II SA/Gl 1169/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J. G. od postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach oddalającego wniosek przyznanie prawa pomocy z dnia 4 marca 2010 r. sygn. akt II SA/Gl 1169/08 w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego p o s t a n a w i a: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; 2. ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach oddalił wniosek skarżącego J. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że rzeczywista sytuacja materialna i rodzinna skarżącego budzi wiele wątpliwości, które uniemożliwiają pozytywne rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Referendarz wskazał, że na podstawie złożonych przez stronę oświadczeń nie można ustalić ilości osób przebywających wspólnie ze skarżącym w gospodarstwie domowym, gdyż nie można jednoznacznie ustalić, czy małżonka wnioskodawcy zamieszkuje razem z nim, czy też osobno, ponadto nie jest jasna wysokość kosztów utrzymania się strony, gdyż istnieją rozbieżności dotyczące wysokości czynszu za mieszkanie. Dodatkowo suma opłat za energię elektryczną, wodę usługi telekomunikacyjne, wydatki na żywienie i mieszkanie przekracza zadeklarowany przez skarżącego dochód z tytułu emerytury, natomiast skarżący nie wykazał innych źródeł swoich dochodów. W ocenie referendarza sądowego ocena sytuacji materialnej J. G. nie pozwala przyjąć, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia jego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W ustawowym terminie J. G. za pośrednictwem kuratora T. G. wniósł sprzeciw od tego postanowienia, domagając się jego zmiany i przyznania adwokata oraz zwolnienia od wszelkich kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, że małżonka skarżącego L. G. porzuciła J. G. i przebywa we W. Miesięczny czynsz za mieszkanie wynosi [...] zł, a wskazane przez skarżącego wydatki nie przekraczają otrzymywanej przez niego emerytury, której pozostała część służy na pokrycie kosztów wyżywienia. Z oświadczeń skarżącego zawartych w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, w piśmie procesowym z dnia [...]r. oraz we wniesionym sprzeciwie, jak również z treści nadesłanych przez skarżącego dokumentów wynika, że skarżący zamieszkuje sam w mieszkaniu należącym do jego synowej. Czynsz za mieszkanie wynosi [...]zł, natomiast wydatki z tytułu opłat za energię elektryczną, wodę i usługi telekomunikacyjne kształtują się na poziomie ok. [...] zł. Jedynym źródłem utrzymania wnioskodawcy jest jego świadczenie emerytalne w wysokości [...]zł. Skarżący nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów których wartość przekraczałaby 3.000 euro. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 245 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Jak wynika z treści powołanych przepisów, kryterium przesądzającym o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy jest stan majątkowy wnioskodawcy. Ustawa w sposób precyzyjny określa warunki przyznania prawa pomocy, zaś kryteria te każdorazowo są odnoszone do sytuacji finansowej ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dopiero analiza podanych we wniosku okoliczności dokonywana w związku z przepisami ustawy daje odpowiedź, czy w odniesieniu do konkretnej sytuacji zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do sytuacji majątkowej skarżącego stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 p.p.s.a. przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku. Ocena możliwości finansowych wnioskodawcy, dokonana w oparciu o podniesione w sprawie okoliczności, prowadzi bowiem do wniosku, iż dochody osiągane przez J. G. w postaci emerytury w wysokości [...] zł są na tyle skromne, że nie pozwalają na pokrycie jakichkolwiek kosztów postępowania. Odmowa przyznania skarżącej fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, w świetle jego sytuacji majątkowej, prowadziłaby do pozbawienia strony konstytucyjnie gwarantowanego prawa do sądu. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1, w zw. z art. 245 § 2 oraz w zw. z art. 254 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.