II SA/Gl 1149/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi R. S. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dokonania oceny stanu technicznego obiektu oddala skargę. Pismem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Sanitarny w C. na podstawie art. 65 § 1 kpa przekazał Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w C. pismo M. i Z. W. w sprawie uciążliwości spowodowanych funkcjonowaniem "A" przy ul. [...] w U., stanowiącego własność skarżącego R.S.. Zawiadomieniem z dnia [...] r. PINB w C. poinformował skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie zgodności z przepisami instalacji wentylacji mechanicznej, zlokalizowanej w budynkach jego zakładu. Następnie postanowieniem z tej samej daty organ I instancji na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332), nałożył na skarżącego obowiązek przedłożenia do dnia 10 stycznia 2018 r. oceny technicznej przedmiotowej wentylacji mechanicznej w zakresie oceny poprawności i zgodności instalacji ze sztuką budowlaną, w tym spełnienia wymagań m.in. z § 147-154 rozp. Min. Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422) oraz zastosowania wyrobów posiadających stosowne atesty i dokumenty potwierdzające dopuszczenie wyrobów do stosowania w budownictwie – wraz z uzgodnieniami z rzeczoznawcami do spraw przeciwpożarowych oraz higieniczno-sanitarnych. W uzasadnieniu organ podał, że w toku kontroli właściciel przedłożył protokoły z okresowych kontroli budynków zakładu. Zgodnie z dokumentacją, budynki i urządzenia nadają się do użytkowania. Dokumentacja projektowa przewidywała też wykonanie wentylacji mechanicznej w pomieszczeniach. Jednak sam projekt budowlany nie przedstawiał szczegółowych rozwiązań projektowych w zakresie tej instalacji. Stąd też brak możliwości sprawdzenia jej zgodności z dokumentacją projektową. Natomiast czynności kontrolne wykazały wątpliwości w poprawności i zgodności jej wykonania z przepisami prawa, m.in. w zakresie lokalizacji urządzeń, takich jak wyrzutnia powietrza, skuteczności działania, wymaganych przekrojów instalacji, czy zapewnienie nawiewu odpowiedniej ilości świeżego powietrza do pomieszczeń oraz w zakresie zastosowania materiałów dopuszczonych do stosowania w budownictwie. Stąd też organ I instancji dopatrzył się konieczności przedłożenia oceny technicznej wykonanych robót i zastosowanych materiałów. W zażaleniu na postanowienie skarżący zarzucił rażące naruszenie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego z powodu niewskazania, jakie to zaistniały uzasadnione wątpliwości co do przedmiotowej wentylacji mechanicznej, a także rażące naruszenie art. 10 § 1 kpa z powodu wydania postanowienia w dniu wszczęcia postępowania i art. 3 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego poprzez bezpodstawne przyjęcie, że instalacja wentylacyjna stanowi część obiektu budowlanego, wymagającą pozwolenia na jej zamontowanie, co warunkowałoby uprawnienia nadzoru budowlanego do podejmowania decyzji, dotyczących warunków jej eksploatacji. Skarżący wyjaśnił, że przedmiotowa instalacja została zamontowana dopiero po wykonaniu wszelkich prac budowlanych i przy odbiorze obiektu nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości w tym zakresie, których też nie skonkretyzowano w zaskarżonym postanowieniu. Jednakże zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy zażalenia nie uwzględnił. Utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji, organ odwoławczy po zacytowaniu treści art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, stwierdził bowiem, że sam fakt, iż dokumentacja projektowa nie przedstawiała szczegółowych rozwiązań projektowych, stwarzał podstawę do powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości robót budowlanych, zwłaszcza w kontekście zgodności z §§ 147-154 warunków technicznych oraz art. 5 Prawa budowlanego. Za chybiony uznano też zarzut naruszenia art. 3 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego. Zgodnie z uchwałą NSA z dnia 3 października 2016 r. sygn. akt II OPS 1/16, nawet roboty całkowicie zwolnione z reglamentacji Prawa budowlanego, nie zwalniają organów nadzoru budowlanego od wdrożenia odpowiedniej procedury naprawczej na podstawie art. 50-51 Prawa budowlanego. Wreszcie, nie podzielono zarzutu naruszenia art. 10 kpa, bowiem skarżący nie wykazał, aby zarzucane uchybienie uniemożliwiło mu dokonania konkretnych czynności procesowych. Stąd też zażalenia nie uwzględniono. W skardze do sądu administracyjnego R.S. ponowił zarzuty naruszenia art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego oraz art. 10 § 1 kpa. Na tej podstawie wniósł o uchylenie postanowień organów obydwu instancji. Skarżący podkreślił, że użytkuje przedmiotowe instalacje od 22 lat i mimo licznych kontroli nadzoru budowlanego, do tej pory nie zakwestionowano prawidłowości ich użytkowania. Skoro zaś Starostwo Powiatowe w C. wydało decyzję na emisję gazów i pyłów do środowiska, potwierdza to fakt prawidłowego wykonania i działania instalacji. Nałożenie obowiązku przedłożenia oceny technicznej nastąpiło zaś bez umożliwienia mu zapoznania się z aktami sprawy i naraża go na wysokie koszty. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone postanowienie nie narusza bowiem art. 81c ust. 2 ustawy – Prawo budowlane, wyżej powołanej, ani też organy nadzoru budowlanego nie naruszyły reguł procedury administracyjnej w stopniu skutkującym wznowieniem tego postępowania, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z mocy art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, organy nadzoru budowlanego w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć na właściciela lub zarządcę obiektu obowiązek dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz, których koszty sporządzenia ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Trafnie podał organ odwoławczy, że postanowienie w tym trybie ma na celu zbadanie sprawy w aspekcie spełnienia wymogów prawa budowlanego i ewentualnego wydania decyzji, mających na celu usuniecie stwierdzonych nieprawidłowości. W rachubę może wchodzić tryb z art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, a więc przypadek wykonania robót w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenia środowiska, bądź też tryb z art. 66 tej ustawy, dotyczący nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego użytkowania w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowiska lub bezpieczeństwa mienia. Regulacja ta ma związek z obowiązkiem właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego utrzymywania i użytkowania obiektu zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego (art. 61 tej ustawy). Przepis art. 5 ustawy wprowadza zasady projektowania, budowy i utrzymania obiektów budowlanych. Wymogi w tym zakresie dotyczą zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej, m.in. w zakresie odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych oraz ochrony środowiska. Zgodnie z art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego instalacje i urządzenia stanowią część obiektu budowlanego. Konsekwencją takiego stanu rzeczy jest fakt, że wymogi w zakresie wentylacji mechanicznej jako instalacji w rozumieniu tego przepisu, zastały uregulowane w przepisach techniczno-budowlanych, przywołanych przez organy obydwu instancji. Oznacza to wprost, że sprawa w zakresie spełnienia wymogów techniczno-budowlanych funkcjonującej wentylacji podlega kognicji organów nadzoru budowlanego. Taki stan prawny obowiązywał też pod rządami poprzednio obowiązującego rozp. Min. Gosp. Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140 ze zm.). Przepisy § 147 – 155 tego rozp. określały wymogi wentylacji i klimatyzacji. Trafnie jednak uznały organy nadzoru budowlanego, że przedmiotowa wentylacja winna podlegać ocenie na gruncie obecnie obowiązujących wymogów techniczno-budowlanych. Przepis § 330 pkt 1 rozp. z 2002 r. nakazuje stosowanie poprzednich warunków technicznych jedynie wówczas, gdy wniosek o pozwolenie na budowę został opracowany na podstawie dotychczasowych przepisów. Tymczasem w niniejszej sprawie projekty budowlane przewidywały wykonanie wentylacji mechanicznej, jednak nie zawierały żadnych rozwiązań w tym zakresie. Stąd też bez znaczenia jest data zrealizowania przedmiotowej wentylacji. Ocena zgodności z wymogami prawa budowlanego winna być sprawowana na podstawie obecnie obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych. Fakt użytkowania instalacji od 22 lat, nie tylko nie stanowi przeszkody do podjęcia ingerencji przez organy nadzoru budowlanego, lecz wręcz potwierdza zasadność ich działań. Wbrew zarzutom skargi, organy nadzoru budowlanego wskazały też na okoliczności, które legły u podstaw nałożenia na skarżącego obowiązku przedłożenia oceny technicznej wentylacji. Mianowicie, chodzi o poprawność lokalizacji wyrzutni powietrza i skuteczność działania wentylacji, wymaganych przekrojów instalacji, zapewnienie nawiewu odpowiedniej ilości świeżego powietrza oraz zastosowanie materiałów dopuszczanych w budownictwie. Wątpliwości organów nie mogą być uznane za bezpodstawne w sytuacji, gdy uprzednio PINB dokonał kontroli w dniu [...] r. z udziałem skarżącego. W treści protokołu stwierdzono, że wyrzutnia powietrza zlokalizowana jest od strony wewnętrznej działki. Sporządzony materiał fotograficzny w sposób obiektywny przedstawia rozległość i skomplikowany układ obiektów oraz samej wentylacji. Potwierdza to stanowisko organów, że wątpliwości w zakresie spełnienia wymogów techniczno-budowlanych wymagają sporządzenia oceny technicznej. Wbrew zarzutom skargi, organ I instancji nie naruszył też gwarancji procesowych skarżącego. O wyznaczonym terminie kontroli na dzień [...] r. skarżący został powiadomiony pismem doręczonym w dniu [...] r. (k. 2 akt adm.). W zawiadomieniu pouczono go też o obowiązku przygotowania dokumentów związanych z użytkowaniem obiektów. Skarżący uczestniczył w kontroli i podpisał bez uwag sporządzony protokół (k. 3 akt adm). W treści protokołu zawarto też zastrzeżenie, że sprawa wentylacji podlega wyjaśnieniu w terminie 14 dni. Tymczasem skarżący nadesłał w tym terminie protokoły sprawdzeń, które jednak nie obejmowały sprawy zgodności wykonania wentylacji z wymogami techniczno-budowlanymi. Skoro zatem organ I instancji nie dysponował żadnym innym materiałem dowodowym poza protokołem kontroli z udziałem skarżącego i przedłożoną przez niego dokumentacją, wydanie zaskarżonego postanowienia w dniu wszczęcia postępowania, nie narusza art. 10 § 1 kpa. Skarżącemu znany był cały zebrany materiał dowodowy, a w zażaleniu na postanowienie organu I instancji nie zaoferował żadnych wniosków dowodowych. Wreszcie, bez znaczenia dla wyniku sprawy jest podniesiona dopiero w skardze okoliczność, że wydano decyzję w sprawie emisji gazów do powietrza. Organy nadzoru budowlanego działają bowiem w ramach własnych kompetencji, określonych w art. 81 ustawy – Prawo budowlane. Z tych względów nie stwierdzając naruszenia prawa wymienionego w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 tej ustawy. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym uzasadniały przepisy art. 119 pkt 3 i art. 120 cyt. ustawy. ec