II SA/Gl 1145/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.) Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka Protokolant Barbara Urban po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi J. P., J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją nr [...] r. z dnia [...] r. Wójt Gminy W., działając na podstawie art. 56 i art. 46a ust. 7 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2006 r., Nr 129, poz. 9902 ze zm.) w związku z § 3 ust. 1 pkt 46 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.) wyraził zgodę na realizację przedsięwzięcia polegającego na "zmianie sposobu użytkowania budynku gospodarczego na warsztat stolarski na działkach o nr [...],[...] w W. przy ulicy [...]". W uzasadnieniu wyjaśnił, że Urząd Gminy wystąpił do Starostwa Powiatowego w Z. oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. z prośbą o uzgodnienie przedsięwzięcia, które otrzymał w dniu [...] r. – postanowienie Starosty Z. i w dniu [...] r. – postanowienie Inspektora Sanitarnego w Z. uzgadniające zakres wymagań higienicznych i zdrowotnych dla wymienionego przedsięwzięcia. Dodał, że uzgodnienia dokonano w oparciu o przedłożoną, zgodnie z art. 48 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska, informację o planowanym przedsięwzięciu dołączoną do wniosku oraz wypis i wyrys z Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Sołectwa W., zatwierdzonego Uchwałą Rady Gminy W. Nr [...] z dnia [...] r. W dniu [...] r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wymienionej powyżej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na "zmianie sposobu użytkowania budynku gospodarczego na warsztat stolarski", przywołując jako podstawę art. 157 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz podnosząc, że kwestionowana decyzja wydana została w oparciu o postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. z dnia [...] r., które zostało uchylone postanowieniem z dnia [...] r.. Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., działając na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy W. z dnia [...] r. w przedmiocie wyrażenia zgodny na realizację inwestycji polegającej na "zmianie sposobu użytkowania budynku gospodarczego na warsztat stolarski na działkach o nr [...] i nr [...] w miejscowości W. ulica [...]". W uzasadnieniu wyjaśnił, że realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko jest dopuszczalne po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wymóg uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach obowiązuje w odniesieniu do wszystkich przedsięwzięć wymagających przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko w rozumieniu ustawy Prawo ochrony środowiska. Wymóg taki dotyczył także rozpatrywanej sprawy, gdzie inwestor planował przedsięwzięcie polegające na zmianie sposobu użytkowania dotychczasowego budynku gospodarczego na warsztat stolarski. W ocenie Kolegium w postępowaniu rażąco naruszony został art. 48 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, a mianowicie wydane zostało w oparciu m.in. o uzgodnienie z Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym – postanowienie z dnia [...] r, które następnie w wyniku odwołania uczestników postępowania zostało uchylone postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. Z uwagi na to, że uzgodnienia poprzedzające wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia są dokonywane w trybie współdziałania przewidzianym w art. 106 Kodeksu postępowania administracyjnego i mają formę postanowień, Kolegium stwierdziło, iż wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody przed upływem wniesienia zażalenia na postanowienie uzgadniające bądź przed rozpatrzeniem zażalenia na takie postanowienie stanowi istotne naruszenie prawa – tj. art. 48 ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, co wypełnia przesłankę wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego i oznacza konieczność orzeczenia jak w sentencji. W wyniku wniesienia przez E. K. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. rozpatrując ponownie sprawę decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało swoją decyzję z dnia [...] r. w mocy. W uzasadnieniu powtórzyło argumentację wskazaną w utrzymanej decyzji, podnosząc, iż postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko poprzedzone jest uzgodnieniami z właściwymi organami w trybie art. 106 Kodeksu postępowania administracyjnego. W przedmiotowej sprawie decyzja ta wydania została po uzgodnieniu ze Starostą Z. (postanowienie z dnia [...] r.) i z Powiatowym Inspektorem Sanitarnym (postanowienie z dnia [...] r.). Jednakże ostatnie postanowienie - wobec wniesionego zażalenia- zostało uchylone postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego do ponownego rozpatrzenia, a zatem decyzja z dnia [...] r. zapadła bez zakończenia postępowań uzgadniających, co stanowi istotne naruszenie art. 48 ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, a tym samym w sprawie zachodzie przesłanka wymienione w art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Dodatkowo stwierdzono, że decyzja, której nieważność stwierdzono posiada jeszcze inną istotną wadę, a mianowicie organ ją wydający nie przeprowadził analizy, czy inwestycja, której ona dotyczy jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wnieśli – E. K. a także J. S. oraz J. i J. P. Postanowieniem tut. Sądu z dnia 21 stycznia 2009 r. skargi E. K. i J. S. zostały odrzucone. Pozostała do rozpatrzenia skarga J. i J. P., w której skarżący nie zgadzają się na prowadzenie działalności gospodarczej przez sąsiada w jednym z istniejących budynków gospodarczych. Podkreślili, że zbyt blisko zamierzonej inwestycji pozostają inne budynki mieszkalne, na które niewątpliwie prowadzona działalność stolarska będzie wpływać ujemnie, zwłaszcza, iż przeróbce podlegać będzie znacznie więcej drewna, niż się przewiduje, a nadto w praktyce wykonuje się także lakierowanie wykonanych elementów, co utrudnia zamieszkiwanie w bezpośrednim sąsiedztwie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosząc o oddalenia skargi, podtrzymał dotychczasową argumentację. Organ dodał, że wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na zmianie sposobu użytkowania budynku gospodarczego na warsztat stolarki nastąpiło z uwagi na to, iż wydana ona została z rażącym naruszeniem prawa, co spowoduje ponowne postępowanie w sprawie. Na rozprawie w dniu 13 czerwca 2009 r. skarżący podtrzymał złożoną skargę, podkreślając, iż przedmiotowy zakład stolarki jest uciążliwy dla otoczenia. Uczestnik postępowania J. S. oświadczył, iż jego intencją jest uzyskanie takiego rozstrzygnięcia, by zakład nie działał, gdyż jest uciążliwy. Pełnomocnik uczestnika postępowania E. K. wniósł o uwzględnienie skargi, składając do akt sprawy i dla stron postępowania pismo, z którego wynika, iż organy orzekały ponownie, a wskutek stwierdzenia, że obiekt już funkcjonuje umorzyły postępowanie w tym zakresie (postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. ). Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje : Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów niż te, które zostały sformułowanych w skardze. Zgodnie z zapisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) - sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Zatem kontrolują czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, i to naruszenia mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy czy stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo wreszcie naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność, albowiem jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanej decyzji bądź stwierdzenie jej nieważności (art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm.)). Przy czym, po myśli art.134 tej ustawy, sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotowa decyzja dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy W. z dnia [...] r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia jako wypełniającej przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, czyli wydanej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Jak wynika z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych w wydaniu zaskarżonej decyzji uczestniczył jeden członek Samorządowego Kolegium Odwoławczego biorący udział w podejmowaniu decyzji ją poprzedzającej, a mianowicie decyzji z dnia [...] r. W świetle uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2007 r. sygn. akt II GPS 2/06 doszło w ten sposób do naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, co stanowi podstawę wznowienia postępowania administracyjnego określoną w art. 145 § 1 pkt 3 Kodeksu. Orzekając w niniejszej sprawie Sąd uwzględnił także wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 grudnia 2008 r. sygn. akt P 57/07 (Dz.U. Nr 229, poz. 1539). W myśl przywołanego wyroku art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie, w jakim nie wyłącza członka samorządowego kolegium odwoławczego z postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdy członek ten brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Okoliczność ta także stanowi podstawę do wznowienia postępowania, tym razem określoną w art. 145 a Kodeksu postępowania administracyjnego. Powyższe skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. rozpozna w innym składzie wniosek uczestnika postępowania o ponowne rozpatrzenie sprawy złożony w trybie art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. W przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 cytowanej ustawy. O kosztach Sąd nie orzekał na podstawie art. 210 powołanej powyżej ustawy, jako że strona oświadczyła, iż nie zgłasza wniosku o zwrot kosztów postępowania.