II SA/Gl 1152/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 3 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżąca K. J. wystąpiła o ustanowienie fachowego pełnomocnika (adwokata lub radcy prawnego) z urzędu. W druku skarżąca zaznaczyła, że ze względu na konieczność leczenia się posiada dwa miejsca zamieszkania. Poza tą informacją niepodała żadnych danych dotyczących jej sytuacji materialnej. Pismem z dnia 7 sierpnia 2009 r. referendarz sądowy zobowiązał ją do sprecyzowania informacji dotyczących posiadanych przez nią nieruchomości, udokumentowanie faktu nieosiągania dochodu, podanie orientacyjnej kwoty miesięcznych kosztów utrzymania się oraz podanie źródła (źródeł) utrzymania. W odpowiedzi, w piśmie procesowym z dnia [...] r. skarżąca wskazała, że jest posiadaczką domu w S. przy ul. [...], miesięczne koszty utrzymania określiła na kwotę [...] euro, zaś uzyskiwany dochód na kwotę 939 euro – osiągany z tytułu "przedwczesnej renty". Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Możliwość przyznania stronie postępowania sądowoadministracyjnego prawa pomocy jest uzależniona od tego, czy wykaże ona w przekonujący sposób, iż rzeczywiście jej sytuacja materialna jest na tyle ciężka, aby uzasadnione było uczynienie wyjątku od przyjętej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) zasady odpłatności postępowania. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (w omawianym przypadku polegającego na zwolnieniu od kosztów sądowych) może nastąpić wówczas, gdy osoba występująca z takim wnioskiem wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Okoliczności powołane przez skarżącą nie pozwoliły ustalić, że jej wniosek zasługuje na uwzględnienie. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. W istocie rzeczy jest to więc forma dofinansowania strony postępowania sądowego ze środków publicznych i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się wyłącznie do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Zasadność wniosku strony oceniana jest w dwóch aspektach - z jednej strony uwzględnienia się wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z pod uwagę brane są jej możliwości finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05). Rozpoznając złożony wniosek przede wszystkim zauważyć trzeba, że skarżąca w żaden sposób nie udokumentowała zarówno wysokości uzyskiwanego dochodu jak i swoich wydatków. Stąd też nie wiadomo na co przeznacza kwotę [...] euro, wspomnianą w piśmie z dnia [...] r. Z tego też względu nie sposób ocenić, czy wydatki te rzeczywiście są niezbędne i czy istnieją jakiekolwiek możliwości poczynienia w nich oszczędności w celu wygospodarowania środków na pokrycie kosztów usług fachowego pełnomocnika. Niejasne jest również oświadczenie wnioskodawczyni o posiadaniu dwóch miejsc zamieszkania w Europie, którego użyła w druku formularza PPF. We wspomnianym wyżej piśmie procesowym z dnia [...] r. wskazała jedynie nieruchomość położoną w S. Nic nie wiadomo natomiast na temat drugiej nieruchomości, w szczególności zaś jej położenia i przeznaczenia (budynek mieszkalny, lokal). W tym kontekście nie wiadomo również, czy podane przez nią informacje dotyczące kosztów utrzymania obejmują obydwie te nieruchomości, czy też tylko jedną z nich, a jeżeli tak, to którą i z jakich źródeł finansowane jest utrzymanie drugiej. Nasuwają się również wątpliwości odnośnie rzetelności informacji dotyczących stanu rodzinnego skarżącej (jej domowników). W druku PPF, określając stan rodzinny, wskazała wyłącznie siebie. Ze zwrotnych potwierdzeń odbioru korespondencji kierowanej do strony wynika natomiast, że odbiera ją jej siostra, określana przez doręczyciela jako dorosły domownik. Stąd też wiarygodność oświadczeń K. J. w tym zakresie budzi zastrzeżenia. Konkludując poczynione wyżej uwagi należało stwierdzić, że skarżąca nie wykazała w należyty sposób, że jej stan majątkowy uzasadnia wyłożenie ze środków publicznych kwot na pokrycie udziału fachowego pełnomocnika w postępowaniu. Zbyt wiele zasygnalizowanych wyżej wątpliwości nie pozwala stwierdzić, że zaistniały okoliczności wskazane w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.