawidłowo doręczona. Wstępnym warunkiem złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest fakt jego uchybienia. W tym zakresie organ odwoławczy przyjął, że decyzja została prawidłowo doręczona w trybie art. 44 k.p.a. Przepis ten daje możliwość uznania przesyłki za doręczoną pod warunkiem spełnienia określonych w nim warunków. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a., poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie 7 dni, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Warunki skuteczności doręczenia w tym trybie związane są zatem z prawidłowością wykonania określonych czynności, związanych z pozostawianiem zawiadomienia przez pocztę. Skarżąca podniosła w tym zakresie zarzuty, które winny być wyjaśnione. Istotnie, dołączone do znajdującej się w aktach decyzji koperta i dwa egzemplarze zwrotnego poświadczenia odbioru przesyłki nie potwierdzają w sposób jednoznaczny, że zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w odpowiednim urzędzie pocztowym były właściwe. Okoliczności te wymagają ustalenia z udziałem poczty. Przyjęcie, że doręczenie może zostać uznane za dokonane, w tej sytuacji jest przedwczesne. Jeśli ustalenia w tym zakresie wykażą, że decyzja nie została doręczona stronie skarżącej zgodnie z art. 44 k.p.a., będzie to oznaczało, że brak jest podstaw do orzekania o przywróceniu terminu, który w stosunku do skarżącej nie rozpoczął biegu. Sytuacja taka nie oznacza, że odwołanie podlega automatycznie rozpoznaniu, uzależnione to jest od stwierdzenia, czy decyzja weszła do obrotu poprzez doręczenie jej ewentualnym innym stronom postępowania i kiedy upłynął dla nich termin do wniesienia odwołania. Strona pozbawiona bez swej winy udziału w postępowaniu poprzez nie doręczenie decyzji, może złożyć odwołanie w terminie otwartym dla innych stron postępowania. Po ostateczności decyzji stronie takiej przysługuje wniosek o wznowienie postępowania. Czynności podejmowane przez skarżącą winny być kwalifikowane z uwzględnieniem podanych wyżej skutków wynikających z ustaleń dotyczących prawidłowości doręczenia decyzji, mających w sprawie pierwszorzędne znaczenie. Należy także zwrócić uwagę, że w okolicznościach sprawy nie można było uznać, że skarżąca nie dopełniła czynności, czyli nie wniosła odwołania wraz z wnioskiem. Nie dopełnienie czynności, której terminowi uchybiono, jest brakiem formalnym wniosku, który podlega uzupełnieniu. Zanim doszło do wydania zaskarżonego postanowienia, skarżąca z własnej inicjatywy skierowała do organów pisma, które określiła jako odwołanie i które zwierały jej sprzeciw wobec decyzji. W tym zakresie złożony wniosek był zatem kompletny. Mając na względzie podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania postanowiono na podstawie art. 200, 205 § 2 i 209 powołanej ustawy.