II SA/Gl 1152/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 marca 2018 r. sprawy ze skargi W.K. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia do wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. (dalej PINB), postanowieniem nr [...] z dnia [...] r., działając na podstawie art. 119 i 121 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 z późniejszymi zmianami – dalej u.p.e.a.) nałożył na zobowiązanego W. K. grzywnę w kwocie 10000 zł i wezwał do jej wpłaty w terminie 14 dni od doręczenia postanowienia na podane konto, a także wezwał do wykonania w terminie j.w. obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym Nr [...] z dnia [...] r. obejmującego wykonanie następujących robót budowlanych w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr [...] w K. w zakresie określonym w punkcie 2 oceny stanu technicznego elementów budynku mieszkalnego, tj.: — wykonać izolacje poziome i pionowe w budynku, — dokonać remontu ścian konstrukcyjnych, — dokonać wymiany pokrycia dachowego, uwzględniając zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, — dokonać remontu trzonu kominowego wychodzącego ponad dach. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył pełnomocnik zobowiązanego, zaskarżając je w całości. Wniesiono o uchylenie postanowienia i zobowiązanie organu I instancji do merytorycznego rozpatrzenia wniosku z dnia 22 maja 2013 r. o wydłużeniu terminu zakończenia robót. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WINB) postanowieniem z dnia [...] r., znak [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. – dalej k.p.a.), w wyniku ponownego rozpoznania zażalenia na skutek wyroku NSA uchylił zaskarżone postanowienie w całości i w to miejsce orzekł: 1. nałożyć na zobowiązanego W. K. grzywnę w kwocie 7500 zł celem przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia [...] r., wystawionym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z.; 2. powyższą grzywnę zobowiązany powinien wnieść na podany numer konta w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia; w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. 3. wezwać zobowiązanego W. K. do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] r. wystawionego przez PINB w Z. w terminie 14 dni od daty doręczenia postanowienia, w razie niewykonania obowiązku w terminie, będzie orzeczone wykonanie zastępcze. W uzasadnieniu podano m. in., że w wyroku o sygn. akt II OSK 1029/15, uchylającym wyrok WSA w Gliwicach oraz postanowienie Organu, NSA wskazał, że organ administracji nie wyjaśnił w należyty sposób przyczyn, dla których nałożył grzywnę w celu przymuszenia w maksymalnej wysokości, a Sąd pierwszej instancji tak ustaloną grzywnę zaakceptował. Rozpoznając ponownie zażalenie organ egzekucyjny zobligowany był do ustalenia, czy i w jakim zakresie obowiązek został wykonany oraz w zależności od wyników ustaleń winien był rozważyć, czy nałożenie grzywny w maksymalnej wysokości, jest adekwatnym środkiem egzekucyjnym w stosunku do zobowiązanego. Organ miał na uwadze fakt, iż od wydania decyzji nakładającej obowiązek wykonania robót budowlanych minęło już ok. 5 lat. Jak wynika z akt sprawy, choć do wykonywania obowiązków nałożonych na mocy decyzji PINB z dnia [...] r. strona przystąpiła, to obowiązki te do dnia dzisiejszego nie zostały w pełni wykonane, a termin ich wykonania, wyznaczony decyzją na dzień [...] r. upłynął bezskutecznie. Ze względu na fakt, iż przedmiotowy obowiązek nie został wykonany, a także z uwagi na to, iż wymierzona przez organ nadzoru budowlanego grzywna jest jednorazowa oraz mając na względzie znaczny upływ czasu, należy uznać że wysokość 7500 zł jest w pełni uzasadniona. Skargę na powyższe postanowienie złożył przez pełnomocnika W. K. Postanowieniu zarzucił naruszenie: 1. art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej p.p.s.a) poprzez niezastosowanie się do wskazań zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 1029/15, i nieustalenie w jakim zakresie obowiązek został wykonany; 2. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu postanowienia faktów, które organ uznał za udowodnione. 