II SA/Gl 1154/24
WyrokWSA w Gliwicach2025-02-05
Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Grzegorz Dobrowolski, Wojciech Gapiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił wysokość opłaty za pobyt w schronisku dla osób bezdomnych, podnosząc ją z 20% do 40% kosztów dziennego pobytu, w sytuacji gdy dochód strony wzrósł, przekraczając 350% kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły wysokość opłaty za pobyt w schronisku dla bezdomnych. Wysokość opłaty jest uzależniona wyłącznie od dochodów osoby zamieszkującej w schronisku i ustalana na podstawie przepisów ustawy o pomocy społecznej oraz uchwały rady gminy. Inne okoliczności, takie jak zobowiązania strony wynikające z innych postępowań, nie mają wpływu na rozstrzygnięcie w tym zakresie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. o zmianie opłaty za pobyt w schronisku dla bezdomnych. Organ I instancji podwyższył opłatę z 20% do 40% kosztów dziennego pobytu, wskazując na wzrost dochodów strony. Skarżąca podniosła argumenty dotyczące swojej trudnej sytuacji życiowej, konieczności ponoszenia kosztów remontu domu oraz błędnie naliczonych rachunków za wodę, twierdząc, że podwyżka opłaty jest nieadekwatna do wzrostu jej dochodów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Protokolant specjalista Marta Zemlińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2025 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 1 lipca 2024 r. nr SKO.PS/41.5/542/2024/10752 w przedmiocie opłaty za pobyt w schronisku dla osób bezdomnych oddala skargę.
Prezydent Miasta B. decyzją nr [...] z dnia 10 maja 2024 r., postanowił zmienić swą decyzję z dnia 29 grudnia 2023 r. nr [...] dotyczącą skierowania A.M. do Schroniska dla Bezdomnych Mieszkańców Miasta B. w ten sposób, że w okresie od [...] 2024 r. do [...] 2024 r. ustalił opłaty za pobyt w w/w placówce w wysokości 40% za jeden dzień pobytu, tj. koszt pobytu 14,00 zł, koszt dziennego wyżywienia 5,68 zł oraz posiłek świąteczny 12,00 zł. Do tego czasu strona ponosiła wyżej wymienione opłaty w wysokości 20 %.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji przywołał przepisy prawa oraz wskazał, że zmieniła się sytuacja dochodowa strony, konieczna była zatem zmiana decyzji w przedmiocie odpłatności za schronienie. Organ ustalił, iż adresatka decyzji w miesiącu marcu 2024 roku otrzymała emeryturę w wysokości [...] zł, co stanowi zmianę w stosunku do poprzednich miesięcy, w których strona uzyskiwała dochód w kwocie [...] zł, a według którego ustalona była odpłatność za korzystanie z pomocy w formie schronienia. Zmiana dochodu przekroczyła 10% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w związku z czym organ dokonał zmiany odpłatności za schronienie od [...] 2024 r.
W odwołaniu od tej decyzji jej adresatka wyraziła niezadowolenie z podjętego rozstrzygnięcia. Wskazała na swoją trudną sytuację życiową, związaną z koniecznością opuszczenia domu rodzinnego z powodu decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., w której to organ ten nakazał wyłączenie budynku przy ul. [...] w B. z użytkowania wraz z jego opróżnieniem do czasu wyremontowania, celem usunięcia zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia. Wyjaśniła, iż znaczną część swojej emerytury musi przeznaczać na remont dachu ww. budynku, aby móc powrócić do jego zamieszkiwania. Przy tym została obciążona kwotą przekraczającą 18.000,00 zł w wyniku "błędnie naliczonych rachunków za zużycie wody" i wyraziła obawę, że powyższa należność będzie egzekwowana z należnej jej emerytury. Nadto wskazała, iż wzrost wysokości ponoszonej przez nią odpłatności za schronienie o 100% w stosunku do kwoty ustalonej dotychczas, jest nieadekwatny do wzrostu jej dochodów, gdyż wysokość wypłacanej jej emerytury wzrosła o [...] zł.
Zaskarżoną obecnie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Wskazało, że zgodnie z art. 97 ust. 1 i ust. 1a ustawy o pomocy społecznej opłatę za pobyt w ośrodkach wsparcia i mieszkaniach chronionych ustala podmiot kierujący w uzgodnieniu z osobą kierowaną, uwzględniając przyznany zakres usług. Osoby nie ponoszą opłat, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty kryterium dochodowego. Jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty kryterium dochodowego, opłata nie może być wyższa niż 30% dochodu osoby samotnie gospodarującej lub dochodu na osobę w rodzinie osoby skierowanej do schroniska dla osób bezdomnych, a w przypadku schroniska dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi nie może być wyższa niż 50% tego dochodu.
Zgodnie z § 3 uchwały nr [...] Rady Miejskiej B. z dnia [...] r. w sprawie ustalenia szczegółowych zasad ponoszenia odpłatności za pobyt w ośrodkach wsparcia i mieszkaniach chronionych, wraz ze zmianami wprowadzonymi Uchwałą nr [...] z dnia [...] r., w przypadku osób skierowanych do schroniska, których dochód przekracza kryterium dochodowe określone w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, ustalana jest odpłatność według zamieszczonej tam tabeli: powyżej 250 % - 350 % odpłatność wynosi 20 %, a powyżej 350 % - 500 % odpłatność wynosi 40 %.
Jak wynika z ustaleń faktycznych organu pierwszej instancji, dochód strony jaki wzięto pod uwagę przy ustalenia opłaty w kwocie wynikającej z decyzji z dnia 29 grudnia 2023 r. wynosił [...] zł. W marcu 2024 r. dochód strony wynosił kwotę [...] zł. Różnica w dochodzie przekroczyła 350% kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej, która to kwota wynosi [...] zł, co zgodnie z powołaną wyżej uchwałą Rady Miejskiej B. powoduje ustalenie odpłatności za pobyt w schronisku na poziomie 40% kosztów. Organ pierwszej instancji zastosował przepis art. 106 ust. 5 ustawy.
Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożyła jej adresatka podnosząc argumentację identyczną z tą, podniesioną wcześniej w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2022 r., poz. 2492) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
W świetle art. 97 ust. 1 i ust. 1a ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r., poz. 1283) opłatę za pobyt w ośrodkach wsparcia i mieszkaniach chronionych ustala podmiot kierujący w uzgodnieniu z osobą kierowaną, uwzględniając przyznany zakres usług. Osoby nie ponoszą opłat, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty kryterium dochodowego. Jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty kryterium dochodowego, opłata nie może być wyższa niż 30% dochodu osoby samotnie gospodarującej lub dochodu na osobę w rodzinie osoby skierowanej do schroniska dla osób bezdomnych, a w przypadku schroniska dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi nie może być wyższa niż 50% tego dochodu.
Jednocześnie na mocy art. 97 ust. 5 ustawy uprawniono odpowiednio radę powiatu lub radę gminy do ustalenia, w zakresie zadań własnych, szczegółowych zasady ponoszenia odpłatności za pobyt w ośrodkach wsparcia i mieszkaniach treningowych lub wspomaganych.
Powyższa delegacja została zrealizowana przez Radę Miasta B. uchwałą Rady Miejskiej B. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie ustalenia szczegółowych zasad ponoszenia odpłatności za pobyt w ośrodkach wsparcia i mieszkaniach chronionych. Zgodnie z § 3 tej uchwały (w oparciu o informacje zawarte w tabeli stanowiącej część tego przepisu) można ustalić, że odpłatność za pobyt w schronisku, osoba tam umieszczona, ponosi w wysokości 20 % (jeśli jej dochód, określony wg kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej wynosi powyżej 250 % – 350 % kryterium dochodowego) lub 40 % (jeśli tak wyliczony dochód wynosi powyżej 350 % – 500 %).
Dochód skarżącej, począwszy od miesiąca marca 2024 r. wynosił [...] zł. W tym czasie kryterium dochodowe (ustalone zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy dla osoby samotnie gospodarującej) wynosiło [...] zł, co stanowiło ponad 360% kryterium, o którym mowa we wspomnianej uchwale Rady Miejskiej B. Organy prawidłowo ustaliły więc skarżącej opłatę za pobyt w schronisku dla bezdomnych.
Podniesiona w skardze argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie. Ustalenie wysokości należnej opłaty jest uzależnione wyłącznie od dochodów osoby zamieszkującej w schronisku. Można powiedzieć, że organ dokonywał tu zabiegu stricte rachunkowego. Inne okoliczności, zwłaszcza zobowiązania strony wynikające z realizowanego procesu inwestycyjnego, nie mogą mieć wpływ na rozstrzygnięcie w tym zakresie.
Z tych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło