II SA/Gl 1158/22
WyrokWSA w Gliwicach2023-01-11
Skład orzekający: Grzegorz Dobrowolski, Beata Kalaga-Gajewska, Aneta Majowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można wszcząć uproszczone postępowanie legalizacyjne w stosunku do obiektu budowlanego, jeśli przed wejściem w życie przepisów wprowadzających to postępowanie, wydano decyzję o nakazie rozbiórki tego obiektu?Ratio decidendi
Nie można wszcząć uproszczonego postępowania legalizacyjnego w stosunku do obiektu budowlanego, jeśli przed dniem wejścia w życie przepisów wprowadzających to postępowanie (19 września 2020 r.) wydano decyzję o nakazie rozbiórki. Taka sytuacja stanowi "inną uzasadnioną przyczynę" odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., ponieważ sprawa została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego w stosunku do budynku gospodarczego, ponieważ istniały decyzje nakazujące jego rozbiórkę wydane w 1980 i 1981 roku. Skarżący argumentował, że decyzje te nie zostały mu doręczone i w związku z tym należy je traktować jako nieistniejące. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie PINB, powołując się na dokumenty wskazujące na istnienie decyzji nakazujących rozbiórkę oraz podejmowane próby egzekucji. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących uproszczonej legalizacji i brak doręczenia decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Asesor WSA Aneta Majowska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi T. Z., K. Z. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 21 czerwca 2022 r. nr WINB-WOA.7722.83.2022.KC w przedmiocie odmowy wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego oddala skargę.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (dalej w skrócie: "PINB"), postanowieniem nr [...] z dnia 21 marca 2022 r., znak: [...] , odmówił T. Z. (dalej: "skarżący") wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego w stosunku do budynku gospodarczego o wymiarach 6 x 20 m, zlokalizowanego w K. przy ul. [...], stanowiącego jego współwłasność, bowiem w obrocie prawnym pozostają decyzje nakazujące K. Z. (ojcu skarżącego) dokonanie rozbiórki tego budynku. Zdaniem PINB, w sprawie mamy do czynienia z powagą rzeczy osądzonej i dopiero ich wyeliminowanie z obrotu prawnego umożliwiłoby wydanie powtórnej decyzji.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika uznał, że PINB błędnie przyjął, iż: "poprzedni właściciel nie wykonał nakazu rozbiórki pomimo pozostających nadal w obiegu prawnym ww. decyzji, w sytuacji gdy decyzja Głównego Architekta Wojewódzkiego z dnia 11.03.1981 r. znak: [...] nie została mu doręczona, a w konsekwencji decyzje organu I i II instancji nakazujące rozbiórkę należy traktować jako nieistniejącą w obrocie prawnym" (cytat str. 1 zażalenia). Zdaniem skarżącego o braku ich doręczenia adresatowi, tj. jego ojcu przekonuje fakt, że przez 40 lat nie były one wykonane i nie zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne. Obecnie nie ma zatem żadnych przeszkód w legalizacji przedmiotowego budynku gospodarczego.
Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach (dalej w skrócie: "ŚWINB") postanowieniem z dnia 21 czerwca 2022 r., nr WINB-WOA.7722.83.2022.KC, po rozpoznaniu zażalenia, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 z późn. zm., dalej: "p.b."), utrzymał w mocy postanowienie PINB z dnia 21 marca 2022 r. W uzasadnieniu powołał się na znane z urzędu okoliczności faktyczne, iż w dniu 26 lipca 2021 r. do PINB wpłynęło pismo M. E. informujące, iż w dniu 27 czerwca 1980 r. została wydana decyzja nakazująca K. Z. rozbiórkę budynku gospodarczego zlokalizowanego w K. przy ul. [...], która to decyzja została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy decyzją z dnia 11 marca 1981 r. Mimo pozostawania tej decyzji w obrocie prawnym K. Z. nie wykonał nałożonych na niego obowiązków. Do pisma załączono: 1) decyzję z dnia 27 czerwca 1980 r. Nr [...], Nr [...], Prezydenta Miasta K. nakazującą K. Z. w pkt 1) wstrzymanie robót adaptacyjnych budynku gospodarczego przy ul. [...] w K. w terminie niezwłocznym oraz w pkt 2) rozbiórkę fragmentów budynku gospodarczego o wym. 6 m x 20 m przy ul. [...] w K. w terminie do dnia 21 lipca 1980 r.; 2) decyzję z dnia 11 marca 1981 r., Nr [...], Głównego Architekta Województwa, wydaną z upoważnienia Wojewody, utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję z dnia 27 czerwca 1980 r. Nr [...] , Nr [...] , Prezydenta Miasta K. w części dot. nakazu wykonania robót i rozbiórki elementów budynku gospodarczego oraz uchylającą zaskarżoną decyzję w części dot. terminu wykonania decyzji i wyznaczającą nowy termin do dnia 30 kwietnia 1981r.; 3) upomnienie z dnia 2 grudnia 1981 r. Nr [...], Nr [...] Prezydenta Miasta K. , którym wezwano K. Z. do wykonania nakazów wynikających z decyzji z dnia 27 czerwca 1980 r. Nr [...] , Nr [...] Prezydenta Miasta K. . W upomnieniu wskazano, iż obowiązki należy wykonać do dnia 31 grudnia 1981 r. "gdyż ugoda zaproponowana przez tut. Wydz. pomiędzy zainteresowanymi stronami nie doszła do skutku"; 4) postanowienie Prezydenta Miasta K. o nałożeniu na K. Z. grzywny w celu przymuszenia w wysokości 2.000 zł z dnia 28 października 1983 r., Nr [...], Nr [...], oraz wezwanie K. Z. do wykonania nałożonych obowiązków w terminie do dnia 30 listopada 1983 r.; 5) postanowienie Prezydenta Miasta K. o nałożeniu na K. Z. grzywny w celu przymuszenia w wysokości 8.000 zł z dnia 24 stycznia 1984 r. [...], oraz wezwanie K. Z. do wykonania nałożonych obowiązków w terminie do dnia 10 lutego 1984 r.
W dalszej części uzasadnienia postanowienia ŚWINB opisał działania podjęte przez PINB, celem wyjaśnienia sprawy, w tym również poinformował skarżącego, iż podjął czynności zmierzające do wszczęcia postępowania egzekucyjnego mającego na celu wyegzekwowanie obowiązków wynikających z decyzji z dnia 27 czerwca 1980 r., Nr [...], Nr [...] Prezydenta Miasta K. .
Pismem z dnia 19 sierpnia 2021 r. skarżący poinformował PINB, iż (cytat): "występując w imieniu obecnych współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości uprzejmie informuję, że decyzja o nakazie rozbiórki z dnia 27.06.1980 r. znak: [...] nakazująca naszemu Ojcu będącemu wówczas właścicielem nieruchomości rozbiórkę budynku gospodarczego do dnia dzisiejszego nie została wykonana. Wobec powyższego jako obecni właściciele wnosimy o potwierdzenie legalności istnienia spornego obiektu budowlanego w oparciu o istniejące dokumenty oraz posiadane informacje (...) ".
Pismem z dnia 24 sierpnia 2021 r. PINB zawiadomił skarżącego, iż w dniu 17 września 2021 r. na terenie nieruchomości przy ul. [...] w K. odbędą się oględziny na okoliczność wykonania obowiązków wynikających z decyzji z dnia 27 czerwca 1980 r.
Skarżący zwrócił się z prośbą o zmianę terminu oględzin z uwagi na niemożność osobistego stawiennictwa.
Pismem z dnia 15 września 2021 r. PINB zawiadomił skarżącego, iż czynności na nieruchomości odbędą się w dniu 12 października 2021 r. i w tym dniu przeprowadził oględziny, podczas których ustalił, że przedmiotowy obiekt gospodarczy jest usytuowany dłuższą krawędzią w granicy działki, stąd do rozbiórki jest cały budynek (protokół z dnia 12 października 2021 r. i dokumentacja zdjęciowa, k. 21-22).
