II SA/Gl 1167/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant specjalista Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2018 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie naruszenia posiadania nieruchomości oddala skargę. Pismem z dnia [...] r. M.P., U.K. oraz G.S. zwrócili się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z wnioskiem o wstrzymanie budowy z związku z przekroczeniem granic budowy działki nr [...] karta mapy [...] obręb B. (nr KW [...]) przyległej do działki inwestora nr [...] (nr [...]). PINB w B. przeprowadził w dniu [...] r. oględziny, podczas których ustalono, iż prowadzone są roboty budowlane polegające na wykonaniu wykopu pod fundamenty budynków. Inwestorem jest "A" Roboty prowadzone są legalnie w oparciu o pozwolenie na budowę. Na budowie znajduje się tablica informacyjna budowy. Na działce na której prowadzone są wykopy od strony działki nr [...] km [...] usytuowane są pryzmy z ziemią i wykopu. Na terenie działki nr [...] są widoczne koleiny. Ponowna kontrola odbyła się w dniu [...] r. W protokole odnotowano, iż wykonywane są roboty przy wykopie pod fundament. Podczas kontroli stwierdzono, iż ziemia z pryzmy usytuowanej na działce objętej pozwoleniem na budowę osunęła się na działkę sąsiednią nr [...] k.m. [...]. Kierownik budowy D.P. zobowiązała się do usunięcia ziemi z działki o nr geod. [...] km. [...] oraz uporządkowania terenu i przywrócenie stanu poprzedniego w terminie do [...] r. Ustalono także, że w trakcie robót budowlanych na dz. nr [...] km [...] została przekroczona granica działki nr [...] km [...] Na całej działce nr [...] km [...] od strony działki [...] km [...] jest usytuowana ziemia z wykopów pod budynki oraz drzewo do celów budowy. Teren budowy nie jest wygrodzony od granicy działki nr [...] km [...] oraz od ulicy [...]. Kierownik budowy złożyła oświadczenie, że składowanie ziemi nastąpiło nieumyślnie, urobek nie znajduje się na całej długości działki nr [...] przekroczenie granicy następuje miejscowo. Współwłaściciele działki nr [...] zostali przeproszeni i poinformowani, iż ziemia zostanie w całości uprzątnięta i teren zostanie doprowadzony do stanu pierwotnego. Do oświadczenia kierownik budowy D.P. odniósł się pisemnie wnioskodawca M.P.. W jego ocenie doszło do przekroczenia granic budowy, dlatego tłumaczenia kierownik budowy są bez znaczenia. Pismem z dnia [...] r. D.P. poinformowała PINB w B., iż do dnia [...] r. został całkowicie usunięty zalegający na działce nr [...] urobek pochodzący z działek, na których prowadzone są roboty budowlane. Okoliczność ta została potwierdzona podczas oględzin przeprowadzonych przez organ dnia [...] r. Stwierdzono także, że teren został uporządkowany i wyrównany. Według oświadczenia przedstawiciela inwestora został na działkę nr [...] k.m. [...] nawieziony humus i posiana trawa. Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B.ie działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie w sprawie naruszenia posiadania nieruchomości, którą stanowi działka gruntowa nr [...] k.m. [...] położona w B. przy ul. [...] w związku z przekroczeniem granic budowy prowadzonej na działce o nr geod. [...] k.m. [...] . Na skutek odwołania M.P. sprawę rozpatrywał Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach, który skarżoną decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że PINB w B. ustalił, iż roboty budowlane prowadzone są na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę pod nadzorem osób posiadających stosowne uprawnienia. Dla budowy prowadzony jest dziennik budowy, a w dniu [...] r. dokonano wytyczenia geodezyjnego obiektów. Wnioskodawcy wskazywali na przekroczenie granic przy prowadzonej budowie. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż na terenie działki nr [...] była usytuowana ziemia z wykopów pod projektowane budynki, a także występowały koleiny spowodowane ruchem ciężkiego sprzętu budowlanego. Przeprowadzone w dniu [...] r. czynności kontrolne wykazały, iż ziemia została usunięta, a teren działki nr [...] uporządkowany. Zatem postępowanie, jako bezprzedmiotowe, należało umorzyć. Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożył M.P.. Domagając się: - uchylenia rozstrzygnięć obu instancji, - orzeczenie, że "decyzja Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach została wydana w celu uchylenia się obu organów nadzoru budowlanego ( I-ej i II-ej instancji) przed obiektywnym rozstrzygnięciem sprawy w administracyjnym toku instancji, a to wskutek nieprawidłowości, zaistniałych z winy organu I-ej instancji i nie ustaleniem ważnych faktów w nadmiernie przewlekłym, i nieudolnym postępowaniu administracyjnym", - "przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a zwłaszcza wnikliwego i rzetelnego ustalenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. wszystkich istotnych faktów", wymienionych w treści petitum skargi, - zasadzenia kosztów postępowania. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Po dokonaniu analizy treści skargi Sąd uznaje, iż głównym zarzutem skarżącego jest, jego zdaniem, "niewłaściwe" zachowanie organów nadzoru budowlanego oraz niepodjęcie działań, których domagał się M.P.. W jego ocenie PINB w B. winien podjąć skuteczne działania w celu ochrony jego własności. Naruszenie tej ostatniej polegało na tym, iż zwały ziemi pochodzącej z wykopów osunęły się na jego nieruchomość, której nawierzchnia została dodatkowo zniszczona przez sprzęt budowlany. W ocenie skarżącego doszło również do naruszenia obowiązków uczestników procesu budowlanego wymienionych w art. 17 pkt, 1), 2) i 3) ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm.). Naruszono również obowiązek określony w 47 ust. 1 ustawy. W ocenie Sądu nie doszło w sprawie do naruszenia obowiązków uczestników procesu budowlanego. Zgodnie z art. 22 pkt 3-3b ustawy Prawo budowlane do podstawowych obowiązków kierownika budowy należy: - zapewnienie geodezyjnego wytyczenia obiektu oraz zorganizowanie budowy i kierowanie budową obiektu budowlanego w sposób zgodny z projektem lub pozwoleniem na budowę, przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, oraz przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy, - koordynowanie realizacji zadań zapobiegających zagrożeniom bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, a) przy opracowywaniu technicznych lub organizacyjnych założeń planowanych robót budowlanych lub ich poszczególnych etapów, które mają być prowadzone jednocześnie lub kolejno, b) przy planowaniu czasu wymaganego do zakończenia robót budowlanych lub ich poszczególnych etapów, - koordynowanie działań zapewniających przestrzeganie podczas wykonywania robót budowlanych zasad bezpieczeństwa i ochrony zdrowia zawartych w przepisach, o których mowa w art. 21a ust. 3, oraz w planie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Należy mieć świadomość, że "naruszenie" obowiązków uczestników procesu budowlanego (tu kierownika budowy) polegało na obsypaniu się ziemi ze zwałowiska na działkę, której współwłaścicielem jest skarżący. Właściciele tej działki zostali natychmiast przeproszeni a kierownik budowy zobowiązała się do naprawienia poczynionych szkód – co nastąpiło. Trudno zatem mówić, iż kierownik budowy nie wywiązała się ze swych obowiązków. Żądania skarżącego w postępowaniu przed organami nadzoru budowlanego miały w istocie cel ochrony jego prawa własności. Tu jednak właściwa jest droga przed sądami powszechnymi. Brak tu możliwości działania organów nadzoru budowlanego. Zgodnie bowiem z art. 81 ust. 1 ustawy Prawo budowlane do podstawowych obowiązków organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego należy: 1) nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności: a) zgodności zagospodarowania terenu z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego oraz wymaganiami ochrony środowiska, b) warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia w rozwiązaniach przyjętych w projektach budowlanych, przy wykonywaniu robót budowlanych oraz utrzymywaniu obiektów budowlanych, c) zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej, d) właściwego wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, e) stosowania przy wykonywaniu robót budowlanych wyrobów zgodnie z art. 10, 2) wydawanie decyzji administracyjnych w sprawach określonych ustawą, 2a) 13 współpraca z Prezesem Krajowego Zasobu Nieruchomości w realizacji zadań określonych w art. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości. Skoro zatem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. nie stwierdził naruszenia prawa w zakresie swoich kompetencji, zasadnie umorzył postępowanie w sprawie. W ocenie Sądu wyszedł nawet poza swoje kompetencje kontrolując, czy ziemia pochodząca z wykopów (która jest odpadem) została usunięta a teren nieruchomości został zrekultywowany. Podobnie należy ocenić zarzut naruszenia art. 47 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem "jeżeli do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych jest niezbędne wejście do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości, inwestor jest obowiązany przed rozpoczęciem robót uzyskać zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu (najemcy) na wejście oraz uzgodnić z nim przewidywany sposób, zakres i terminy korzystania z tych obiektów, a także ewentualną rekompensatę z tego tytułu". Jeśli skarżący uważa, iż naruszono jego własność poprzez nieuzgodnione "wejście" na teren nieruchomości i doznał z tego powodu szkody, może wystąpić z odpowiednim żądaniem przed sądem powszechnym. Brak tu kompetencji do działań przez organy nadzoru budowlanego. Skarżący domaga się wreszcie w skardze wydania orzeczenia, że "decyzja Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach została wydana w celu uchylenia się obu organów nadzoru budowlanego ( I-ej i II-ej instancji) przed obiektywnym rozstrzygnięciem sprawy w administracyjnym toku instancji, a to wskutek nieprawidłowości, zaistniałych z winy organu I-ej instancji i nie ustaleniem ważnych faktów w nadmiernie przewlekłym, i nieudolnym postępowaniu administracyjnym". Ustawa prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje takiego rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowo administracyjnym. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując w takim zakresie sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszeń skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.