II SA/Gl 1173/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Łucja Franiczek po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Komendanta Miejskiego Policji w K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie właściwości w sprawie przepadku pojazdu na rzecz Skarbu Państwa postanawia: odrzucić skargę Pismem z dnia [...]r. Naczelnik Sztabu Policji Komendy Miejskiej Policji w K. przekazał Naczelnikowi Drugiego Urzędu Skarbowego w K. dokumentację dotyczącą pojazdu marki "A" nr rejestracyjny [...], który to pojazd został usunięty z drogi w dniu [...]r. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w K., działając na podstawie art. 66 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), postanowił uznać się niewłaściwym w sprawie i zwrócić akta dotyczące przepadku na rzecz Skarbu Państwa wspomnianego wyżej pojazdu marki "A" do Komendy Miejskiej Policji w K. W uzasadnieniu Naczelnik wskazał, iż wskutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego utracił moc § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów, przewidujący w tej mierze właściwość urzędu skarbowego. W konsekwencji, stosownie do art. 66 § 3 k.p.a. jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić, organ, do którego podanie wniesiono zwraca je wnoszącemu. Pismem z dnia [...]r. Komendant Miejski Policji w K. wniósł zażalenie na otrzymane postanowienie, domagając się wydania w sprawie przepadku pojazdu samochodowego merytorycznej decyzji. Zdaniem Komendanta Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w K. jest bowiem właściwy w sprawie a nie wydając decyzji naruszył art. 7, 10, 11, 12 § 1 i 2, 77 i 80 k.p.a. Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy wskazując, iż od dnia [...]r. naczelnicy urzędów skarbowych nie są już organami właściwymi do orzekania o przepadku na rzecz Skarbu Państwa pojazdów usuniętych z drogi w trybie art. 130a ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j.: Dz. U. 2005, Nr 108, poz. 602 z późn. zm.). Do chwili obecnej ustawodawca nie wydał natomiast nowych przepisów wskazujących tryb postępowania i organ w sprawach tych właściwy. W konsekwencji poprawnie, na podstawie art. 66 § 3 k.p.a., organ I instancji zwrócił podanie Komendzie Miejskiej Policji w K. Jest bowiem organem niewłaściwym w sprawie a z uwagi na brak stosownej regulacji organu właściwego nie da się ustalić. Pismem z dnia [...] r. Komendant Miejski Policji w K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na postanowienie drugoinstancyjne, domagając się uchylenia go w całości. Jego zdaniem, skoro wniosek Komendanta Miejskiego Policji złożony został w czasie kiedy to przepisy traktujące o właściwości urzędów skarbowych jeszcze obowiązywały to organ obowiązany był sprawę rozpoznać. W odpowiedzi na skargę organ II instancji przytoczył argumenty powołane przezeń w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Przepis art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwaną dalej P.p.s.a) wyznacza krąg podmiotów, które są uprawnione do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Zalicza się do nich każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Stosownie natomiast do § 2 art. 50 uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. O ile więc podmiot wnoszący skargę nie należy do tego kręgu osób wymienionych w § 1 cytowanego przepisu, to wówczas winien wykazać iż się interesem prawnym w sprawie. Interes prawny jest kategorią materialnoprawną. Jego wykazanie wymaga zatem wskazania przepisu prawa materialnego, który stanowi jego podstawę i z którego podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje (musi to być interes indywidualny). Interesu prawnego nie ma zatem podmiot, który posiada jedynie faktyczny interes w rozstrzygnięciu danej sprawy, nie poparty żadnymi przepisami prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że gdy brak przymiotu strony jest oczywisty wówczas sąd administracyjny nie bada tego przymiotu (legitymacji) i odrzuca skargę jako niedopuszczalną z uwagi na wniesienie jej przez podmiot nieuprawniony – por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2005 r. sygn. akt OSK 1555/04 oraz postanowienie tutejszego sądu z dnia 10 lutego 2010 r. sygn. akt II SA/Gl 1044/09 (nie publ.). Zdaniem Sądu, skarżący Komendant Miejski Policji w K., w sposób oczywisty nie legitymuje się przymiotem strony. Ani on, będąc organem administracji rządowej, ani Komenda Miejska Policji w K., przy pomocy której wykonuje on swe zadania, nie posiadają bowiem tytułu prawnego do pojazdu, który miałby ulec przepadkowi, a usuwając pojazd i dokonując dalszych czynności Policja nie działała jako strona, lecz wykonywała swe ustawowe zadania wynikające z ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zadania Policji w tym względzie reguluje rozp. MSWiA z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. Nr 191, poz. 1377). W stanie prawnym, obowiązującym do dnia wejścia w życie przywołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego, podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu, po otrzymaniu powiadomienia o nieodebraniu przez właściciela pojazdu z parkingu, zobligowany był do niezwłocznego przesłania kopii powiadomienia, o którym mowa w § 5 ust. 1 pkt 2 rozp. właściwemu urzędowi skarbowemu. Nadto, przepis § 8 ust. 1 zd. 2 cyt. rozp. (w stanie prawnym, obowiązującym do dnia 11 czerwca 2009 r.), nakazywał powiadomienie o wszczęciu postępowania właściciela pojazdu. Taki stan prawny jednoznacznie sytuował pozycję Policji, w tym komendanta powiatowego Policji, jako organów realizujących zadania wynikające z ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Organ, realizujący takie zadania, nie może zaś równocześnie legitymować się przymiotem strony postępowania, bowiem nie posiada własnego chronionego prawnie interesu – w przeciwieństwie do poprzedniego właściciela pojazdu usuniętego z drogi. W szczególności też Policja nie jest wnioskodawcą (wnoszącym podanie) w takiej sprawie. O posiadaniu przez dany podmiot interesu prawnego nie może też przesądzać fakt, iż uczestniczył on w postępowaniu administracyjnym i wadliwie był traktowany jako strona. Pismo z dnia [...] r. potraktowano bowiem jako "podanie" zwracając nadesłane akta na podstawie art. 66 § 3 k.p.a., pomimo że przepis ten odnosi się jedynie do podań pochodzących od strony, nie zaś pism i dokumentów wymienianych pomiędzy organami administracji publicznej, a następnie rozpatrzono wniesione zażalenie tak, jak gdyby pochodziło od strony postępowania. Błędne uznanie danego podmiotu za stronę postępowania administracyjnego nie kreuje jednak interesu prawnego, o jakim traktuje art. 50 § 1 p.p.s.a. Nadto oceniając legitymację skargową sąd administracyjny dokonuje samodzielnych ustaleń, nie będąc związanym ustaleniami w tej mierze dokonanymi w toku postępowania administracyjnego. W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach skargę, jako niedopuszczalną, odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. w zw. z 50 § 1 i 2 P.p.s.a. Została bowiem wniesiona przez podmiot nie posiadający w sprawie legitymacji skargowej.