Pismem z dnia 15 października 2021 r. PINB zwrócił się do Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego Wydział Infrastruktury z prośbą o udzielenie informacji, czy decyzja z dnia 11 marca 1981 r. Głównego Architekta Województwa, utrzymująca w mocy decyzję z dnia 27 czerwca 1980 r. Prezydenta Miasta K. w części dotyczącej nakazu wykonania robót i rozbiórki elementów budynku gospodarczego oraz uchylająca zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania decyzji i wyznaczająca nowy termin do dnia 30 kwietnia 1981 r., pozostaje w obrocie prawnym, czy też ewentualnie została wyeliminowana w postępowaniu nadzwyczajnym.
Pismem z dnia 17 stycznia 2022 r. PINB ponownie zwrócił się Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego Wydział Infrastruktury z takim samym zapytaniem.
W odpowiedzi na pytanie Śląski Urząd Wojewódzki Wydział Infrastruktury poinformował, że opisana powyżej decyzja z dnia 11 marca 1981 r. pozostaje w obrocie prawnym (pismo z dnia 16 lutego 2022r.).
Pismem z dnia 28 lutego 2022 r. PINB wezwał skarżącego do wskazania spadkobierców zmarłego ojca oraz ich adresów zamieszkania.
W odpowiedzi skarżący podał, iż oprócz niego, spadkobiercami po zmarłym K. Z. są M. Z. i K. Z. oraz sformułował wniosek o wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego w stosunku do budynku gospodarczego o wymiarach 6 x 20 m, zlokalizowanego w K. przy ul. [...] (pismo z dnia 15 marca 2022 r.).
Pismem z dnia 5 maja 2022 r. ŚWINB zawiadomił strony, zgodnie z treścią art. 10 i art. 73 § 1 k.p.a., iż mogą zapoznać się ze zgromadzonym w toku postępowania materiałem dowodowym oraz złożyć wyjaśnienia, a także w myśl art. 36 k.p.a. wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy.
Odnosząc się do treści zarzutów sprecyzowanych w zażaleniu, ŚWINB podkreślił, iż przedmiotem sprawy jest uproszczona legalizacja budowy, w stosunku, do której toczyło się postępowanie w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. i zakończyło się decyzją wydaną w oparciu o art. 46 tej ustawy, nakazującą K. Z. w pkt 1) wstrzymanie robót adaptacyjnych budynku gospodarczego przy ul. [...] w K. w terminie niezwłocznym i w pkt 2) rozbiórkę fragmentów budynku gospodarczego o wym. 6 m x 20 m przy ul. [...] w K. w terminie do dnia 21 lipca 1980 r. Wspomniany tryb postępowania dotyczy legalizacji obiektów budowlanych wybudowanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, których budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r. lub w stosunku, do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. W toku postępowania ustalono, że budynek powstał przed 1995 r., zatem zastosowanie wobec niego znalazły przepisy poprzedniej ustawy Prawo budowalne, czyli zastosowanie w sprawie znajdzie art. 32 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2020 r. poz. 471, dalej w skrócie: "ustawa nowelizująca"), zgodnie z którym "nie można wszcząć uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w art. 49f ust. 1 ustawy zmienianej wart. 1, w stosunku do obiektów budowlanych, do których wydano przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy decyzję o nakazie rozbiórki.". Co istotne, przepis nie precyzuje czy dotyczy decyzji ostatecznych, czy nieostatecznych; prawomocnych, czy nieprawomocnych. Natomiast bez wątpienia, przed dniem wejścia wżycie art. 49f ust. 1 p.b., tj. 19 września 2020 r. wydano decyzję o nakazie rozbiórki, co stanowi wynikającą wprost z przepisów przeszkodę do wszczęcia uproszczonego postępowanie legalizacyjnego. Okoliczność ta stanowi "inną przyczynę", o której mowa w art. 61a k.p.a., gdyż zestawienie treści złożonego żądania (wniosek o wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego wobec obiektu budowlanego objętego decyzją o nakazie rozbiórki wydanej przed datą 19 września 2020 r.) z treścią przepisów (art. 32 ustawy nowelizującej) stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania, to obliguje organ do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia tego postępowania. W obrocie prawnym pozostaje ostateczna i prawomocna decyzja z dnia 11 marca 1981 r. Nr [...] Głównego Architekta Województwa, utrzymująca w mocy decyzję z dnia 27 czerwca 1980 r. Nr [...], Nr [...] Prezydenta Miasta K. w części dotyczącej nakazu wykonania robót i rozbiórki elementów budynku gospodarczego oraz uchylająca decyzję w części dotyczącej terminu wykonania decyzji i wyznaczająca nowy termin do dnia 30 kwietnia 1981 r.
Skarżący, będąc reprezentowany przez pełnomocnika, pismem z dnia 25 lipca 2022 r., wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, w której zarzucił naruszenie art. 32 ustawy nowelizującej w związku z art. 49f p.b. i art. 7-8 k.p.a. oraz domagał się uchylenia obu wydanych w sprawie postanowień, a także zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi zaznaczył, że nakaz rozbiórki, w wersji obowiązującej do dnia 1 stycznia 1995 r., zawarty w art. 48 p.b., jak również obecnie obowiązujący w art. 49e p.b., odróżniają rozbiórkę całego obiektu budowlanego i rozbiórkę jego części. Z tego powodu art. 32 ustawy nowelizującej nie może mieć zastosowania w sprawie, bowiem dotyczy "obiektów budowlanych" nie wyodrębniając części tychże obiektów budowlanych. Zdaniem skarżącego, nakaz usunięcia "fragmentów" czy też "elementów" budynku gospodarczego nie uniemożliwia jego legalizacji uproszczonej w stosunku do pozostałych części budynku, które nie zostały objęte wydanymi w latach 80-tych decyzjami. Dodatkowo, dopóki organ nie wykaże, że doręczył te decyzje, to nie jest nimi związany i nie może ich egzekwować w postępowaniu egzekucyjnym. Opisując obieg korespondencji w tej sprawie uznał, że nie ma oryginałów decyzji ale są tylko ich kserokopie lub fotokopie, jak też brak jest dowodów ich doręczenia. Nie są z tego powodu wiarygodne, znajdujące się w aktach kserokopie upomnienia Miejskiego Urzędu w K. z dnia 2 grudnia 1981 r. i postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania rozbiórki budynku gospodarczego z dnia 24 stycznia 1984 r., skierowane do jego ojca. Po 40 latach fragment budynku gospodarczego nie został rozebrany w żadnym trybie i nie ma dowodów, iż organy wykonały należący do nich obowiązek z 1980 r. Z tego powodu nie ma podstaw do likwidacji i rozbiórki obiektu, który tylko oszpeca istniejącą zabudowę jednorodzinną. Odnosząc się do merytorycznej treści decyzji z dnia 27 czerwca 1980 r. skarżący wywiódł, że art. 32 ustawy nowelizującej nie dotyczy art. 46 p.b. tylko rozbiórki wynikającej z art. 37 ust. 1 w związku z art. 38 ust. 1 p.b.
W odpowiedzi na skargę ŚWINB wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 239 z późn. zm., w skrócie: "p.p.s.a."), sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego normującymi podstawowe standardy postępowania przed organami administracji publicznej.
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2).
Sprawa niniejsza została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 p.p.s.a.
Przedmiotem dokonywanej przez Sąd kontroli legalności było postanowienie podjęte w trybie art. 61a § 1 k.p.a. o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, w oparciu o przesłankę zaistnienia "innej uzasadnionej przyczyny" i jest to powaga rzeczy osądzonej, bowiem w stosunku do przedmiotowego budynku gospodarczego zapadła decyzja ostateczna i nadal pozostaje w obrocie prawnym (por. decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia 27 czerwca 1980 r. utrzymana w mocy przez organ odwoławczy - Głównego Architekta Województwa decyzją z dnia 11 marca 1981 r., w części dotyczącej nakazu wykonania robót i rozbiórki elementów budynku gospodarczego oraz uchylona wyłącznie w części dotyczącej terminu wykonania decyzji i określająca nowy termin do dnia 30 kwietnia 1981 r.). Dodatkowo, upomnieniem z dnia 2 grudnia 1981 r. Prezydent Miasta K. , wezwał do wykonania nakazów wynikających z decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 27 czerwca 1980 r. oraz wskazał, iż obowiązki należy wykonać do dnia 31 grudnia 1981 r. "gdyż ugoda zaproponowana przez tut. Wydz. pomiędzy zainteresowanymi stronami nie doszła do skutku".
W dalszej kolejności, postanowieniem Prezydenta Miasta K. z dnia 28 października 1983 r., Nr [...], Nr [...], nałożona została na ojca skarżącego grzywna w celu przymuszenia w wysokości 2.000 zł. oraz ponownie wezwano do wykonania nałożonych obowiązków w terminie do dnia 30 listopada 1983 r. (por. akta administracyjne k.1-4). Następnie postanowieniem Prezydenta Miasta K. z dnia 24 stycznia 1984 r., Nr [...], nałożona została na ojca skarżącego grzywna w celu przymuszenia w wysokości 8.000 zł. oraz kolejny już raz wezwano do wykonania nałożonych obowiązków w terminie do dnia 10 lutego 1984 r. Mimo pozostawania wyżej opisanych decyzji w obrocie prawnym obowiązek ten nie został wykonany, co potwierdza przywołany już wcześniej protokół oględzin znajdujący się w aktach administracyjnych.
W tym miejscu należy podkreślić, że wszczęcie postępowania na żądanie strony może nastąpić jedynie wówczas, gdy przepis prawa normuje możliwość określonego zachowania organu administracji. Tymczasem w sytuacji, gdy w tej samej sprawie zapadło już rozstrzygnięcie, zachodzi przesłanka "innej uzasadnionej przyczyny" odmowy wszczęcia postępowania, a tym samym zastosowania przez organ trybu przewidzianego w art. 61a k.p.a. (por. wyroki NSA z 24 maja 2022 r. sygn. akt II GSK 1979/18 i II GSK 2070/18). Ujmując rzecz w sposób bardziej ogólny, celem instytucji odmowy wszczęcia postępowania jest uniemożliwienie prowadzenia takiego postępowania, którego rezultat (decyzja administracyjna) byłby obarczony wadą istotną kwalifikowaną. W konsekwencji do "innych uzasadnionych przyczyn odmowy wszczęcia postępowania", w rozumieniu art. 61a § 1 k.p.a., zalicza się m.in. wniesienie żądania załatwienia sprawy uprzednio już rozstrzygniętej decyzją ostateczną i z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszym postępowaniu (por. A. Rychter, "Res iudicata w postępowaniu administracyjnym", Warszawa 2014, LEX).
W rozpatrywanej sprawie nie jest sporne, że żądanie wszczęcia postępowania legalizacyjnego zawarte zostało w piśmie z dnia 15 marca 2022 r.
Należy zgodzić się z organami obu instancji, iż już wcześniej przesądzono o braku legalności przedmiotowego budynku gospodarczego, o którego legalizację wnosi skarżący. Tym samym żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego nastąpiło w sprawie rozstrzygniętej już decyzją ostateczną (tzw. res iudicata), zatem nie było przesłanek do podjęcia innego rozstrzygnięcia jak tylko odmowy wszczęcia postępowania, w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a. Sam opis budynku nie przesądza o zmianie przedmiotu postępowania. Zaprezentowane przez skarżącego stanowisko o braku doręczenia decyzji z 1980 r. również nie zasługuje na aprobatę, skoro kolejne rozstrzygnięcia wydane na podstawie tej decyzji (postanowienia opisane powyżej) były znane ich adresatowi, który nie zastosował się do warunków zaproponowanej ugody. Również nawet jeżeli istnieją tylko ich kserokopie znajdujące się w aktach administracyjnych, to treść rozstrzygnięć nie została podważona w żadnym zakresie (przedmiotowy budynek nadal istnieje).
Cecha "decyzyjnej" formy prawnej działania organu nie zostaje utracona nawet w wariancie załatwienia konkretnej sprawy w drodze ugody czy poprzez "milczące zakończenie postępowania" albo "milczącą zgodę". Jest ona immamentnie związana z przewidzianą w przepisach prawa potencjalną możliwością konkretyzacji praw i obowiązków jednostki, niezależnie od dopuszczalnej formy załatwienia tej sprawy.
Mając powyższe na uwadze, w szczególności fakt, iż do konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej należą elementy podmiotowe: adresat sprawy i organ ją rozstrzygający oraz elementy przedmiotowe: norma prawa materialnego podlegająca indywidualizacji i konkretyzacji w drodze decyzji administracyjnej oraz stan faktyczny, do którego ta norma ma zastosowanie, należy stwierdzić, iż w błędzie jest skarżący, który nie łączy niniejszej sprawy z wcześniej wszczętym i zakończonym postępowaniem administracyjnym.
Odnosząc się do treści zarzutów skarżącego, należy dostrzec, że uproszczone postępowanie legalizacyjne sprowadza się do uprawnienia organu nadzoru budowlanego do nałożenia, w drodze postanowienia, obowiązku przedłożenia przez właściciela lub zarządcę obiektu następujących dokumentów legalizacyjnych: oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane składanego pod rygorem odpowiedzialności karnej; geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej obiektu budowlanego oraz ekspertyzy technicznej wskazującej, czy stan techniczny obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania. Zgodnie z art. 49f ust. 1 p.b., w przypadku stwierdzenia budowy obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę bądź bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia, a od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat, organ nadzoru budowlanego wszczyna uproszczone postępowanie legalizacyjne. Natomiast art. 49f ust. 2 p.b. stanowi, iż w przypadku obiektów budowlanych, o których mowa w art. 103 ust. 2 p.b., uproszczone postępowanie legalizacyjne, prowadzi się wyłącznie na żądanie właściciela lub zarządcy tego obiektu budowlanego. Co istotne w realiach niniejszej sprawy, powyższe przepisy zostały wprowadzone na mocy art. 1 pkt 37 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2020 r. poz. 471, zwanej jak dotychczas: "ustawa nowelizująca") i weszły wżycie z dniem 19 września 2020 r. Wspomniana ustawa nowelizująca przewidziała szereg przepisów intertemporalnych związanych z jej stosowaniem. I tak, zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 25 ustawy: "Do spraw uregulowanych ustawą zmienianą wart. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym.". Wyjątek od powyższej zasady, a zarazem przepis o charakterze lex specialis w stosunku do art. 25 ustawy nowelizującej stanowi przepis art. 32, zgodnie z którym: "Nie można wszcząć uproszczonego postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w art. 49f ust. 1 ustawy zmienianej wart. 1, w stosunku do obiektów budowlanych, do których wydano przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy decyzję o nakazie rozbiórki". Zgodnie bowiem z art. 103 ust. 1 p.b. do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy te ustawy, z zastrzeżeniem, że art. 48 p.b. nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia wżycie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Uproszczona procedura legalizacyjna zawarta w art. 49f p.b. mogłaby mieć zastosowanie wyłącznie w postępowaniu wszczętym po dniu 19 września 2020 r., a to nie miało miejsca w omawianej sprawie.
W rozpoznawanej sprawie bezspornie przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej została wydana decyzja z dnia 27 czerwca 1980 r. nakazująca ojcu skarżącego rozbiórkę przedmiotowego budynku, która to decyzja została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy decyzją z dnia 11 marca 1981 r. Co istotne, skarżący nie kwestionuje faktu, że w niniejszej sprawie budynek został zrealizowany przed 1995 r.
Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy obu instancji art. 7 i 77 § 1 k.p.a., a ustalony stan faktyczny i prawny sprawy był wystarczający do podjęcia zaskarżonego postanowienia.
W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji.
Wszystkie powołane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych znajdują się w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło