II SA/Gl 1178/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu L. S. i Z. S. od postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych z dnia 25 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Gl 1178/10 w sprawie ze skargi L. S. i Z. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. 1 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 listopada 2010 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach oddalił wniosek L. i Z. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że skarżący wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe, zamieszkując w budynku o pow. użytkowej [...] m². Źródłem ich utrzymania są świadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w łącznej wysokości [...] zł. Skarżący oświadczyli, iż nie posiadają żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3.000 euro. Wnioskodawcy wskazali, że ich koszty utrzymania są wyższe od przeciętnych, gdyż koszty utrzymania domu kształtują się na poziomie około [...] zł miesięcznie, zaś koszty leczenie stron – około [...] zł łącznie. Wykonując wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłali szereg dokumentów, w oparciu o które referendarz ustalił, że miesięczne koszty utrzymania się, obejmujące wydatki na media (energię elektryczną, wodę, usługi telekomunikacyjne), ubezpieczenie skarżącego oraz koszty leczenia kształtują się na poziomie około [...] zł. W ustawowym terminie L. i Z. S. wnieśli sprzeciw od tego postanowienia domagając się jego uchylenia oraz ponownego rozpoznania złożonego wniosku. W uzasadnieniu skarżący podali, że w zaskarżonym postanowieniu błędnie oceniono ich sytuację majątkową, gdyż łączny dochód z gospodarstwa domowego skarżących wynosi [...] zł, a nie jak wskazano w postanowieniu [...] zł. Skarżący podali, że z dołączonych przez nich rachunków wynika, że ponoszą miesięczne wydatki za wodę i ścieki, gaz, telefon, energię elektryczną oraz węgiel w łącznej kwocie [...] zł. Ponadto opłacają kwartalnie podatek od nieruchomości w wysokości [...] zł i ubezpieczenie na życie w kwocie [...] zł. W ocenie skarżących łączny koszt wydatków związanych z utrzymaniem domu to kwota ok. [...] zł i dodatkowo koszty zakupu środków czystości oraz koszty bieżących remontów domu i obejścia. Ponadto skarżący wydają ok. [...] zł na wyżywienie związane z zaleceniami lekarskimi i stosowaniem przez skarżącego specjalnej diety, a także koszt zakupu odzieży i środków higienicznych. Zdaniem skarżących ustalona w postanowieniu kwota [...] zł obejmuje jedynie miesięczne utrzymanie i leczenie skarżącego, do którego należy dodatkowo dodać wydatki ponoszone na zakup żywności, ubrań i środków higienicznych oraz koszty leczenia skarżącej w wysokości ok. [...] zł. Skarżący podnieśli również, że uiszczenie wpisu w wysokości [...] zł spowodowałby uszczerbek konieczny dla utrzymania siebie i rodziny. Do sprzeciwu skarżący dołączyli szereg rachunków potwierdzających ich sytuację majątkową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 245 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Jak wynika z treści powołanych przepisów, kryterium przesądzającym o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy jest stan majątkowy wnioskodawcy. Ustawa w sposób precyzyjny określa warunki przyznania prawa pomocy, zaś kryteria te każdorazowo są odnoszone do sytuacji finansowej ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dopiero analiza podanych we wniosku okoliczności dokonywana w związku z przepisami ustawy daje odpowiedź, czy w odniesieniu do konkretnej sytuacji zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Jednocześnie należy podkreślić, że z powyższego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W ocenie Sądu, skarżący nie wykazali w sposób dostateczny i przekonujący, że nie są w stanie ponieść kosztów sądowych, które na obecnym etapie postepowania sprowadzaja się do obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w wysokości [...] zł Ta kwota w zestawieniu z sytuacją majątkową skarżących ( łączne dochody skarżących wynoszą [...] zł ) nie jest na tyle znacząca, aby można było stwerdzźć, ze jej opłacenie leży poza możliwościami skarżących. Prawo pomocy przysługuje osobom, które ze względu na okoliczności życiowe są pozbawione środków do życia, bądź też ich środki są bardzo ograniczonei zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe, tymczasem z zestawienia wydatków i oświadczenia skarżących wynika, że koszty utrzymania domu oraz koszty związane z leczeniem skarżących wynoszą [...] zł co oznacza że do dyspozycji skarżących pozostaje kwota [...] zł na wyżywienie i bieżące potrzeby. W tej sytuacji, opierając się na oświadczeniach skarżących i złożonych przez nich dokumentach nie sposób przychylić się do złożonego wniosku i stwierdzić, ze opłacenie kosztów sądowych jest dla skarżących zbyt dużym obciążeniem i stanowi barierę w dostępiw do śądu. Wskazać również należy, że wbrew temu co podnoszą oni w sprzeciwie wysokość wpisu w przedmiotowej sprawie wynosi 500 zł. Natomiast solidarność zobowiązania oznacza, że uiszczenie powyższej kwoty przez któregokolwiek ze skarżących, zwalnia drugiego skarżącego z tego obowiązku. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1, w zw. z art. 245 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.