II SA/Gl 1155/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. Z. i K.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej w kwestii wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Wpis od skargi wynosi w rozpoznawanej sprawie [...] zł – zgodnie z treścią § 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W odpowiedzi na wezwanie do jego uiszczenia skarżący, na drukach urzędowych formularzy wystąpili o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. We wnioskach wskazali, iż wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe, zamieszkując w budynku o pow. [...] m2. W skład ich majątku wchodzą dwie nieruchomości: rolna o pow. [...] ha oraz inna nieruchomość o pow. [...] m2. Skarżący zadeklarowali, że nie posiadają żadnych oszczędności ani też zasobów pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych lub lokatach pieniężnych. Są jednakże właścicielami samochodu osobowego z [...] r. Źródłem utrzymania się T. i K. Z. są świadczenia emerytalne i rentowe uzyskiwane w łącznej kwocie [...] zł miesięcznie. We wniosku skarżący podkreślili, iż znajdują się w trudnej sytuacji materialnej związanej z koniecznością leczenia przewlekłych schorzeń oraz rosnącymi wydatkami. Ponieważ informacje zawarte we wniosku okazały się niewystarczające dla rozpoznania wniosku, pismami z dnia 26 stycznia 2009 r. referendarz sądowy wezwał T. Z. do: - udokumentowania wydatków związanych z leczeniem, - nadesłania kserokopii dowodu rejestracyjnego stanowiącego jej współwłasność samochodu osobowego, - wskazania aktualnego sposobu zagospodarowania nieruchomości rolnej będącej współwłasnością skarżącej wraz z udzieleniem wyjaśnień, czy korzystała ona z dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych. - udokumentowania wysokości świadczeń uzyskiwanych przez wnioskodawczynię i jej małżonka. Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Możliwość przyznania stronie postępowania sądowoadministracyjnego prawa pomocy jest uzależniona od tego, czy wykaże ona w przekonujący sposób, iż rzeczywiście jej sytuacja materialna jest na tyle ciężka, aby uzasadnione było uczynienie wyjątku od przyjętej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) zasady odpłatności postępowania. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (w omawianym przypadku polegającego na zwolnieniu od kosztów sądowych) może nastąpić wówczas, gdy osoba występująca z takim wnioskiem wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. W istocie rzeczy jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego ze środków publicznych i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się wyłącznie do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Zasadność wniosku strony oceniana jest w dwóch aspektach - z jednej strony uwzględnienia się wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z pod uwagę brane są jej możliwości finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05). Analiza zawartych w formularzach informacji nie pozwoliła stwierdzić, że zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 246 § 1 pkt. 2 P.p.s.a., a tym samym skarżącym należałoby przyznać prawo pomocy. Uzyskiwany przez wnioskodawców dochód pozwala na utrzymanie się dwóch osób i pokrycie bieżących potrzeb. Wskazać przy tym trzeba, że T. i K. Z. nie wykazali, aby ich miesięczne wydatki były wyższe od przeciętnych. Nie udokumentowali bowiem, pomimo wyraźnego wezwania wydatków związanych z leczeniem. W takiej sytuacji brak jest jakichkolwiek informacji na temat rozmiaru środków przeznaczanych na ten cel, a treść formularza nie pozwala na nawet orientacyjne ustalenie rozmiaru wydatków ponoszonych w tym zakresie. Dalej wskazać trzeba, że analiza stanu majątkowego wnioskodawców wyklucza jednoznaczne stwierdzenie, że nieposiadają oni środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego. W skład majątku T. i K. Z. wchodzą bowiem dwie nieruchomości. Jedna z nich jest nieruchomością rolną o pow. [...] ha i brak jest jakichkolwiek informacji na temat jej aktualnego zagospodarowania. W szczególności nie wiadomo, czy skarżący sami ją uprawiają, czy też oddali ją w dzierżawę. Nie wiadomo również, czy korzystali z dopłat bezpośrednich ze środków wspólnotowych. Brak jest również dostatecznych danych na temat przeznaczenia i sposobu zagospodarowania drugiej nieruchomości – o pow. [...] m2. Te informacje mają zaś istotne znaczenie dla wszechstronnej oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdyż trudno oczekiwać, że strona dysponująca określonym majątkiem uzyska pomoc Państwa, w sytuacji, gdy jest w stanie pokryć koszty postępowania sądowego sięgając do własnych zasobów majątkowych. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.