II SA/Gl 1177/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant Specjalista Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi S. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę. Na wnioski wszystkich właścicieli wyodrębnionych lokali mieszkalnych nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], będących równocześnie współużytkownikami gruntu nieruchomości, położonej przy ul. [...] w B., stanowiącej własność Gminy B., zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, oznaczonej jako działka nr "1". Jednakże postanowieniem z dnia [...]r. Prezydent Miasta B. postępowanie to zawiesił na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 kpa z uwagi na zgon w [...]r. właścicielki lokalu nr [...]. Wskutek zażalenia S. N. (właścicielki lokalu nr [...]), postanowieniem z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. uchyliło powyższe postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując na brak udokumentowania śmierci jednego z użytkowników wieczystych i ustalenia jego spadkobierców. Rozpatrując ponownie sprawę Prezydent Miasta B. postanowieniem z dnia [...]r. nr [...], powtórnie orzekł o zawieszeniu postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego działki nr "1" w prawo własności. Jako podstawę prawną postanowienia organ wskazał art. 2 ust. 2 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r. Nr 15, poz. 83) oraz art. 97 § 1 pkt 4 kpa. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że na podstawie zgromadzonych dokumentów ustalono, że w [...]r. zmarła właścicielka lokalu nr [...], zaś jej następcy prawni pismem z dnia [...]r. poinformowali o rezygnacji z przekształcenia udziału w [...] części prawa użytkowania wieczystego. Zdaniem organu I instancji, skoro przekształceniu w prawo własności może podlegać tylko prawo użytkowania wieczystego jako całość, to rozpatrzenie sprawy zależy od wyniku postępowania z art. 199 kodeksu cywilnego, do rozstrzygnięcia którego jednocześnie zobowiązano wnioskodawców. W zażaleniu na postanowienie S. N. domagała się jego uchylenia w celu umożliwienia przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Nadto, wniosła o poinformowanie o toczącym się postępowaniu innej osoby celem zajęcia ostatecznego stanowiska w sprawie. Żaląca się zarzuciła przewlekłość postępowania i wyraziła niezadowolenie z podejmowanych dotychczas rozstrzygnięć. Jednakże zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze zażalenia nie uwzględniło. Utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji, Kolegium stwierdziło, że skoro spadkobierczynie B. H. w osobach W. T. i Z. K. (zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...]r. sygn. akt [...]), zrzekły się prawa do przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności, spełnione zostały przesłanki ustawowe do zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia sporu cywilnego, związanego ze sprzeciwem spadkobierczyń właścicielki lokalu nr [...]. Zatem zdaniem Kolegium, zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia powyższego zagadnienia wstępnego było obligatoryjne. Jednocześnie Kolegium poinformowało, że w ramach postępowania przed tym organem nie mogło poinformować o toczącym się postępowaniu innej osoby celem uzyskania jej ostatecznego stanowiska w sprawie. Wreszcie, w ocenie organu wyższego stopnia, brak podstaw do ferowania zarzutu przewlekłości postępowania z uwagi na skomplikowany charakter sprawy. W skardze do sądu administracyjnego S. N. wniosła o uchylenie postanowienia Kolegium i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca podniosła, że wnioski o przekształcenie prawa zostały złożone przed dniem [...]. Stąd też nie jest zadowolona ze zrzeczenia się tego prawa spadkobierczyń właściciela lokalu nr [...], podobnie jak pozostali właściciele lokali, tym bardziej, że nie wiąże się to z wysokimi kosztami, zaś w myśl obecnie obowiązujących przepisów, uniemożliwia to przekształcenie. Nadto, zdaniem skarżącej, z wnioskiem do sądu mogą wystąpić tylko współużytkownicy, którzy posiadają razem minimum połowę udziałów w prawie użytkowania wieczystego. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Prawidłowo bowiem organy obydwu instancji dopatrzyły się obligatoryjnej przesłanki zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia przez sąd powszechny sporu na tle sprzeciwu spadkobierczyń właścicielki lokalu nr [...] i równocześnie współużytkownika wieczystego gruntu nr [...] częściach. Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności (Dz. U. z 2012 r. poz. 83) – w pierwotnym brzmieniu przewidywała, że z żądaniem przekształcenia występują wszyscy użytkownicy wieczyści. W razie braku zgody stosuje się odpowiednio art. 199 kodeksu cywilnego (art. 2 tej ustawy). Przepis ten został zmieniony na skutek nowelizacji, dokonanej ustawą z dnia 28 lipca 2011 r. (Dz. U. Nr 187, poz. 1110), która weszła w życie z dniem 9 października 2011 r. W obecnym brzmieniu art. 2 ust. 1 ustawy, stanowi że w przypadku współużytkowania wieczystego z żądaniem przekształcenia występują wszyscy współużytkownicy wieczyści, z zastrzeżeniem ust. 2, który z kolei przewiduje możliwość wystąpienia z żądaniem przekształcenia przez współużytkowników wieczystych, których suma udziałów wynosi co najmniej połowę. Jeżeli jednak co najmniej jeden współużytkownik wieczysty zgłosi sprzeciw wobec złożonego wniosku o przekształcenie, właściwy organ zawiesza postępowanie. W takim przypadku przepis art. 199 kodeksu cywilnego stosuje się odpowiednio. Z akt postępowania wynika, że wnioski o przekształcenie prawa w niniejszej sprawie zostały złożone w [...]r. Aczkolwiek w skardze podano, że skarżąca złożyła wniosek przed dniem [...]r., to jednak nawet w takim przypadku nie budzi wątpliwości, że postępowanie wszczęto przed dniem [...]r., a zatem pod rządami art. 2 ustawy – w pierwotnym brzmieniu. Wniosek o przekształcenie prawa złożyła także B. H., która jednak zmarła w toku postępowania (w dniu [...]r., co udokumentowano odpisem skróconym aktu zgonu USC w B. nr [...]). Na mocy przywołanego przez Kolegium postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...]r. sygn. akt [...], stwierdzono zaś nabycie spadku na rzecz W. T. i Z. K. – po połowie. Pismem z dnia [...]r. obie spadkobierczynie oświadczyły zaś, że zrzekają się prawa do przekształcenia prawa użytkowania w prawo własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr "1". Zdaniem sądu administracyjnego, prawidłowo w tym stanie faktycznym organy administracji dopatrzyły się obligatoryjnej przesłanki zawieszenia postępowania. Pismo spadkobierczyń właścicielki lokalu nr [...] należy bowiem traktować jako cofnięcie wniosku i sprzeciw wobec przekształcenia prawa. Skoro zaś w takiej sytuacji wniosek o przekształcenie nie pochodzi od wszystkich współużytkowników wieczystych nieruchomości, spór na tym tle ma charakter cywilnoprawny i do jego rozstrzygnięcia władny jest wyłącznie sąd powszechny, którego orzeczenie, uwzględniające wniosek współużytkowników, których udziały wynoszą łącznie co najmniej połowę, zastępuje zgodę tych współużytkowników, którzy posiadają mniejszość udziałów i sprzeciwiają się przekształceniu. Zatem brak zgody chociażby jednego ze współużytkowników wieczystych uniemożliwia organowi administracji rozpatrzenie sprawy o przekształcenie prawa, gdyż wówczas nie jest możliwe wydanie decyzji pozytywnej, ani negatywnej. Zasadnie bowiem wskazał organ I instancji, że nie jest dopuszczalne przekształcenie tylko udziału w prawie użytkowania wieczystego. Czynność taka przekracza zaś zakres zwykłego zarządu, stąd spór na tym tle podlega rozstrzygnięciu przez sąd w trybie art. 199 kodeksu cywilnego. W istocie zaś podniesione w skardze okoliczności zmierzają do wykazania podstaw do pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Kwestii tej nie może jednak rozstrzygnąć sąd administracyjny, który władny jest jedynie dokonać kontroli aktu organów administracji – postanowienia o zawieszeniu postępowania. Zatem sąd administracyjny uprawniony jest jedynie do oceny legalności zaskarżonego aktu. Tymczasem skarżąca domagając się uchylenia postanowienia Kolegium nie wskazała na brak przesłanek z art. 2 ust. 2 ustawy, a jedynie wyraziła niezadowolenie z rezygnacji z roszczenia o przekształcenie prawa przez spadkobierczynie po właścicielce mieszkania nr [...]. Argumentacja w tym względzie nie ma jednak żadnego znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy, a mianowicie oceny przesłanek do obligatoryjnego zawieszenia postępowania, co umożliwia współużytkownikom wieczystym, których udziały wynoszą w sumie co najmniej połowę, wystąpienie na drogę przed sądem powszechnym (cywilnym) o rozstrzygnięcie sporu na tym tle. Z tych względów nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego, ani też uchybienia regułom procedury administracyjnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). sw