II SA/Gl 1148/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie i wykonania urządzeń zapobiegających szkodom w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącą z wpisu od skargi 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie W piśmie procesowym z dnia [...] R. F. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, powołując się na niskie dochody oraz trudną sytuację materialną. Ponieważ obowiązujące przepisy przewidują w tego rodzaju wypadkach złożenie wniosku na druku urzędowego formularza, skarżąca na wezwanie Sądu złożyła ów druk. Z jego treści wynika, że jedynym składnikiem majątku strony jest budynek mieszkalny o pow. [...] m2, zaś źródłem utrzymania się jest renta inwalidzka w wysokości [...] zł (co notabene pozostaje w sprzeczności z zadeklarowaną w piśmie z dnia [...] r. kwotą [...]zł). Na wezwanie referendarza sądowego, wnioskodawczyni wyjaśniła, że zamieszkuje wraz z dwoma synami, z których jedynie Z. F. uzyskuje dochód (około [...] zł). Wedle oświadczenia strony osoba ta prowadzi odrębne od niej gospodarstwo domowe. Drugi potomek skarżącej – K. F. nie uzyskuje obecnie żadnego dochodu (utracił prawo do renty z dniem [...] r.). Rozpoznając wniosek o zmianę postanowienia zważono co następuje: Zasada odpłatności postępowania sądowego jest regułą obowiązującą wszystkie jego strony - art. 199 P.p.s.a. Ustawodawca przewidział jednak możliwość odstąpienia od niej poprzez przyznanie stronie prawa pomocy. Zgodnie z treścią art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może ono zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). W postępowaniu prowadzonym na skutek wniosku o przyznanie prawa pomocy przedmiotem badania jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy. Oznacza to tym samym, że ma on wykazać, iż nie dysponuje żadnymi środkami ani też możliwościami ich zdobycia. Trzeba zarazem stanowczo podkreślić, że treść przepisu art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy, który w druku wniosku o przyznanie prawa pomocy, w sposób nie budzący zastrzeżeń, winien udzielić wyczerpujących wyjaśnień co do stanu rodzinnego i majątkowego. Ustawodawca formułując cytowany wyżej przepis użył terminu "wykazać" w znaczeniu udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający, pokazać, unaocznić (por. Słownik języka polskiego pod red. naukową prof. dr Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX 1994 r., s.805). Ewentualne niejasności w opisanym wyżej zakresie mogą być wyjaśnione za pomocą dodatkowych dokumentów (art. 255 P.p.s.a.). Skoro jednak strona uchyla się od podania informacji dotyczących jej stanu majątkowego, to tym samym nie można obiektywnie stwierdzić, że jej sytuacja materialna jest na tyle ciężka, aby uzasadnione było przychylenie się do złożonego wniosku. Skarżący nie podał jakiejkolwiek racjonalnej przyczyny, dla której nie uzyskuje świadczeń pomocy społecznej. Nic nie wiadomo na temat przysługującego mu tytułu prawnego do nieruchomości (lokalu) w którym zamieszkuje. Nic nie wiadomo również o osobach, które udzielają mu wsparcia, w szczególności, zaś, czy czynią to ze względu na zobowiązania rodzinne, czy tez jakiekolwiek inne. Te kwestie mają zaś istotne znaczenie dla rozpatrzenia złożonego wniosku, skoro strona nie tylko wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych ale również wniosła o ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu. Oznacza to nie tylko zaniechanie pobrania należności publicznoprawnych (kosztów sądowych) lecz także wyłożenie ze środków publicznych wydatków, które umożliwią pokrycie kosztów udziału pełnomocnika. Skoro zaś skarżący uchylił się do wykazania, że rzeczywiście jego sytuacja materialna uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy, to tym samym nie znaleziono podstaw do uwzględnienia jego wniosku. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.