3. art. 9 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez zaniechanie informowania strony o okolicznościach faktycznych mogących mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków strony. Formułując powyższe zarzuty wniesiono uchylenie postanowienia i obciążenie kosztami postępowania organ administracyjny. W uzasadnieniu podano m. in., że organ przytoczył jedynie fragment protokołu kontroli PINB w Z. z 2017 r. odnoszący się do zastanego w ramach oględzin stanu faktycznego budynku oraz sentencję decyzji nakazującej wykonanie robót budowlanych. Tymczasem, zgodnie z wyrokiem NSA, zadaniem organu było ustalenie, czy obowiązek został wykonany, bądź jest wykonywany, a jeżeli tak to w jakim zakresie. Organ nie dokonał analizy stwierdzonych protokołem kontroli prac pod kątem ich zgodności z obowiązkami nakazanymi. Nie wystarczyło przepisać treść protokołu kontroli tylko należało dokonać porównania ustaleń z zakresem obowiązków strony. Skarżący w zasadzie nie wie jakie zastrzeżenia ma organ do wykonanych przez niego prac remontowych i czy zarzuca w ogóle nie wykonanie niektórych z nich, czy też wykonanie częściowe wszystkich. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podał, że działał na podstawie i w granicach prawa, a rozstrzygnięcie znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. W uzasadnieniu powtórzył swą poprzednią argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 roku, poz. 1369 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Ocena dopuszczalności egzekucji obejmuje sprawdzenie prawidłowości wszczęcia egzekucji oraz poprzedzenie egzekucji wcześniejszym upomnieniem. Ponadto egzekucja może być wszczęta po upewnieniu się, że nie doszło do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji oraz po stwierdzeniu, że sam obowiązek podlega egzekucji administracyjnej. Niewątpliwie obowiązek w czasie wydawania rozstrzygnięcia istniał i był wykonalny. Świadczy o tym zgromadzona dokumentacja postaci protokołu oględzin z 2017 r. W świetle art. 121 § 1 u.p.e.a. grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie, z zastrzeżeniem § 4. Wg § 4 jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa, chyba że dotyczy obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w stanie nieoszpecającym otoczenia. W niniejszej sprawie nie uchybiono przepisom prawa procesowego. Wydanie kwestionowanego postanowienia poprzedziło bowiem dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.). Ocena ta nie nosi zaś cech dowolności (art. 80 k.p.a.). Zgodnie z art. 107 k.p.a. w postanowieniu zawarto podstawowe jego elementy, wskazano także uzasadnienie faktyczne i prawne. Organ odwoławczy miał obowiązek zreformowania rozstrzygnięcia, jako że był związany orzeczeniem NSA i grzywna w celu przymuszenia została nałożona w niższej wysokości niż pierwotnie. Wysokość nałożonej grzywny była adekwatna do stanu faktycznego oraz prawnego. Prawidłowo organ ustalił, że od wydania decyzji nakładającej obowiązek wykonania robót budowlanych minęło kilka lat i był to wystarczający czas, by obowiązek ten wykonać. Choć do wykonania prac przystąpiono, to obowiązki te do dnia wydania rozstrzygnięcia nie zostały w pełni wykonane, a termin ich wykonania, wyznaczony ostateczną decyzją na dzień [...] r., upłynął bezskutecznie. Jakie obowiązki miały być zrealizowane wynika z samej ostatecznej decyzji i skarżący miał w tym zakresie dokładną wiedzę. Skoro nie zostały w pełni zrealizowane, stąd koniecznym było zastosowanie wobec skarżącego środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia do wykonania nałożonych obowiązków. Z uwagi na wieloletnie opóźnienia w wykonaniu obowiązku wysokość grzywny musiała być odpowiednio wysoka i tak została ustalona. Fakt częściowego wykonania prac jest jedynie jedną z okoliczności, którą organ wg wytycznych NSA miał uwzględnić. Nie można przy tym pomijać innych okoliczności, jak właśnie wieloletnie nierealizowanie obowiązku. Zgodzić się należy, że znaczny upływ czasu uzasadniał nałożenie grzywny w kwocie 7500 zł. Wyznaczenie tej kwoty, nawet wg wytycznych NSA, należało do uznania organu, a ingerencja Sądu jest tu ograniczona. Sprowadza się bowiem do ustalenia, czy nie doszło do przekroczenia granic uznania. Brak jest podstaw do przyjęcia takiego wniosku. Na marginesie jedynie można podać, że odrębnym postanowieniem stwierdzono wykonanie obowiązku i umorzono grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 7500 zł nałożoną postanowieniem WINB z [...] r. W dniu wydania zaskarżonego aktu było ono jednak prawidłowe. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym uzasadniały przepisy art. 119 pkt 3 oraz art. 120 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a. Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.