II SA/Gl 1152/13

PostanowienieWSA w Gliwicach2013-08-30

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona, która cofnęła skargę w toku postępowania, może jednocześnie domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli nie wykazała swojej sytuacji materialnej?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ strona nie wykazała swojej trudnej sytuacji materialnej, mimo wezwania do przedłożenia dokumentów potwierdzających dochody i wydatki. Cofnięcie skargi w trakcie postępowania nie zwalnia strony z obowiązku udowodnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy, a brak wykazania tych przesłanek uniemożliwia przyznanie tego dobrodziejstwa procesowego.
Stan faktyczny
Skarżący P. C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na zły stan zdrowia i trudną sytuację materialną. Referendarz sądowy wezwał go do udokumentowania wydatków i dochodów. Skarżący nie przedłożył wymaganych dokumentów, a zamiast tego złożył oświadczenie o cofnięciu skargi, wskazując na brak dokumentacji rachunków. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.O. i P. C. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wykonania określonych robót budowlanych w kwestii wniosku skarżącego – P. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy; W dniu 25 czerwca 2013 r. do tutejszego Sądu wpłynął urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym P. C. zażądał zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu skarżący podkreślił, iż zarówno on sam jak i pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie domowym małżonka są osobami w podeszłym wieku i uskarżają się na zły stan zdrowia, co wiąże się z koniecznością ponoszenia wydatków na zakup leków. Równocześnie wnioskujący powołał się na trudną sytuację materialną oświadczając, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Posiada natomiast jedynie dom o powierzchni 68 m2. Nadto dodał, iż jedynym źródłem utrzymania dla niego i żony jest pobierana przezeń emerytura, w kwocie 1.482 zł. Następnie, to jest pismem z dnia 5 lipca 2013 r., referendarz sądowy wezwał skarżącego o uprawdopodobnienie okoliczności ujętych we wniosku, a mianowicie o: - udokumentowanie wydatków związanych z utrzymaniem się, to jest opłat za energię elektryczną, dostawy gazu, wody, usługi telekomunikacyjne, zakup lekarstw itp.; - udokumentowanie wysokości uzyskiwanych dochodów - poprzez nadesłanie "odcinka" emerytury lub wyciągu z rachunku bankowego. W wyznaczonym siedmiodniowym terminie, który upłynął w dniu 19 lipca 2013 r. skarżący nadesłał do Sądu jedynie pismo procesowe datowane na 18 lipca 2013 r., w którym złożył oświadczenie o cofnięciu skargi w niniejszej sprawie powołując się między innymi na "brak dokumentacji rachunków potrzebnych do uzyskania pomocy". Nie przedłożył natomiast żadnych dokumentów, o które się do niego zwrócono. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może zostać przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może być udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Odnosząc się do wniosku P.C. należy podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 §3 p.p.s.a. mogącym obejmować między innymi zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) jest wykazanie niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.). O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Zważywszy powyższe uznano, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania albowiem strona nie uprawdopodobniła swoich oświadczeń, które podniosła we wniosku. Trzeba tu raz jeszcze zaznaczyć, że P. C. został do tego wyraźnie wezwany zarządzeniem z dnia 5 lipca 2013 r., którego doręczenie nastąpiło 12 lipca 2013 r. (patrz: zwrotne potwierdzenie odbioru - karta nr 53 akt sprawy). W wyznaczonym siedmiodniowym terminie, którego upływ nastąpił z dniem 19 lipca 2013 r. wnioskodawca nie nadesłał żadnych dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych przezeń kosztów utrzymania oraz rozmiar uzyskiwanego dochodu. Tymczasem trzeba podkreślić, że uchylenie się strony od wykonania nałożonego na nią w toku postępowania obowiązku polegającego na złożeniu dokumentów potwierdzających okoliczności składające się na jej sytuację materialną uniemożliwia uznanie złożonych przez nią oświadczeń za w pełni przekonujące i dlatego wyłącza możliwość przyznania jej rzeczonego dobrodziejstwa procesowego w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05). W konsekwencji stwierdzić przyjdzie, że strona nie wykazała w sposób dostatecznie wiarygodny, aby nie była w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w swym koniecznym utrzymaniu a tym samym wymóg, o którym mowa w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. nie został w sprawie zachowany. Mając na względzie wszystkie przywołane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło