II SA/Gl 1175/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. R. i W. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej w kwestii wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na urzędowych drukach PPF I. i W. R. wystąpili o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z uzasadnień ich wniosków wynika, że nie stać ich na poniesienie wspomnianych kosztów ze względu na niskie dochody uzyskiwane z tytułu świadczeń emerytalnych. Skarżący podkreślili przy tym, że znaczącą pozycję w ich wydatkach zajmuje wykup lekarstw oraz koszty leczenia (około [...] zł miesięcznie). Z zawartych w formularzach danych wynika, że wnioskodawcy (małżeństwo) wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe zamieszkując w budynku o pow. [...] m2. W skład ich majątku nie wchodzą żadne przedmioty o wartości przekraczającej 3.000 euro jak również nie posiadają żadnych środków pieniężnych zgromadzonych na lokatach lub rachunkach bankowych. Źródłem utrzymania się wnioskodawców są świadczenia emerytalne uzyskiwane w łącznej kwocie [...] zł brutto miesięcznie. Na wezwanie referendarza sądowego I. i W. R. nadesłali kserokopie dokumentów obrazujących ich wydatki. W oparciu o nie ustalono, że przeciętne miesięcznie wydatki wynoszą: na lekarstwa około [...] zł, koszt odbioru odpadów to [...] zł, zakup paliwa gazowego – około [...] zł, energia elektryczna – około [...] zł, ubezpieczenie na życie skarżącego – [...] zł na dwa miesiące, zakup wody – około [...] zł, opłaty za telefon komórkowy – około [...] zł, opłaty za telefon stacjonarny – [...] zł. Do tego dochodzą wydatki na podatek od nieruchomości – [...] zł za rok, ubezpieczenie domu – [...] zł za rok, zakup opału – około [...] zł na rok. W sumie, stałe miesięczne wydatki w rodzinie wnioskodawców kształtują się na poziomie około [...] zł. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Odpłatność postępowania sądowego jest generalną zasadą przyjętą na gruncie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a. – art. 199 tej ustawy). Nie ma ona jednakże charakteru bezwzględnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Osobie fizycznej, która wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych prawo pomocy może być przyznane wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Istotą prawa pomocy jest zagwarantowanie prawa do sądu podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. W konsekwencji powinno sprowadzać się wyłącznie do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na pokrycie kosztów udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Wniosek strony podlega ocenie w dwóch aspektach - z jednej strony uwzględnienia się wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z pod uwagę brane są jej możliwości finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05). Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy przy uwzględnieniu treści przywołanych wyżej przepisów należało stwierdzić, że nie zachodzą okoliczności przemawiające za zwolnieniem skarżących od kosztów sądowych. Dochód netto w rodzinie I. i W. R. wynosi [...] zł miesięcznie, co potwierdzają nadesłane przy drukach PPF odcinki emerytur. Biorąc pod uwagę poczynione wyżej zestawienie stałych wydatków, których wysokość kształtuje się na poziomie około [...] zł, stwierdzić wypada, że do dyspozycji skarżących pozostaje kwota [...] zł. Na każde z nich przypada więc [...] zł. Trzeba przy tym zauważyć, że koszty postępowania sądowego, na jego obecnym etapie sprowadzają się zasadniczo do wpisu od skargi. W niniejszej sprawie, ze względu na wskazaną przez skarżących wartość przedmiotu sporu wynosi on [...] zł. Wysokość tego wydatku w zestawieniu z rozmiarem środków pozostających w dyspozycji wnioskodawców pozwala przyjąć, że jego poniesienie nie pogorszy w znaczący sposób ich sytuacji materialnej. W istocie bowiem stanowi on niemalże [...] kwoty, która pozostaje do ich dyspozycji po odliczeniu wszystkich stałych wydatków. Nie można więc stwierdzić, że w takiej sytuacji zaistniały okoliczności wskazane w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Dodatkowo wskazać przyjdzie, że uiszczenie wpisu jak również innych wydatków związanych z postępowaniem sądowym ma charakter jednorazowy. W konsekwencji nie można uznać aby było to znaczące obciążenie dla budżetu skarżących. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.