II SA/Gl 1165/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2013 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 104 kpa w związku z art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. 2006.139.993 z późn. zm., zwanej dalej ustawą lub ustawą o ewidencji ludności) Burmistrz Z. orzekł o zameldowaniu M. S. wraz z nieletnim synem M. S. na pobyt stały, w lokalu przy ul. [...] w Z. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że do zameldowania na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące, konieczne jest wykazanie pobytu pod oznaczonym adresem (art. 6 ust. 1 lub art. 7 ust. 1 ustawy) oraz potwierdzenie pobytu w lokalu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu. W przypadku odmowy potwierdzenia pobytu przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu, należy wszcząć postępowanie w trybie art. 47 ust. 2 ww. ustawy i wydać decyzję o zameldowaniu osoby, jeżeli przeprowadzone postępowanie wykazało okoliczność faktycznego zamieszkiwania przez tą osobę w lokalu. Zdaniem organu w rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, że M. S. wraz z nieletnim synem M. S. od [...] r. zamieszkują w lokalu przy ul. [...] w Z. Potwierdza to w całości zebrany w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności zeznania osób biorących udział w postępowaniu. W konsekwencji istniały podstawy do ich zameldowania w tym lokalu na pobyt stały chociaż właścicielka nieruchomości T. S. odmówiła potwierdzenia na formularzu meldunkowym faktu ich pobytu w lokalu i sprzeciwiła się zameldowaniu. W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik T. S. wniósł o jej zmianę przez orzeczenie o odmowie zameldowania M. S. i jej małoletniego syna M. S. Zarzucił, że decyzja ta została wydana z naruszeniem art. 365 kpc poprzez jego niezastosowanie oraz z naruszeniem art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż zamieszkiwanie zameldowanych osób odpowiada stanowi "pobytu stałego". W uzasadnieniu odwołania podkreślono, że w związku z postanowieniem zabezpieczającym Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] r. w sprawie z wniosku P. R. przy uczestnictwie T. S. o podział ich majątku wspólnego, którym m. in. zakazano wnioskodawcy użyczania pomieszczeń w budynku przy ul. [...] w Z. jakimkolwiek osobom trzecim, a w szczególności zameldowania tam tych osób bez zgody uczestniczki postępowania, pobytu w tym domu M. S. i małoletniego M. S. nie można traktować jako pobytu legalnego, uprawniającego do ich zameldowania. Nielegalny pobyt nie stwarza podstaw do zameldowania. Orzeczony przez sąd cywilny zakaz należy bowiem traktować na równi z wyrokiem eksmisyjnym. Z ostrożności pełnomocnik T. S. wniósł o zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu zakończenia sprawy o podział majątku wspólnego. Wojewoda [...] odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną z powołaniem się na treść art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 47 ust. 2 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności utrzymał orzeczenie organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy potwierdził ustalenia faktyczne dokonane przez organ pierwszej instancji. Dokonując oceny całego zebranego w sprawie materiału dowodowego w szczególności ustalił, że M. S. wraz z synem M. zamieszkują w budynku przy ul. [...] w Z. z zamiarem stałego w nim przebywania od końca [...] r. W lokalu tym koncentrują się ich sprawy życiowe. Ustalenie to wynika m. in. z zeznań i oświadczeń świadków, z których dowód dopuszczono w postępowaniu przed organem pierwszej instancji oraz z protokołu oględzin. Świadczy o tym nadto okoliczność, że wyprowadzili się oni i wymeldowali z poprzedniego miejsca zamieszkania w lokalu w B. przy ul. [...], który też został przez M. S. sprzedany. Inną okolicznością potwierdzającą nie tylko fakt zamieszkiwania w objętym zameldowaniem lokalu ale również zamiar stałego w nim pobytu jest zapisanie M. S.w roku szkolnym 2012/2013 do Szkoły Podstawowej w Z., w której to szkole kontynuuje on obowiązek nauki. W odniesieniu do zarzutów odwołania Wojewoda [...] stwierdził, że w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego brak jest podstaw do uznania, iż M. S. wraz z synem weszli w posiadanie lokalu położonego przy ul. [...] w Z. nielegalnie. Wprawdzie właścicielka lokalu wyraża sprzeciw wobec ich pobytu i zameldowania, to należy wziąć pod uwagę, iż lokal został im udostępniony za zgodą osoby do tego uprawnionej, tj. P. R., który posiada prawo dożywotniego nieodpłatnego użytkowania nieruchomości. Postanowienie zabezpieczające Sądu Rejonowego w Z. powołane w odwołaniu zostało wydane [...] r., a tymczasem M. Sr. wraz z synem zamieszkali w spornym lokalu z końcem [...] r. Z tego też powodu brak jest zdaniem Wojewody podstaw aby poddać pod rozwagę ocenę legalności pobytu tych osób w spornym lokalu i zasadność zastosowania art. 365 § 1 kodeksu postępowania cywilnego, który zobowiązuje organy administracji publicznej do stosowania się do prawomocnych orzeczeń sądowych. Podkreślił też organ odwoławczy, że przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych mają przede wszystkim charakter porządkowy, gdyż ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego. Zdaniem organu odwoławczego brak było również podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania o podział majątku wspólnego T. S. i P. R., gdyż wynik tego postępowania nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję Wojewody [...] pełnomocnik T. S. wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu administracyjnym oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Alternatywnie wniósł o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przed Sądem Rejonowym w Z. sprawy o podział majątku dorobkowego pomiędzy skarżącą a P. R. Zarzucił, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności oraz art. 97 § 1 pkt 4 kpa. W uzasadnieniu skargi powtórzono w ogólnym zarysie argumentację przedstawioną wcześniej w odwołaniu. Dodatkowo stwierdzono, że prawo do zameldowania na pobyt stały dotyczy sytuacji w których pobyt w danym lokalu z zamiarem trwałego w nim przebywania obejmuje okres faktycznego zamieszkiwania trwający przynajmniej 3 miesiące. Skoro jeszcze przed upływem tego terminu zostało wydane przez sąd cywilny postanowienie zabezpieczające, to w dacie wydania decyzji o zameldowaniu pobyt osób tą decyzją objętych należało uznać za "nielegalny", co wykluczało zameldowanie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podkreślił, że związanie organów meldunkowych zgodnie z treścią art. 365 § 1 kpc prawomocnym postanowieniem SR w Z. z dnia [...] r. sygn. akt [...] należy pojmować w ten sposób, iż złożony po uprawomocnieniu się tego postanowienia formalny wniosek zgłoszenia pobytu stałego, na którym fakt pobytu osób trzecich w spornym lokalu byłby potwierdzony przez P. R., nie mógłby stanowić dla organu podstawy do dokonania zameldowania w formie czynności materialno-technicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem brak jest zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do jej wzruszenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.). W świetle zgromadzonego w sprawie i obszernie omówionego w decyzjach organów obu instancji materiału dowodowego nie może, również zdaniem Sądu, ulegać wątpliwości, że M. S. wraz z małoletnim synem M. S. zamieszkała w budynku nr [...] przy ul. [...] w Z. pod koniec [...] r. z zamiarem stałego w nim przebywania. Za ustaleniem tym przemawiają liczne przeprowadzone przez organ pierwszej instancji dowody, które przy uwzględnieniu treści art. 80 kpa oraz art. 107 § 3 kpa zostały przez organy orzekające należycie ocenione. Faktycznie ustaleń tych nie neguje również strona skarżąca, która w tym względzie nie przedstawiła żadnych dowodów przeciwnych. W związku z zamieszkaniem pod tym adresem z zamiarem stałego przebywania M. S. była zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności zobowiązana zameldować się wraz z małoletnim synem w Z. przy ul. [...] z upływem trzeciej doby. Dowolne jest zatem wynikające ze skargi stwierdzenie, że obowiązek taki powstaje dopiero po trzech miesiącach. Jak wynika z treści art. 9 ust. 2b ustawy zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Przepis ten został wprowadzony w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. – K 20/2001 (OTK-A 2002/3 poz. 34), w którym zakwestionowano uzależnienie zameldowania od uprawnień do objętego zameldowaniem lokalu. W świetle treści tego przepisu nie ma zatem znaczenia fakt, że na zameldowanie uczestniczki i jej syna nie wyraziła zgody skarżąca, w sytuacji gdy zgodnie z treścią art. 29 ust. 1 ustawy była ona zobowiązana potwierdzić jedynie fakt ich pobytu pod ww. adresem. Odmowa dokonania takiego potwierdzenia w sytuacji faktycznego pobytu nie stanowi zaś przeszkody do podjęcia decyzji o zameldowaniu. Stanowi jedynie przeszkodę do dokonania zameldowania w formie czynności materialno-technicznej – na podstawie art. 47 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności. Sąd podziela stanowisko zarówno skarżącej jak i organu odwoławczego, że zameldowanie nie może sanować bezprawnego (karalnego) działania osób wnoszących o zameldowanie w odniesieniu do legalności zajęcia lokalu w którym zameldowanie ma nastąpić. Wbrew stanowisku strony skarżącej taka sytuacja jednak w niniejszej sprawie nie zachodzi. M. S. wraz z małoletnim synem zamieszkała bowiem w spornym lokalu za zgodą P. R., który zajmował go zgodnie z przysługującym mu i ujawnionym w księdze wieczystej prawem nieodpłatnego dożywotniego użytkowania działki na którym znajduje się budynek przy ul. [...] w Z. Jak wynika z postanowienia zabezpieczającego SR w Z., na które powołuje się skarżąca, do budynku w którym uczestnicy zamieszkali nie posiadała ona nawet kluczy. Nie do organów meldunkowych należy natomiast rozstrzyganie sporu pomiędzy skarżącą i jej byłym mężem P. R. co do zakresu korzystania z majątku dorobkowego obejmującego m. in. budynek w którym doszło do zameldowania uczestników. Zdaniem Sądu w sprawie nie doszło także do naruszenia treści art. 365 kpc w związku z postanowieniem SR w Z. z dnia [...] r. sygn. akt [...]. Trafnie w tym względzie stwierdził Wojewoda [...], że z uwagi na datę wydania tego postanowienia nie mogło się ono odnosić do uczestników postępowania skoro zamieszkali oni w objętym postępowaniem budynku za zgodą P. R. już pod koniec [...] r. Dowolne jest przy tym twierdzenie sformułowane w skardze, że przedmiotowe postanowienie zabezpieczające jest równoznaczne z wyrokiem eksmisyjnym. Nawet gdyby przyjąć takie zapatrywanie to w odniesieniu do przesłanek zameldowania orzeczenie takie musiałoby zostać wykonane, co w niniejszej sprawie nie zachodzi. Bez znaczenia dla legalności kontrolowanego zameldowania miał też sformułowany w tym postanowieniu zakaz zameldowania w budynku przy ul. [...] w Z. osób trzecich bez zgody skarżącej, w sytuacji gdy został on skierowany do P. R., który przecież nie jest organem meldunkowym i to nie on wydał decyzję o zameldowaniu. Trudno natomiast założyć, że zakaz ten został skierowany do organów meldunkowych gdyż byłby on wydany z naruszeniem właściwości sądu cywilnego. W konsekwencji zasadnie przyjęły organy orzekające, że zaistniały określone w art. 47 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 1, art.. 9 ust. 2b i art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności przesłanki do zameldowania M. S. i jej małoletniego syna M. S. Podzielić należy również stanowisko organu odwoławczego, że w sprawie brak było podstaw do zawieszenia postępowania w związku z toczącą się sprawą o podział majątku dorobkowego. W sytuacji gdy o zameldowaniu na pobyt stały decyduje faktyczne zamieszkiwanie pod danym adresem z zamiarem stałego przebywania, wynik tego postępowania nie stanowił zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Nie dawał też podstawy do zawieszenia postępowania sądowego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.