II SA/Gl 116/07

WyrokWSA w Gliwicach2007-07-25

Skład orzekający: Łucja Franiczek, Iwona Bogucka, Rafał Wolnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy roboty budowlane polegające na utwardzeniu terenu i wykonaniu miejsc postojowych dla ponad 10 samochodów osobowych, wykonane bez pozwolenia na budowę i decyzji o warunkach zabudowy, stanowią samowolę budowlaną podlegającą rozbiórce, nawet jeśli skarżący twierdzi, że były to jedynie remont istniejącej nawierzchni lub utwardzenie powierzchni gruntu wymagające zgłoszenia?
Ratio decidendi
Samowolnie wykonane roboty budowlane polegające na utwardzeniu terenu i wykonaniu miejsc postojowych dla ponad 10 samochodów osobowych, bez wymaganego pozwolenia na budowę i decyzji o warunkach zabudowy, stanowią budowę w rozumieniu Prawa budowlanego. W sytuacji, gdy obiekt nie może zostać doprowadzony do stanu zgodnego z prawem, podlega on sankcji rozbiórki na mocy art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Nie można uznać takich robót za remont istniejącego obiektu ani za zwykłe utwardzenie powierzchni gruntu wymagające jedynie zgłoszenia, zwłaszcza gdy odległość od granicy działki narusza przepisy techniczno-budowlane.
Stan faktyczny
Robotnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa wykonała parking dla ponad 10 samochodów osobowych, utwardzając teren płytami żelbetowymi i obrzeżami krawężnikowymi, bez wymaganego pozwolenia na budowę i decyzji o warunkach zabudowy. Parking zlokalizowano w odległości 40 cm od granicy sąsiedniej posesji. Organ nadzoru budowlanego nakazał rozbiórkę parkingu, uznając go za samowolę budowlaną. Spółdzielnia odwoływała się, twierdząc, że był to remont istniejącej nawierzchni lub utwardzenie wymagające zgłoszenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów nadzoru budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka Sędzia WSA Rafał Wolnik Protokolant starszy referent Magdalena Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2007 r. sprawy ze skargi Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Wskutek skargi G. C. – właścicielki posesji przy ul. [...] w C., decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta C. działając na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), nakazał Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej w C. likwidację parkingu dla samochodów osobowych usytuowanego przy drodze dojazdowej do osiedla mieszkaniowego wzdłuż posesji G. C. – przez demontaż ażurowych płyt żelbetowych, stanowiących utwardzenie nawierzchni parkingu oraz obrzeży krawężnikowych, wyznaczających jego granice. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że przedmiotowy parking o wymiarach [...] x [...] m dla ponad 10 samochodów osobowych, wykonano w [...] 2006 r. bez pozwolenia na budowę i decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Odległość krawężnika parkingu od ogrodzenia z posesją nr [...] wynosi 40 cm. Zdaniem organu, budowa miejsc postojowych dla samochodów osobowych powyżej 10 stanowisk, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 10 Prawa budowlanego, nie jest zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia, zaś w sytuacji braku planu miejscowego i decyzji wzit, należało orzec rozbiórkę samowolnie zrealizowanego obiektu. W odwołaniu od decyzji Robotnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" wniosła o jej uchylenie, podnosząc iż wykonano jedynie remont istniejącej, częściowo zniszczonej nawierzchni, a ponadto, zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 5 oraz art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, utwardzanie powierzchni gruntu na działkach budowlanych, wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Odwołująca się Spółdzielnia wyjaśniła, że przedmiotowy teren od [...] r. był wykorzystywany przez mieszkańców pobliskich budynków do parkowania samochodów, stąd też bezcelowe jest zakładanie w tym miejscu trawników. Wreszcie, odwołano się do potrzeb mieszkańców w zakresie miejsc postojowych. Zaskarżoną decyzją, podjętą z up. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego orzeczono o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, podzielając jego ustalenia faktyczne i pogląd prawny. Dodatkowo organ odwoławczy stwierdził, że lokalizacja przedmiotowego parkingu narusza przepis § 19 ust. 2 pkt 2 i 3 rozp. Min. Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), bowiem wymagane jest zachowanie odległości co najmniej 6 m od granicy działki. Nie jest też możliwe doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Wreszcie, odnosząc się do zarzutów odwołania, organ II instancji wskazał, że parking stanowi budowlę, a nie jedynie utwardzenie powierzchni gruntu na działkach budowlanych. Stąd też odwołania nie uwzględniono. W skardze do sądu administracyjnego RSM "[...]" wniosła o uchylenie decyzji organów obydwu instancji, ponawiając zarzuty i argumentację, zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji, powołując się nadto na potrzeby i interes mieszkańców w zakresie miejsc postojowych. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. W toku rozprawy sądowej pełnomocnik strony skarżącej wyjaśniła, że w projekcie budowy osiedla mieszkaniowego, nie przewidziano wykonania spornego parkingu. Bez dokumentacji ułożono w tym miejscu płyty, a obecnie wykonane roboty miały na celu uporządkowanie terenu, stanowiąc remont. W celu zapobieżenia naruszenia ogrodzenia nieruchomości sąsiedniej, wykonano wysoki krawężnik. Uczestniczka postępowania G. C. wniosła o oddalenie skargi, jednak wyraziła zgodę na pozostawienie krawężnika, podtrzymującego ziemię i ogrodzenie jej posesji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a tylko w tym aspekcie podlegała kontroli sądowej. Prawidłowo stwierdziły bowiem organy nadzoru budowlanego, iż samowolnie wykonane roboty budowlane, stanowiły budowę w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) i wobec niemożności doprowadzonego spornego parkingu do stanu zgodnego z prawem, podlegały sankcji rozbiórki z mocy art. 48 ust. 1 tej ustawy. Wbrew zarzutom skargi, nie można bowiem podzielić stanowiska, iż wykonano jedynie remont miejsc postojowych dla samochodów. Jest poza sporem, iż skarżąca Spółdzielnia nigdy nie legitymowała się pozwoleniem na wykonanie takich robót. Teren ten od około [...] r. był jednak wykorzystywany przez mieszkańców jako parking i jak wynika z pisma Rady Osiedla z dnia [...] r. wnioskującej o jego utwardzenie, sami mieszkańcy fragmentarycznie ułożyli tam płytki chodnikowe, które zostały zniszczone, teren stanowi koleinę, z nagromadzonym błotem i resztkami skruszonych płyt ( załącznik do odwołania ). Taki stan rzeczy pozwala jednoznacznie stwierdzić, że w tym miejscu w dacie ułożenia płyt ażurowych i wykonania krawężnika, a więc w [...] 2006 r., nie istniał żaden obiekt budowlany. Remont w rozumieniu Prawa budowlanego, polegać też może jedynie na wykonywaniu robót w istniejącym obiekcie ( art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego ). Zatem o ile nawet w przeszłości na tym terenie wykonano parking poprzez ułożenie płyt, to taki obiekt został zniszczony, a wykonane przez skarżącą Spółdzielnię roboty stanowią odbudowę i podpadającą pod pojęcie budowy, w świetle art. 3 pkt 6 ustawy. Nadto, zauważyć przyjdzie, iż ułożenie płyt chodnikowych w celu realizacji parkingu, również nastąpiło samowolnie i roboty te nie zostały zalegalizowane, a obecnie nie jest już możliwe wdrożenie takiej procedury, skoro płyty te uległy zniszczeniu. Trafnie też organy nadzoru budowlanego zakwalifikowały przedmiotowe roboty jako wykonanie miejsc postojowych dla samochodów. Wszak jest poza sporem, iż tak jest wykorzystywany teren, przylegający do posesji uczestniczki G. C. i w takim celu został utwardzony i wyznaczony krawężnikiem. Z uwagi na wymiary budowli ([...]x [...] m ), może służyć do parkowania ponad 10 samochodów. Realizacja tego typu robót ( miejsc postojowych dla samochodów powyżej 10 stanowisk ), wymagała zatem pozwolenia na budowę zgodnie z art. 28 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 10 Prawa budowlanego ). Przeznaczenie utwardzonego terenu wykluczało jednocześnie przyjęcie, iż wykonane jedynie utwardzenia części terenu działki, podlegającego zgłoszeniu właściwemu organowi zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 5 ustawy. Co prawda, w aktualnym stanie prawnym, ustawodawca przewiduje tryb legalizacji samowoli budowlanej, jednak pod warunkiem, że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i nie narusza przepisów, w tym techniczno – budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem ( art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego ). Tymczasem jest poza sporem, iż na tym terenie nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, ani też skarżąca jako inwestor nie legitymowała się decyzją o warunkach zabudowy terenu. Nadto, miejsca postojowe przewidziano w odległości 40 cm od granicy działki. Taki stan rzeczy nie tylko narusza przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ale przede wszystkim przepisy techniczno – budowlane, a mianowicie wymóg § 19 ust. 2 pkt 2 rozp. Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) – w brzmieniu, wynikającym z rozp. z dnia 7 kwietnia 2004 r. ( Dz. U. Nr 109, poz. 1156 ). Najmniejsza odległość miejsc postojowych od granicy działki budowlanej musi bowiem wynosić 3 m, a w przypadku 5-60 stanowisk – 6 m. W niniejszej sprawie nie ma zaś możliwości zachowania wymaganej odległości od granicy, jako że parking usytuowano wzdłuż granicy z posesją nr [...], a pomiędzy drogą dojazdową do osiedla. Nie są to zatem miejsca postojowe znajdujące się między liniami rozgraniczającymi ulicę ( § 19 ust. 4 cyt. rozp.). W konsekwencji, brak prawnej możliwości legalizacji samowoli budowlanej. Dla rozstrzygnięcia sprawy nie miały też znaczenia względy społeczne. Organy nadzoru budowlanego nie są bowiem uprawnione do stosowania odstępstwa od przepisów techniczno – budowlanych. Tryb taki dopuszczalny jest jedynie na etapie ubiegania się o pozwolenia na budowę na podstawie upoważnienia właściwego ministra ( art. 9 Prawa budowlanego ). Zatem w postępowaniu, mającym na celu likwidację skutków samowoli budowlanej, organy nadzoru budowlanego nie mogły działać na zasadzie uznania administracyjnego, czego w istocie domagała się skarżąca Spółdzielnia. Z tych względów, nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego, ani przepisów postępowania administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło