II SA/Gl 1155/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne na skutek wniosków pełnomocnika skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego p o s t a n a w i a: 1) oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji 2) oddalić wniosek o zawieszenie postępowania. 1 2 3 1 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie skierowania R. S., posiadającego uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kat. B, C prawa jazdy, na badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Podstawą faktyczną skierowania był wniosek organu kontroli ruchu drogowego z informacją o spowodowaniu wypadku drogowego w następstwie którego inna osoba doznała obrażeń ciała, o których mowa w art. 157 § 1 ustawy Kodeks karny. Na powyższe rozstrzygnięcie R. S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata), wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze pełnomocnik zawarł także wniosek o zawieszenie postępowania sądowego ze względu na zainicjowanie postępowania wznowieniowego co do zaskarżonej decyzji. Z kolei pismem z dnia 2 listopada 2015 r. pełnomocnik wystąpił z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zasadności wniosku o wstrzymanie pełnomocnik upatrywał w specyfice przedmiotu niniejszej sprawy. W jego ocenie wykonanie zaskarżonej decyzji przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd czyni w istocie iluzorycznym uprawnienie do jej zaskarżenia. Nadto jego zdaniem ewentualne korzystne rozstrzygnięcie sprawy będzie miało jedynie charakter symboliczny dla skarżącego. W takiej sytuacji powstaną trudne, a wręcz niemożliwe do odwrócenia skutki. Kolegium postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] odmówiło wstrzymania wykonania objętej skargą decyzji. Organ odwoławczy uznał, że wykonanie badań z zakresu psychologii transportu nie tworzy żadnych niekorzystnych skutków dla skarżącego poza ich kosztami. Koszty te zaś teoretycznie mogą być w przyszłości zwrócone, a więc nie są nieodwracalne. Organ zwrócił uwagę, że jedynie ewentualne negatywne orzeczenie uprawnionego psychologa może skutkować, jednakże w odrębnym postępowaniu, utratą uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, co z kolei leżałoby w interesie bezpieczeństwa ruchu drogowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznając przedmiotowe wnioski zważył, co następuje: W świetle art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd może jednak na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie aktu w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Przesłanką wstrzymania wykonania jest uprawdopodobnienie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a ocena tych przesłanek pozostawiona jest uznaniu Sądu. Z konstrukcji tej normy prawnej wynika, że wskazanie i uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania obciąża wnioskodawcę. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne. W konsekwencji z uwagi na fakt, że instytucja wstrzymania jest wyjątkiem od zasady wykonalności ostatecznych aktów administracyjnych, ewentualne uwzględnienie takiego wniosku strony musi być szczególnie umotywowane. Jednocześnie zwrócić należy uwagę, że Sąd nie orzeka o wstrzymaniu wykonania aktu z urzędu, nie może więc sam stwierdzić, czy na gruncie niniejszej sprawy zachodzi lub może zaistnieć jedna z sytuacji opisanych w hipotezie art. 61 § 3 p.p.s.a. Podkreślić w tym miejscu trzeba, że to w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by z jego treści wynikało, że może powstać znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki związane z wykonaniem zaskarżonego aktu. W ocenie Sądu pełnomocnik skarżącego nie podał żadnych okoliczności, które można by ocenić w odniesieniu do przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Należy podkreślić, co mylnie było podnoszone w argumentacji wniosku, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie spowoduje bezprzedmiotowości skargi. Przedmiot zaskarżenia bowiem dalej istnieje, zaś Sąd wydając wyrok w zawisłej sprawie oceni, czy postępowanie organów było zgodne z prawem. Wskazać jednocześnie przyjdzie, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania Sąd skupia się jedynie na ocenie, czy w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W żadnym razie nie bada kwestii legalności kontrolowanej decyzji, a więc nie ocenia, czy skarżący został zasadnie skierowany na badania psychologiczne. Nadto wyjaśnić należy, że nałożony na skarżącego obowiązek – poddania się badaniom psychologicznym – ma na celu stwierdzenie istnienia bądź braku przeciwwskazań psychologicznych w powołanym zakresie. Powyższe leży także w interesie innych użytkowników dróg. Nie bez znaczenia pozostaje fakt, że zaskarżona decyzja jest wynikiem spowodowania wypadku drogowego przez skarżącego. Z kolei objęty skargą akt w efekcie zmierza do wyeliminowania z ruchu drogowego osób stwarzających potencjalne zagrożenie dla bezpieczeństwa w tym ruchu. Kontrolowana decyzja sama w sobie nie oznacza pozbawienia skarżącego uprawnienia do kierowania pojazdami. Wykonanie tej decyzji nie rodzi niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Ewentualną konsekwencją poddania się badaniom jest - w sytuacji stwierdzenia, na podstawie orzeczenia lekarskiego, istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem - decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, wydawana przez starostę na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tj.: Dz. U. z 2015 r., poz. 155 ze zm.). Jednak sprawa w tym przedmiocie podlega załatwieniu w odrębnym postępowaniu, od którego będą przysługiwały środki zaskarżenia na zasadach ogólnych. Na koniec zaznaczyć wypada, że w ochronie tymczasowej, jaką jest wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, nie chodzi bowiem o normalne skutki wykonania decyzji, ale o skutki kwalifikowane jej wykonania. W ocenie Sądu nie wykazano, by konkretnej sytuacji wnioskodawcy wykonanie zaskarżonej decyzji mogło spowodować skutki inne niż normalne będące następstwem wykonania zaskarżonej decyzji. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. Dodatkowo wskazać przyjdzie, w związku z argumentacją skargi odnoszącą się do zawieszenia postępowania sądowego, że w zawisłej sprawie nie występują okoliczności ani z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ani też z art. 124 § 1 pkt 6 w zw. z art. 56 p.p.s.a. Zgodnie z art. 56 p.p.s.a. w razie wniesienia skargi do sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania, postępowanie sądowe podlega zawieszeniu. Z kolei w myśl art. 147 zd. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), dalej zwanej "k.p.a." wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Datę zaś wszczęcia postępowania o wznowienie na żądanie strony ustala się na postawie ogólnych reguł z art. 61 § 3 k.p.a. Oznacza to, że datą tą jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Uwzględniając przytoczoną argumentację, skoro wniosek o wznowienie postępowania aktu objętego skargą wpłynął do siedziby organu w dniu 2 listopada 2015 r. a skarga nadania została w placówce pocztowej w dniu 30 października 2015 r., to w istocie wniesienie skargi nastąpiło przed wszczęciem nadzwyczajnego postępowania administracyjnego. Sąd w pełni podziela stanowisko, że odrzucić należy pogląd, którego zwolennicy stawiają tezę, że skoro postępowanie sądowe ulega zawieszeniu w przypadku opisanym w art. 56 p.p.s.a., to także zasadnym jest zawieszenie tego postępowania w związku ze wznowieniem postępowania administracyjnego po złożeniu skargi do sądu. Taki bowiem wniosek jest zbyt daleko idący i nie można wyprowadzić go ani z art. 56 p.p.s.a., ani z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Gdyby bowiem postępowanie nadzwyczajne stanowiło prejudykat w rozumieniu art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., to zbędny byłby przepis art. 56 p.p.s.a. Zawieszenie postępowania sądowego mogłoby wówczas nastąpić na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Ustanowienie art. 56 p.p.s.a. oznacza, że postępowanie nadzwyczajne nie jest prejudykatem, a zawieszenie postępowania sądowego w związku z prowadzeniem postępowania nadzwyczajnego jest możliwe tylko w wypadku wniesienia skargi do sądu po wszczęciu wspomnianego postępowania administracyjnego (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. akt I SA/Go 16/13, dostępny na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tych względów na podstawie art. 131 p.p.s.a., Sąd orzekł o odmowie zawieszenia postępowania sądowego, jak w pkt 2 sentencji postanowienia.