II SA/Gl 1173/12
PostanowienieWSA w Gliwicach2012-12-14
Skład orzekający: Łucja Franiczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, będąca osobą schorowaną, sprawująca opiekę nad niepełnosprawnymi wnukami i dysponująca niskimi dochodami, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca spełniła przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Niskie dochody (emerytura skarżącej i renta rodzinna wnuków), znaczne wydatki związane z utrzymaniem domu, wyżywieniem, lekami, a także dodatkowe koszty związane z niepełnosprawnością wnuków i chorobami skarżącej, wskazują na brak możliwości pokrycia kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny.Stan faktyczny
Skarżąca J. S. wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej rozbiórki obiektu budowlanego. Podniosła, że jej jedynym dochodem jest emerytura w wysokości 802 zł, a także sprawuje opiekę nad niepełnosprawnymi wnukami, których renta rodzinna wynosi 1600 zł. Skarżąca przedstawiła swoje miesięczne wydatki oraz dokumenty potwierdzające jej sytuację finansową i zdrowotną. Referendarz sądowy oddalił jej wniosek, jednak skarżąca wniosła sprzeciw, argumentując, że jej dochody i wydatki nie pozwalają na pokrycie kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Sąd zwolnił skarżącą od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodnicząca Sędzia NSA Łucja Franiczek po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego na skutek wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych.
J. S. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca podniosła, że jej jedyny dochód stanowi emerytura w wysokości 802 zł miesięcznie, przeznacza w całości na utrzymanie się. Skarżąca zaakcentowała, że jest osobą schorowaną ([...],[...], trzy operacje na [...]) i sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym wnukami.
W urzędowym formularzu druku PPF skarżąca wymieniła wśród miesięcznych wydatków te, które ponosi na: żywność (ok. 400 zł), lekarstwa (ok. 50 zł), media (200 zł), ubrania (ok. 100 zł), internet (ok. 40 zł) oraz transport (ok. 50 zł). Prowadzi ona gospodarstwo domowe z dwójką niepełnosprawnych wnuków, które otrzymują rentę rodzinną w łącznej wysokości 1600 zł. Poza zamieszkiwanym domem o powierzchni 110 m2 i 5 ha nieruchomości rolnej z lasem, skarżąca nie dysponuje żadnym majątkiem, nie ma także żadnych oszczędności.
W uzupełnieniu wniosku skarżąca przy piśmie z dnia 8 listopada 2012 r. nadesłała szereg dokumentów obrazujących ponoszone przez nią wydatki oraz wysokość jej emerytury i renty rodzinnej przyznanej dla wnuków, a także orzeczenia o ich niepełnosprawności i zaświadczenie o ustanowieniu skarżącej opiekunem prawnym dla wnuków.
Postanowieniem z dnia 20 listopada 2012 r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy.
J. S. w ustawowym terminie wniosła od powyższego postanowienia sprzeciw wskazując, że jej jedyny dochód stanowi emerytura w wysokości 802 zł, zaś kwota 1600 zł została przyznana jej wnukom jako świadczenie rentowe i pieniądze te przeznaczane są na ich utrzymanie. Skarżąca podkreśliła, że podane we wniosku wydatki dotyczą co do zasady tylko jej osoby i nie zostały tam uwzględnione koszty związane z utrzymaniem wnuków, takie jak żywność, ubrania, koszty edukacji czy rehabilitacji, które przewyższają świadczenie otrzymywane tytułem renty rodzinnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej Ppsa, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Odnosząc się zatem do wniosku skarżącej, stwierdzić trzeba, że zgodnie
z art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w świetle art. 245 § 3 Ppsa obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych, następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie okoliczności wskazanej w tym przepisie.
Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić trzeba, że powyższa przesłanka przyznania prawa pomocy została w stosunku do skarżącej spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego przez nią wniosku. Osiągany przez skarżącą obecnie miesięczny dochód (emerytura) stanowi kwotę około 800 zł, do której z uwagi na prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego należy także doliczyć rentę rodzinną wnuków w wysokości około 1600 zł. Z tej łącznej kwoty skarżąca obowiązana jest jednakże pokryć koszty związane z nie tylko z utrzymaniem domu (takie jak energia, gaz, opał), lecz również te zaspokajające podstawowe potrzeby skarżącej oraz jej wnuków w postaci żywności czy środków czystości. Niewątpliwie w odniesieniu do trzech osób miesięczne koszty zakupu, chociażby żywności, kształtują się na poziomie o wiele wyższym niż wskazana we wniosku kwota 400 zł, dotycząca, zgodnie z wyjaśnieniami skarżącej jedynie jej osoby. Przede wszystkim należy mieć jednak na uwadze, że obaj wnukowie są niepełnosprawni i wymagają opieki lekarskiej oraz rehabilitacyjnej, co wiąże się z dodatkowym obciążeniem finansowym rodziny. Nadto, sama skarżąca jest osobą schorowaną (choruje na [...],[...], miała zabiegi operacyjne [...]) i ponosi koszty zakupu niezbędnych lekarstw.
Ocena stanu rodzinnego i majątkowego skarżącej, jak również jej możliwości finansowych – dokonana w oparciu o podniesione przez nią okoliczności poparte załączonymi dokumentami - prowadzi wobec tego do wniosku, że miesięczny dochód rodziny nie pozwala jej na poniesienie kosztów postępowania sądowego w niniejszej sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Mając na uwadze przytoczoną powyżej argumentację, Sąd, działając w trybie art. 260 Ppsa, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło