II SA/Gl 1168/08

WyrokWSA w Gliwicach2009-03-18

Skład orzekający: Łucja Franiczek, Elżbieta Kaznowska, Maria Taniewska-Banacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wznowienia postępowania administracyjnego, uznając, że wniosek został złożony po terminie, mimo że strona powołała się na nowe okoliczności w postaci prawomocnego wyroku skazującego świadka za fałszywe zeznania, które miały istotny wpływ na pierwotne rozstrzygnięcie?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić wznowienia postępowania wyłącznie z powodu uchybienia terminu, jeśli strona powołuje się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 1 KPA (ustalenie istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych na podstawie dowodów, które okazały się fałszywe), a dowód ten został potwierdzony prawomocnym wyrokiem sądu. W takiej sytuacji organ powinien najpierw wznowić postępowanie, a dopiero potem badać merytorycznie podstawy wznowienia. Organ nie może odmówić wznowienia postępowania, jeśli nie zbadał wyczerpująco, kiedy strona dowiedziała się o nowej okoliczności, a jedynie opiera się na wcześniejszej odmowie wznowienia, która nie rozpatrzyła merytorycznie tej przesłanki.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wznowienia postępowania w sprawie o wymeldowanie G. S. z lokalu mieszkalnego. G. S. wniosła o wznowienie, powołując się na fałszywe zeznania świadka T. K., które stanowiły podstawę pierwotnej decyzji o wymeldowaniu. Organy administracji dwukrotnie odmówiły wznowienia, uznając, że wniosek został złożony po terminie, a prawomocny wyrok skazujący T. K. za fałszywe zeznania nie stanowi nowej okoliczności. G. S. twierdziła, że o wyroku dowiedziała się dopiero w dniu wydania wniosku.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta G., orzekł o braku wykonalności decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant starszy sekretarz sądowy Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2009 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Wojewody S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie o wymeldowanie 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia [...] r. nr [...], 2) orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3) zasądza od Wojewody S. na rzecz skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. . U Z A S A D N I E N I E Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. Prezydent Miasta G. orzekł o wymeldowaniu G. S. z pobytu stałego w lokalu położonym w G. przy ulicy [...]. W uzasadnieniu wyjaśnił, iż postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek Zarządu Budynków Miejskich [...] w G. wykazało, od wielu lat G. S. nie mieszka w tym lokalu. Ustalono to na podstawie oświadczenia zeznającej w charakterze świadka T. K., która podała, że w lokalu przy ulicy [...] zamieszkuje od [...] r., a G. S. opuściła ten lokal w tym samym [...] r. wyjeżdżając do [...]. Dodała, że nie zna jej adresu za granicą, a także, że nie przyjeżdżała ona od tego czasu do G. Postanowieniem Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] r. (sygn. [...]) ustanowiony został kurator dla nieznanej z miejsca pobytu G. S. w osobie L. S., która w swoich wyjaśnieniach podała, że G. S. nie zamieszkuje w lokalu przy ulicy [...] od około 10 lat i prawdopodobnie wyjechała do [...], zaś w lokalu tym zamieszkuje T. K., która aktualnie otrzymała umowę najmu. Reasumując, organ stwierdził, że w sytuacji, gdy G. S. nie mieszka w lokalu przy ulicy [...], to utrzymywanie jej zameldowania w przedmiotowym lokalu utrwalałoby stan niezgodności ewidencji ludności ze stanem faktycznym. Mając na uwadze, że ewidencja ludności ma odzwierciedlać stan rzeczywisty a nie pozorowany, organ pierwszej instancji stwierdził, że wystąpiły wszystkie niezbędne przesłanki do wymeldowania. Pismem z dnia [...] r., działająca przez pełnomocnika G. S. zwróciła się o rozpatrzenie sprawy w trybie art. 145 Kodeksu postępowania administracyjnego, wskazując, iż decyzja z dnia [...] r. o jej wymeldowaniu z lokalu przy ulicy [...], podjęta została przy uwzględnieniu fałszywych zeznań złożonych przez T. K., która znając adres jej pobytu w [...], pozostając z Nią w kontakcie oraz będąc poinformowana o zamiarze jej powrotu do G. w [...] r., zataiła te informacje, poświadczając w postępowaniu przed organem administracyjnym nieprawdę. W piśmie pełnomocnik G. S. podała ponadto, że wnioskująca dowiedziała się o sprawie swego wymeldowania od syna, który w dniu [...] r. zamierzając zarejestrować działalność gospodarczą w Urzędzie Miasta w G. został poinformowany o wymeldowaniu w G. Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. Prezydent Miasta G. orzekł o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną wydaną w dniu [...]. o wymeldowaniu G. S. z pobytu stałego w G. przy ulicy [...]. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu [...] r. w Biurze Podawczym złożona została prośba o wydanie decyzji z dnia [...] r. podpisana przez G. S., która została jej doręczona w dniu [...] r. (na potwierdzeniu odbioru podpisana została pełnomocnik- A. O.). Wniosek o wznowienie złożony został przez pełnomocnika w Biurze Podawczym w dniu [...] r. Z treści złożonego wniosku wynikało, że podstawą wznowienia jest złożenie przez T. K. fałszywych zeznań w sprawie, które następnie stały się podstawą wydania decyzji o wymeldowaniu. Wraz z wnioskiem przedłożono dokumenty potwierdzające fałszywość złożonych zeznań. Analizując sprawę zgodnie z art. 148 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego organ wykazał, że wniosek o wznowienie złożony został z uchybieniem przewidzianego miesięcznego terminu. Organ uznał, że jako datę początkową, czyli datę, kiedy strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia, można uznać albo datę odbioru decyzji – co miało miejsce w dniu [...] r., albo datę [...] r. –tj. datę sporządzenia pełnomocnictwa, gdyż jego treść wskazywała, że G. S. znała wówczas okoliczność mogącą stanowić podstawę do wznowienia. Oznacza to, że dla zachowania terminu wskazanego w art. 148 § 1 Kodeksu, wniosek o wznowienie winien zostać wniesiony do dnia [...] r. (licząc od daty odbioru decyzji z dnia [...] r.), albo do dnia [...] r. (mając na uwadze datę sporządzenia pełnomocnictwa dla A. O.). Rozpatrując sprawę w oparciu o treść art. 145 § 1 pkt 4 (gdy strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu), organ wskazał, ze wówczas termin miesięczny biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W tym przypadku należało uznać, że początek biegu terminu wyznacza data [...] r., tj. data złożenia prośby o wydanie decyzji o wymeldowaniu. Zatem wówczas wniosek powinien być złożony do dnia [...] r. Mając na uwadze powyższe, że wniosek o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie został złożony w Biurze Podawczym Urzędu Miejskiego w dniu [...] r., należało stwierdzić, iż został złożony z naruszeniem terminu, o których mowa w art. 148 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jak wynika z posiadanych akt, rozpatrując wniesione od powyższej decyzji odwołanie, Wojewoda utrzymał w mocy kwestionowaną decyzję decyzją Nr [...] z dnia [...] r., a wniesioną na tę decyzję skargę oddalił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrokiem z dnia 8 lutego 2007 r. (sygn. akt II SA/Gl 766/06). Z ponownym wnioskiem o wznowienie postępowania G. S. wystąpiła pismem z dnia [...] r., złożonym w Biurze Podawczym Urzędu w dniu [...] r. Wyjaśniła, że występuje o wznowienie, gdyż kwestionowana decyzja o jej wymeldowaniu oparta została na fałszywych zeznaniach świadka – T. K., czyli przesłance wskazanej w art. 145 § 1 pkt 1 Kodeksu. Dodała, że o zakończeniu prawomocnym wyrokiem sprawy przeciwko T. K. dowiedziała się w dniu [...] r. od syna. Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Prezydent Miasta G. na podstawie art. 149 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego orzekł o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] r. o wymeldowaniu G. S. z pobytu stałego z lokalu położonego przy ulicy [...] w G. W uzasadnieniu przedstawiając przebieg dotychczasowego postępowania, w którym wydana została już decyzja odmawiająca wznowienia postępowania, wskazał, że w obecnym wniosku domagając się wznowienia postępowania podkreślono, iż oparto ją na fałszywych zeznaniach świadka T. K., na dowód czego w dniu [...] r. dołączono do akt sprawy wyrok karny z dnia [...] r.. Wnioskująca wyjaśniła, że uprzedzona o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań T. K. zeznała nieprawdę poprzez podanie, iż nie jest jej znane miejsce pobytu S. i G. S. i nie utrzymuje z nimi kontaktów, a zeznanie to stanowiło dowód w sprawie o wymeldowanie. Rozpatrując sprawę organ wyjaśnił, że z oświadczenia wnioskującej wynika, że dowiedziała się ona o tym wyroku dopiero w dniu [...] r., bowiem wcześniej nie wiedziała ani o tym, że sprawa przeciwko T. K. została prawomocnie zakończona, ani też nie znała treści tego wyroku. W ocenie organu wskazany wyrok sądowy nie jest nową okolicznością w sprawie, a tym samym nie może być podstawą do wznowienia postępowania. Przedmiotowy wyrok jest potwierdzeniem, że okoliczność, na którą powoływała się zainteresowana w piśmie z dnia [...] r. faktycznie miała miejsce. Okoliczność ta była jednak znana wnioskodawczyni przed wydaniem tego wyroku i była podniesiona jako podstawa wznowienia w pierwszym postępowaniu. Wskazując, że nie zostały ujawnione żadne nowe okoliczności, a podane w obecnym wniosku były już rozpatrywane jako podstawa wznowienia, orzeczono jak na wstępie. W odwołaniu pełnomocnik G. S. wniosła o zmianę kwestionowanej decyzji i wznowienie postępowania w sprawie, ewentualnie o uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wskazała, że podniesiona okoliczność – wydanie wyroku karnego skazującego T. K. za fałszywe zeznania jest nową okolicznością, której organ nie uznał i całkowicie pominął rozpatrując sprawę, stwierdzając, że fakt popełnienia przestępstwa był znany wcześniej. Nie zgadzając się z taką interpretacją, wniosła jak na wstępie. Zaskarżoną decyzją Nr [...] z dnia [...] r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyjaśnił, że wnioskiem z dnia [...] r. G. S. kolejny raz złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] r. o wymeldowaniu jej z miejsca stałego pobytu w G., dołączając kserokopię prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] r. uznającego T. K. za winną składnia fałszywych zeznań w sprawie. Uwzględniając jednak całość postępowania w tej sprawie, w ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji orzekając o odmowie wznowienia postępowania zasadnie uznał, że przedłożony wyrok karny nie jest nową okolicznością w sprawie, a zatem niedopuszczalne jest uznanie, że powzięcie informacji o zakończeniu prawomocnym wyrokiem sprawy karnej wyznacza nowy termin na wniesienie wniosku o wznowienie postępowania. Podnosząc, że postępowanie wznowieniowe jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji administracyjnych, przywołał przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z których wynikają określone reguły postępowania, dodając, że nie naruszył ich organ pierwszej instancji . Organ odwoławczy dodał, że zgodnie z art. 149 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego decyzję o odmowie wznowienia postępowania można wydać tylko w przypadku, gdy z żądaniem wystąpi osoba, która nie jest stroną, albo osoba, która jest wprawdzie stroną, ale wniosła żądanie po upływie terminu przewidzianego w art. 148 § 1 i § 2 Kodeksu. Ocenił, że w przedmiotowej sprawie wniosek został złożony właśnie z naruszeniem terminu, o którym mowa w art. 148 Kodeksu postępowania administracyjnego, co potwierdził wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2007 r. W tych okolicznościach organ nie mógł już rozpatrywać sprawy merytorycznie, a zgłoszona przez zainteresowaną w kolejnym wniosku przyczyna wznowienia nie może być uznana za nową okoliczność w sprawie. Nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska zajętego przez organ pierwszej instancji, organ odwoławczy orzekł jak w sentencji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, działający w imieniu G. S. pełnomocnik wniósł o uchylenie decyzji Wojewody [...] i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta G. oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Podkreślił, że występując o wznowienie postępowania w sprawie wymeldowania z lokalu położonego w Gliwicach, G. S. przedłożyła prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Gliwicach, którym uznano T. K. za winną składania fałszywych zeznań w postępowaniu administracyjnym. O wyroku tym zainteresowana dowiedziała się [...] r. i uznając tę okoliczność za podstawę wznowienia złożyła odpowiedni wniosek. Nie można zgodzić się z argumentacją organów, dlatego skarga jest w pełni uzasadniona. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. W trakcie rozprawy w dniu 18 marca 2009 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał argumenty zaprezentowane w skardze, dodatkowo powołując się na wyrok tutejszego Sądu z dnia 9 lutego 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje: W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w treści ustawy. Kryterium kontroli wykonywanej przez te sądy określa art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), stanowiący, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem kontrola sądów polega na zbadaniu, czy kwestionowana decyzja nie uchybia przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądy badają również, czy organ administracji publicznej nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością decyzji (art. 145 § 1 cytowanej ustawy). Jednakowoż sądy administracyjne – w myśl art. 134 § 1 tej ustawy rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc związanymi zarzutami i wnioskami skargi, a zatem oceniają legalność decyzji również z urzędu. Kierując się tym zapisem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta G. wydane zostały z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem nie mogą one pozostać w obrocie prawnym. Należy zaznaczyć, że przedmiotem rozstrzygnięcia organów administracji było zagadnienie dotyczące wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją administracyjną Prezydenta Miasta G. z dnia [...] r. o wymeldowaniu G. S. z pobytu stałego z lokalu położonego w G. przy ulicy [...]. Instytucja wznowienia postępowania jest nadzwyczajnym trybem weryfikacji decyzji ostatecznych. Stwarza ona prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym doszło do jej wydania, było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad procesowych, wyliczonych wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. Mając jednak na uwadze jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego – zasadę trwałości decyzji administracyjnych, wynikającą z art. 16 Kodeksu postępowania administracyjnego, obowiązkiem organów rozpatrujących niniejszą sprawę było postępowanie zgodne z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (art.145 do art. 153) dotyczącymi wznowienia postępowania. Z chwilą złożenia wniosku o wznowienie postępowania obowiązkiem organu jest zbadanie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania określonego w art. 148 ( 1 Kodeksu, czyli zbadania czy wniosek został złożony w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Dopiero, jeżeli termin został zachowany, właściwy organ winien dokonać wznowienia postępowania (art. 149 § 1), względnie dokonać decyzją odmowy wznowienia tego postępowania (art. 149 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego). Przeprowadzone postępowanie wznowienie może zaś doprowadzić do odmowy uchylenia dotychczasowej decyzji (art. 151 § 1 pkt 1,) względnie do uchylenia decyzji dotychczasowej i wydania decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego). Jedną z przesłanek nakazujących organowi wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją jest w świetle przepisu art. 145 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego jest ustalenie przez organ istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych na podstawie dowodów, które okazały się fałszywe. Podkreśla się w doktrynie, że w myśl art. 75 § 1 tego Kodeksu jako dowód w postępowaniu administracyjnym należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, pod warunkiem że uzyskane tak dowody nie są sprzeczne z prawem. Przepis ten wyraźnie wskazuje na bardzo szerokie ujęcie środków dowodowych, szeroki zatem może być także zakres wykorzystywanych w postępowaniu administracyjnym dowodów dotkniętych wadą fałszerstwa. Fałszywe mogą być więc np. dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych, oświadczenia stron, a także liczne inne dowody (zob. B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2006, s. 644 i n.; Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I, Zakamycze, 2005 r., s. 295 i n.). Warunkiem wznowienia postępowania jest oparcie się na takich fałszywych dowodach, które miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a więc dowodach bezpośrednio jej dotyczących, mających dla rozstrzygnięcia znaczenie pierwszorzędne. Podkreślenia wymaga nadto że sfałszowanie dowodu, poza wyjątkami przewidzianymi w art. 145 § 2 i § 3 Kodeksu musi być stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu lub innego organu. Bezspornym w świetle przedłożonych Sądowi akt sprawy jest, że skarżąca w rozpatrywanej sprawie wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postępowania powtórnie. W swoim pierwszym wniosku o wznowienie postępowania w sprawie swego wymeldowania z lokalu przy ulicy [...] G. S. jako okoliczność wznowienia wskazała fałszywe zeznania w sprawie T. K., poparte dołączonymi do sprawy dokumentami, potwierdzającymi wzajemne kontakty i znajomość. Odmawiając wówczas wznowienia postępowania Prezydent Miasta G. oparł swoje rozstrzygnięcie na stwierdzeniu uchybienia terminu określonego w art. 148 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, nie odnosząc w żadnym stopniu do podanej we wniosku podstawy wznowienia. We wniosku o wznowienie postępowania wszczynającym postępowanie w ocenianej sprawie G. S. przywołała jako podstawę wniosku fakt uznania przez Sąd Rejonowy w G. T. K. winną złożenia fałszywych zeznań w postępowaniu administracyjnym, zakończonym jej wymeldowaniem z lokalu przy ulicy [...]. Orzekające w sprawie organy podniosły jednak, że nie jest to nowa okoliczność w sprawie, jako że na fałszywe zeznania T. K. w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji o wymeldowaniu G. S. z lokalu przy ulicy [...], powoływała się już ona w poprzednio złożonym wniosku o wznowienie postępowania. Wniosek ten został rozpatrzony decyzją z dnia [...] r. odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie o wymeldowanie, utrzymaną następnie w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] r., a skargę na powyższe decyzje oddalił Wojewódzki Sad Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 8 lutego 2007 r. W ocenie organów dołączenie do nowego wniosku o wznowienia postępowania w sprawie prawomocnego wyroku karnego z dnia [...] r., w którym Sąd Rejonowy w G. uznał T. K. za winną zeznania nieprawdy w postępowaniu administracyjnym, poprzez oświadczenie, iż nie jest jej znane miejsce pobytu S. i G. S. i nie utrzymuje z nimi kontaktów, nie stanowi nowej okoliczności w sprawie. Dlatego też twierdzenie wnioskodawczyni, że o fakcie skazania T. K. dowiedziała się w dniu [...] r. , gdyż wcześniej nie wiedziała, że sprawa karna przeciwko T. K. została prawomocnie zakończona, nie może stanowić o otwarciu nowego terminu dla złożenia takiego wniosku. . Należy w tym miejscu zauważyć, że okoliczność złożenia fałszywych zeznań w postępowaniu administracyjnym zakończonym wymeldowaniem skarżącej należy potraktować jako przesłankę wznowienia postępowania wymienioną w art. 145 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, czyli ustalenie istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych na podstawie dowodów, które okazały się fałszywe. Niewątpliwie zeznania T. K. miało istotne znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego w sprawie o wymeldowanie G. S. Wydaje się, że organ tego faktu nie kwestionuje. Stwierdza jednakże, że przesłanka ta była rozpatrywana jako podstawa wznowienia już w pierwszej sprawie, zatem nie może być ponownie podstawą wznowienia postanowienia. Analizując jednakże pierwsze postępowanie wypada stwierdzić, że chociaż skarżąca rzeczywiście powoływała jako przesłankę wznowienia w swoim wniosku fakt złożenia fałszywych zeznań przez T. K., to organ nie rozpatrywał sprawy w tym kierunku, odmawiając wznowienia postępowania z powodu uchybienia terminu określonego w art. 148 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Kwestia ta podlega bowiem rozpatrzeniu w pierwszej kolejności. Ustalenie, że wnioskodawca nie dochował wskazanego wyżej terminu obliguje bowiem organ administracji publicznej do wydania, na podstawie art. 149 § 3 Kodeksu, decyzji odmawiającej wznowienia postępowania. W pierwszej fazie rozpatrywania podania o wznowienie postępowania organ administracji ma zatem prawo i obowiązek badać - oprócz dopuszczalności wznowienia z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych - tylko kwestię zachowania jednomiesięcznego terminu (art. 148 Kodeksu). Nie wolno mu natomiast oceniać, czy przyczyny wznowienia wskazane przez stronę faktycznie wystąpiły. Tę kwestię organ administracji powinien rozważyć dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 powołanego Kodeksu.) – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 września 2000 r. sygn. akt III SA 2304/99, ONSA 2001/4/179. Wskazać w tym miejscu trzeba, że jak zauważono już powyżej oparcie wznowienia postępowania wznowieniowego na fałszywych dowodach, dotyczy tylko takich dowodów, które miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a nadto zostały potwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu lub innego organu. O ile zaś w pierwszym postępowaniu, strona skarżąca nie przedstawiła na poparcie swego wniosku wymaganego prawomocnego wyroku, którego wówczas jeszcze nie było, o tyle w rozpatrywanej sprawie prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] r. został dołączony do wniosku. Kwestią nie wyjaśnioną natomiast pozostała kwestia, kiedy (w jakiej dacie) skarżąca dowiedziała się o tej okoliczności. Strona skarżąca podała w swoim wniosku, iż o wyroku dowiedziała się dniu [...] r. od swojego syna, co organ administracji publicznej jest zobowiązany zweryfikować i wyjaśnić wszelkie wątpliwości, jakie przy tej okazji mogą się pojawić, swobodnie oceniając zebrane dowody. Swoboda ta nie oznacza jednak dowolności. W ocenie Sądu organy takiego postępowania w sposób wyczerpujący nie przedstawiły, a w konsekwencji orzekając w sprawie podania o wznowienie postępowania nie miały podstaw do odmowy wznowienia postępowania. Postępowanie w sprawie wznowienia winno było zatem zostać wszczęte postanowieniem wydanym na podstawie art. 149 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, a następnie organ winien był rozważyć okoliczności sprawy i w zależności od dokonanych ocen wydać odpowiadającą prawu decyzję. Rozważając ponownie podanie G. S. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną w przedmiocie wymeldowania orzekający w sprawie organ uwzględni zawarte powyżej wskazania. W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Na podstawie art. 152 cytowanej ustawy określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej powyżej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło