II SA/Gl 1179/21
WyrokWSA w Gliwicach2022-01-17
Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Elżbieta Kaznowska, Renata Siudyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności zasady informowania stron i budowania zaufania do władzy publicznej, może stanowić podstawę do unieważnienia egzaminu państwowego na prawo jazdy, nawet jeśli przepisy prawa materialnego nie zostały naruszone?Ratio decidendi
Sąd uznał, że naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, takich jak zasada informowania stron (art. 9 KPA) i zasada prowadzenia postępowania budzącego zaufanie (art. 8 KPA), może stanowić podstawę do unieważnienia egzaminu państwowego na prawo jazdy, nawet jeśli przepisy prawa materialnego nie zostały naruszone. Błąd w komunikacji między egzaminatorem a osobą egzaminowaną, który uniemożliwił skorzystanie z przysługującego prawa do powtórzenia zadania egzaminacyjnego, został uznany za naruszenie proceduralne uzasadniające unieważnienie egzaminu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi egzaminatora na decyzję unieważniającą egzamin praktyczny na prawo jazdy kategorii B. Egzamin został unieważniony z powodu błędu w komunikacji między egzaminatorem a egzaminowaną, który doprowadził do potrącenia pachołka i potencjalnego naruszenia zasad egzaminowania. Egzaminowana twierdziła, że prosiła o powtórzenie zadania, a egzaminator nakazał kontynuację, co doprowadziło do błędu. Organy administracji uznały, że błąd w komunikacji, będący naruszeniem przepisów proceduralnych, uzasadnia unieważnienie egzaminu, mimo braku naruszenia prawa materialnego przez egzaminatora.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska,, Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant specjalista Anna Koenigshaus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi P. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia egzaminu państwowego na prawo jazdy oddala skargę.
Marszałek Województwa Śląskiego decyzją z [...] r.
nr [...], wydaną na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 67 ust. 1 pkt 1 i 4 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2019 r., poz. 341 ze zm.) unieważnił egzamin państwowy praktyczny na prawo jazdy kategorii "B" przeprowadzony [...] r. przez egzaminatora P. L. (dalej jako strona lub skarżący) w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w K. wobec W. D. (dalej jako egzaminowana). W uzasadnieniu decyzji wskazano, że egzaminowana wniosła skargę dotyczącą przebiegu i oceny egzaminu państwowego praktycznego na kategorię "B" przeprowadzonego [...] r. przez stronę tego postępowania. Przybliżono ustalenia poczynione w ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego a dotyczące przebiegu spornego egzaminu i wskazano, że występują rozbieżności pomiędzy arkuszem przebiegu egzaminu, wyjaśnieniami sporządzonymi przez stronę, a zarejestrowanym przebiegiem egzaminu.
W dalszej części uzasadnienia przywołano regulacje prawne dotyczące zasad przeprowadzania egzaminu praktycznego na prawo jazdy. Odnosząc się do stwierdzeń zamieszczonych w protokole przeprowadzenia egzaminu oraz po analizie utrwalonego zapisu przebiegu egzaminu organ pierwszej instancji stwierdził, że strona naruszyła zasady egzaminowania. Następnie organ opisał przebieg przeprowadzanego egzaminu, a zwłaszcza wykonywania zadania egzaminacyjnego nr 2 "Ruszanie z miejsca oraz jazda pasem do przodu i tyłu". W tej części uzasadnienia organ opisał działania podejmowane przez egzaminowaną jak również przez stronę. W ocenie dokonującego weryfikacji przebiegu egzaminu uznano, że strona swoim postępowaniem naruszyła obowiązujące regulacje prawne, a egzamin przeprowadzony został nierzetelnie, albowiem nie dokonała w sposób prawidłowy oceny wykonania zadania egzaminacyjnego nr 2. Podkreślono, że egzaminowana występowała o umożliwienie powtórnego wykonania tego zadania, do czego była uprawniona, a strona jej na to nie zezwoliła, a tym samym dopuściła się naruszenia zasad przeprowadzania egzaminu praktycznego. W konkluzji uznano, że wyczerpane zostały przesłanki uzasadniające unieważnienie przeprowadzonego egzaminu.
Z powyższą decyzją nie zgodziła się strona, która wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach. Decyzji tej zarzucił naruszenie postanowień ustawy o kierujących pojazdami oraz załącznika nr 2 do rozporządzenia wykonawczego z 28 czerwca 2019 r. poprzez uznanie, że egzamin został przeprowadzony niezgodnie z przepisami, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik. W motywach odwołania odniesiono się do treści kwestionowanej decyzji, jak również zaakcentowała, że jedyne jej uchybienie sprowadza się do tego, że nie usłyszała prośby osoby egzaminowanej o drugą próbę wykonania zadania egzaminacyjnego nr 2. Po przedstawieniu własnej wersji przebiegu egzaminu praktycznego strona przywołała treść art. 51 ustawy o kierujących pojazdami.
W ocenie strony nie jest dopuszczalne przestawianie samochodu osobie egzaminowanej tak, aby mogła wykonać ponownie w sposób poprawny stojące przed egzaminowaną osobą zadanie. Ponadto strona podniosła, że potrącenie pachołka na placu manewrowym jest potencjalną sytuacją niebezpieczną, która uzasadnia negatywną ocenę z przebiegu egzaminu praktycznego. Zdaniem wnoszącej odwołanie strony organ nie wykazał, że przedmiotowy egzamin przeprowadzony został w sposób nieprawidłowy, wyczerpujący przesłanki wynikające z treści art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy kierujących pojazdami. W konkluzji odwołania stwierdzono, że egzaminowana nie uzyskała wyniku pozytywnego z uwagi na popełnione uchybienia w trakcie przeprowadzanego egzaminu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przedstawiono wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a w szczególności przybliżono uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji oraz motywy odwołania. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy przywołał regulacje prawne leżące u podstaw podejmowanego rozstrzygnięcia, a następnie przybliżył stan faktyczny w sprawie. W tej części uzasadnienia decyzji przywołano w szeroki sposób stwierdzenia strony podnoszone w ramach prowadzonego postępowania. Następnie organ odwoławczy przybliżył przebieg przeprowadzonego egzaminu i stwierdził, że pomimo najechania przez egzaminowaną na pachołek, to brakło podstaw dla unieważnienia przeprowadzanego egzaminu. Za takim stanowiskiem w ocenie organu odwoławczego przemawia dostrzeżony brak komunikacji między egzaminowaną a stroną tego postępowania. W konkluzji wydanej decyzji stwierdzono, że ustalenia zamieszczone w kwestionowanej decyzji są prawidłowe a wysunięte wnioski nie budzą wątpliwości, jak również podzielono stanowisko organu pierwszej instancji, że przyczyną unieważnienia egzaminu nie była zła wola strony czy też nonszalancja, lecz opisywany błąd w komunikacji.
Z powyższą decyzją nie zgodziła się strona, która wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej powyższej decyzji zarzuciła naruszenie postanowień art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami. Nadto podniesiono nierzetelne zapoznanie się z wniesionym odwołaniem, a w szczególności nie odniesiono się do argumentów przemawiających na korzyść strony. Podniesiono zarzut naruszenia postanowień art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nienależyte i nierzetelne uzasadnienie decyzji polegające na niewskazaniu konkretnej normy naruszonej przez stronę. W skardze wskazano na naruszenie postanowień rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (Dz. U. z 2019 r., poz. 1206). Jako ostatni zarzut podniesiono, że decyzja wydana została z naruszeniem art. 73 § 1 wyżej wymienionego Kodeksu. W związku z dostrzeżonymi uchybieniami wystąpiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i o zasądzenie kosztów postępowania. W motywach skargi przedstawiono argumentację przemawiającą za jej uwzględnieniem i trafnością podniesionych zarzutów. W szczególności skarżący przedstawił argumentację przemawiającą za tym, że w trakcie przeprowadzanego egzaminu praktycznego nie dopuścił się naruszenia żadnego przepisu, a tym samym brakło podstaw dla unieważnienia przeprowadzanego egzaminu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o oddalenie skargi, jak również o rozpatrzenie sprawy na posiedzeniu niejawnym. W odpowiedzi tej przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieszczono w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, jak również odniesiono się do zarzutów sformułowanych w skardze i ich nie podzielono.
Pismem z 10 stycznia 2022 r. skarżący dołączył do akt sprawy opinię sporządzoną przez audytora Krajowego Stowarzyszenia Egzaminatorów Kandydatów na Kierowców i Kierowców z [...] r., w której wyrażono opinię o prawidłowości przeprowadzonego egzaminu na prawo jazdy w dniu
[...] r. i bezpodstawności unieważnienia tego egzaminu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) wykazała, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa. Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że nie każde naruszenie przepisów prawa będzie uzasadniało uwzględnienie wniesionej skargi do sądu administracyjnego, a jedynie takie, które będzie miało znaczenie dla kontrolowanego rozstrzygnięcia.
Zakres kontroli sprawowanej przez Sądy wynika z treści art. 134 § 1 tej ustawy. Zgodnie z tą regulacją Sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego rozstrzygnięć organów administracji publicznej.
Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie zauważyć, że status strony w postępowaniu administracyjnym skarżący posiada na mocy postanowień art. 68 ust. 1a ustawy o kierujących pojazdami. Zgodnie z jego treścią egzaminator jest stroną postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie unieważnienia egzaminu państwowego na prawo jazdy. Oznacza to, że skarga mogła być wniesiona i podlega merytorycznemu rozpoznaniu.
Istota rozpoznawanej sprawy sprowadza się do tego, że egzaminowana wniosła skargę na przebieg egzaminu i w następstwie tej skargi uruchomione zostało przedmiotowe postępowanie, w wyniku którego egzamin przeprowadzony
[...] r. został unieważniony. Rozstrzygnięcie takie posiada swoje umocowanie w treści art. 67 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, zgodnie z którym marszałek województwa sprawuje nadzór nad przeprowadzaniem egzaminu państwowego i w ramach tego nadzoru dysponuje możliwością unieważnienia egzaminu.
Przesłanki unieważnienia egzaminu określone zostały w art. 72 przywoływanej ustawy. Zgodnie z tym przepisem rozstrzygnięcie takie jest podejmowane wówczas, gdy egzamin był przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik. Treść tego przepisu daje organom podejmującym rozstrzygnięcia dużo swobody przy ocenie występowania przesłanek uzasadniających podjęcie takiego rozstrzygnięcia. Z tego powodu kluczowym elementem każdego postępowania prowadzonego w tym kierunku jest wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych występujących w danej sprawie. Obowiązek ten wynika z postanowień art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, natomiast przywołany powyżej przepis wpisuje się w ten obowiązek ciążący na organie administracji publicznej prowadzącym postępowanie administracyjne.
W rozpoznawanej sprawie postępowanie dowodowe przeprowadzone zostało w sposób poprawny, a organ pierwszej instancji dysponuje nagraniem z przebiegu spornego egzaminu, a także stosowną notatka służbową na okoliczność przeglądnięcia tego nagrania.
Przeprowadzone powyżej ustalenia pozwalają uznać, że postępowanie wyjaśniające w sprawie przeprowadzone zostało w sposób prawidłowy i wszystkie istotne okoliczności sprawy zostały wyjaśnione, a to oznacza, że organy administracji publicznej uprawnione były do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, a zarazem oznacza to, że nie wyczerpana została przesłanka uwzględnienia wniesionej skargi stosownie do postanowień art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a zatem naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
W rozpoznawanej sprawie istota sporu sprowadza się do tego, czy egzamin przeprowadzany przez skarżącego [...] r. przeprowadzany był zgodnie z zasadami sztuki w tym zakresie, czy też dopuścił się on w tym zakresie uchybień, które uzasadniają wyczerpanie przesłanki unieważnienia przeprowadzonego egzaminu.
Stosownie do postanowień art. 72 ustawy o kierujących pojazdami marszałek województwa, w drodze decyzji administracyjnej, unieważnia egzamin państwowy, jeżeli: egzaminowi została poddana osoba, która zgodnie z art. 50 ust. 2 powyższej ustawy nie może do takiego egzaminu zostać dopuszczona; był przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik. Po myśli ust. 2 tego przepisu marszałek województwa unieważnia egzamin państwowy: z urzędu lub na wniosek dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego. Unieważniony egzamin przeprowadza się ponownie na koszt wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego.
Obok przywołanego przepisu ustawy w polu widzenia należy mieć postanowienia § 12 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (Dz. U. z 2019 r., poz. 1206). Stosownie do postanowień przywołanego przepisu części praktycznej egzaminu państwowego przeprowadzanej w ruchu drogowym nie można przeprowadzić w przypadku, gdy osoba egzaminowana przystępująca do egzaminu państwowego kieruje pojazdem na placu manewrowym w sposób pozwalający stwierdzić, że jej zachowanie zagraża bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego lub naraża swoje życie i zdrowie na uszczerbek. Przez zachowanie osoby egzaminowanej, o którym mowa powyżej, rozumie się w szczególności: przejechanie kołem przez linie wyznaczające zewnętrzne krawędzie stanowisk; najechanie albo potrącenie pachołka lub tyczki; dwukrotne nieprawidłowe wykonanie zadania, o którym mowa w poz. 2-10 tabeli nr 2 załącznika nr 2 do rozporządzenia; w przypadku egzaminu w zakresie pozwolenia - ruszenie w niewłaściwym kierunku lub dwukrotne nieprawidłowe wykonanie zadania, o którym mowa w tabeli nr 5 załącznika nr 2 do rozporządzenia.
Po przywołaniu stanu normatywnego w sprawie odnieść należy się do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy. Uczestniczka postępowania [...] r. zdawała praktyczny egzamin na prawo jazdy kategorii B. W trakcie tego egzaminu zaistniała sporna sytuacja związana z wykonaniem zadania nr 2 przewidzianego tym egzaminem, a mianowicie wykonanie jazdy do przodu i do tyłu. W trakcie wykonywania tego zadania doszło do nieporozumienia wynikłego z nieprawidłowej komunikacji między egzaminatorem a zdającą uczestniczką postępowania. Zdająca dostrzegając możliwość najechania pachołka zatrzymała samochód i w jej ocenie zwróciła się do przeprowadzającego egzamin egzaminatora, a w ramach tego postępowania skarżącego, o ponowienie wykonania tego zadania. Skarżący nakazał osobie egzaminowanej dokończenie wykonywanego zadania i w tym celu podjechanie samochodem do przodu i skorygowanie toru jazdy, co w praktyce doprowadziło do potrącenia pachołka przez osobę egzaminowaną. Analiza nagrania przebiegu egzaminu nie odbiega od relacji prezentowanej przez strony tego postępowania, a zatem okoliczność związana z konwersacją jak również fakt potrącenia pachołka.
Przedstawiona powyżej analiza stanu normatywnego oraz faktycznego występującego w rozpoznawanej sprawie skłoniła wypowiadające się w sprawie organy administracji publicznej do unieważnienia przeprowadzonego egzaminu. Jako powód unieważnienia podano nieprawidłową komunikację między egzaminatorem a uczestniczką niniejszego postępowania. Z takim stanowiskiem nie zgadza się skarżący, w ocenie którego zdająca w trakcie egzaminu dopuściła się naruszenia przepisów prawa w stopniu uzasadniającym negatywny jego wynik. W ocenie skarżącego, zdająca potrącając pachołek wyczerpała przesłankę zachowania zagrażającą bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego lub narażającą swoje życie i zdrowie na uszczerbek, a w konsekwencji dopuściła się naruszenia prawa uzasadniającego negatywną ocenę z przeprowadzonego egzaminu praktycznego.
W tym miejscu przyjdzie zauważyć, że skarżący skupia swoją uwagę wyłącznie na tym, że w trakcie przeprowadzania egzaminu uczestniczka postępowania najechała pachołek, a okoliczność ta wywołuje określone konsekwencje. Z kolei wypowiadające się w sprawie organy skupiły się na innym aspekcie rozpoznawanej sprawy, a mianowicie na problematyce związanej z komunikacją między egzaminatorem a zdającą, która doprowadziła do tego, że zdająca dopuściła się najechania na pachołek, a tym samym spowodowała wystąpienie przesłanki uzasadniającej negatywny wynik egzaminu.
Analiza akt administracyjnych oraz obowiązujących regulacji prawnych pozwala uznać, że skarżący w sposób literalny odczytuje przepisy normujące zasady przeprowadzania egzaminu. W jego ocenie wykładnia literalna obowiązujących regulacji jest wystarczająca i uprawniająca do podejmowania stosownych rozstrzygnięć, a zatem w rozpoznawanej sprawie do uznania, że uczestniczka postępowania uzyskała wynik negatywny z egzaminu, który odbył się [...] r. Podkreślić należy, że organy administracji publicznej obowiązane są w pierwszej kolejności kierować się wykładnią literalną, jednakże w sytuacji, gdy wykładnia ta nie daje zadawalających wyników wówczas organy te mogą przejść do innych rodzajów wykładni. W rozpoznawanej sprawie wypowiadające się organy administracji publicznej uznały, że w jej realiach ograniczenie się do wykładni literalnej jest niewystarczające. Nie budzi bowiem wątpliwości, że uczestniczka postępowania występowała do egzaminatora z prośbą o umożliwienie powtórzenia realizacji zadania nr 2 i otrzymała odpowiedź o konieczności kontynuacji rozpoczętego zadania. Taką odpowiedź można w różny sposób interpretować, a uczestniczka odebrała ją jako nakaz kontynowania wykonywanego zadania, co doprowadziło do potrącenia pachołka, a w konsekwencji do niezaliczenia egzaminu.
W tym miejscu należy mieć w polu widzenia to, że uczestniczce postępowania przysługiwała możliwość powtórzenia tego zadania, a z której nie mogła skorzystać. W świetle powyższego podzielić należy stanowisko organów administracji publicznej, że w trakcie przeprowadzanego egzaminu w następstwie braku właściwej komunikacji między zdającą a egzaminatorem, uczestniczka dopuściła się błędu uzasadniającego niezaliczenie egzaminu. Skoro uczestniczka sygnalizowała chęć powtórnego wykonania przedmiotowego zadania, a w następstwie braku prawidłowej komunikacji dopuściła się błędu, to tym samym uniemożliwiono jej skorzystanie z przysługującego prawa, a zatem w trakcie przeprowadzanego egzaminu naruszono postanowienia art. 72 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, a to uzasadnia unieważnienie przeprowadzonego egzaminu.
Przy ocenie prawidłowości poddanych kontroli tutejszego Sądu decyzji organów administracji publicznej przyjdzie stwierdzić, że organy te dostrzegły i miały w polu widzenia pozycję uczestniczki postępowania, a zatem osoby egzaminowanej. Dostrzec należy, że egzamin, w tym egzamin na prawo jazdy, odbywa się w ramach prowadzonego postępowania zmierzającego do uzyskania określonych kwalifikacji formalnych potwierdzanych przez organ administracji publicznej. Dostrzec należy, że wraz z rozpoczęciem kursu na prawo jazdy osoba taka pozostaje w relacji wpierw z podmiotem organizującym taki kurs, a następnie ze stosownym organem administracji publicznej weryfikującym nabyte kalifikacje. W ramach tak zawiązanego stosunku administracyjnoprawnego to organ administracji publicznej zajmuje pozycję dominującą, ponieważ to organ ten przeprowadza egzamin i to on rozstrzyga o tym, czy osoba zdająca legitymuje się odpowiednimi kwalifikacjami. Oznacza to zatem, że egzamin na prawo jazdy jest jednym z elementów prowadzonego postępowania administracyjnego zmierzającego do wydania rozstrzygnięcia rozstrzygającego o czyichś prawach, a w tym przypadku o prawach osoby egzaminowanej. Skoro egzamin jest elementem składowym prowadzonego postępowania administracyjnego, to tym samym w trakcie tej czynności procesowej obowiązują wszystkie regulacje przewidziane treścią Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym regulacje zamieszczone w art. 8 i w art. 9 tego aktu. Po myśli przywołanego art. 9 powyższego Kodeksu w toku prowadzonego postępowania organy administracji publicznej obowiązane są do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Ponadto zgodnie z art. 8 tego aktu organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Odwołanie się do tych przepisów jest istotne z tego powodu, że egzamin na prawo jazdy, podobnie jak większość innych tego typu form weryfikacji posiadanych kwalifikacji czy umiejętności, odbywa się w warunkach stresu i osoba zdająca winna sobie z nim radzić. Umiejętność radzenia sobie w sytuacji stresowej jest pożądaną umiejętnością, jednakże nie oznacza to, że na organie administracji publicznej nie spoczywają przywołane powyżej obowiązki. Podkreślić bowiem należy, że osoba przeprowadzająca egzamin jest osobą działająca w imieniu i na rachunek organu administracji publicznej, a zatem w imieniu państwa, a tym samym obowiązana jest nie tylko do prawidłowego przeprowadzenia egzaminu, ale w trakcie tej czynności procesowej obowiązana jest stosować przepisy z zakresu prawa materialnego jak również z zakresu prawa procesowego.
W kontekście stosowania przepisów prawa procesowego odwołać należy się do postanowień przywoływanego tu Kodeksu postępowania administracyjnego, albowiem w trakcie tej czynności procesowej akt ten znajduje również zastosowanie i naruszenie jego postanowień wyczerpuje przesłankę unieważnienia egzaminu przewidzianą art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami.
W sprawie tej osoba zdająca do pewnego stopnia radziła sobie z tym stresem, ponieważ zasygnalizowała chęć powtórzenia wykonywanego zadania. Brak zrozumienia intencji egzaminatora przez uczestniczkę postępowania spowodował, że w rozpoznawanej sprawie wystąpił błąd w komunikacji, który przełożył się na podejmowane przez nią działania. Błąd ten przyczynił się w konsekwencji do naruszenia przez uczestniczkę postępowania przepisów prawa skutkujących negatywnym wynikiem egzaminu na prawo jazdy kategorii B. Opisana sytuacja wyczerpuje znamiona naruszenia prawa przewidziane art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jak zostało to bowiem powyżej zaznaczone, zgodnie z treścią tego przepisu strona prowadzonego postępowania nie może ponieść negatywnych konsekwencji z powodu nieznajomości prawa, a zadaniem organu jest czuwanie nad tym, aby strona prowadzonego postępowania administracyjnego rozumiała przepisy, które mają być wobec niej zastosowane. Skoro niniejszej sprawie wystąpił błąd w komunikacji i okoliczność ta nie ulega najmniejszej wątpliwości i co jest istotne nie jest kwestionowana także przez skarżącego, tym samym uczestniczka tego postępowania a zarazem osoba egzaminowana, nie może ponieść negatywnych konsekwencji z powodu zaistniałej sytuacji. W demokratycznym państwie prawa nie może być akceptowana sytuacja, w której w następstwie błędu spowodowanego okolicznościami zaistniałymi w trakcie przeprowadzanego egzaminu, negatywne konsekwencje ma ponosić osoba zdająca egzamin. W konsekwencji podzielić należy stanowisko obu organów administracji publicznej wypowiadających się w niniejszej sprawie, że wyczerpane zostały przesłanki unieważnienia egzaminu na prawo jazdy kategorii B przeprowadzonego [...] r.
Skarżący w odwołaniu i w skardze do tutejszego Sądu, jak również w trakcie postępowania prowadzonego przed tym Sądem akcentuje, że organy administracji publicznej wypowiadające się w tej sprawie nie wskazały przepisu prawa, który został
w trakcie przedmiotowego egzaminu przez egzaminatora naruszony. Stanowisko skarżącego odwołuje się wyłącznie do naruszeń prawa materialnego i w tym zakresie podkreślić trzeba, że nie zostały naruszone żadne przepisy tego typu. Oba wypowiadające się w sprawie organy w motywach swoich rozstrzygnięć silnie akcentują, że egzaminator nie dopuścił się przeprowadzenia egzaminu w sposób naruszający przepisy prawa materialnego, jak również prawidłowo zakwalifikował naruszenie, którego dopuściła się osoba zdająca, jednakże skarżącemu w tej sprawie umyka jedna okoliczność, a mianowicie to, że w trakcie egzaminu jest reprezentantem organu administracji publicznej i obowiązują go nie tylko przepisy prawa materialnego, ale także przepisy prawa procesowego, w tym przywoływane art. 8 i 9 Kodeksu postępowania administracyjnego. Błąd w komunikacji, który zaistniał między zdającą a egzaminatorem nie jest kwestionowany, a tym samym wyczerpana została przesłanka procesowa przewidziana powyższymi przepisami unieważnienia przeprowadzonego [...] r. egzaminu. W konsekwencji uznać należy, że wypowiadające się w sprawie organy nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie wniesionej skargi.
W skardze do tutejszego Sądu podniesiono zarzut uniemożliwienia zapoznania się z aktami sprawy. Uniemożliwienie stronie prowadzonego postępowania czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu administracyjnym jest uchybieniem, które może stosownie do postanowień art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowić przesłankę wznowienia postępowania. Podnoszony przez skarżącego na etapie skargi zarzut, w ocenie składu orzekającego, nie może być uwzględniony, ponieważ skarżący nie skorzystał z przysługujących mu możliwości kwestionowania działań organów administracji publicznej. Równocześnie analiza akt administracyjnych nie daje podstaw dla uznania, że organ pierwszej instancji w sposób formalny odmówił skarżącemu zapoznania się z aktami sprawy. W skardze do tutejszego Sądu skarżący akcentuje, że organ wyższego stopnia nierzetelnie odniósł się do argumentów przemawiających na jego korzyść. Tak sformułowany zarzut nie może być uwzględniony, ponieważ odwołuje się do subiektywnej oceny rozstrzygnięcia podjętego przez organ wyższego stopnia, a nie wskazuje na naruszenie konkretnego przepisu prawa. Zarzut ten wiązać można z zarzutem naruszenia postanowień art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nienależyte i nierzetelne uzasadnienie decyzji polegające na niewskazaniu konkretnej normy naruszonej przez stronę. Tak sformułowany zarzut nie może by uwzględniony, ponieważ co było już powyżej sygnalizowane, skarżący skupia swoją uwagę wyłącznie na przepisach prawa materialnego i całkowicie pomija przepisy o charakterze proceduralnym, a w niniejszej sprawie przepisy prawa materialnego nie zostały naruszone, lecz naruszone zostały przepisy prawa proceduralnego. W skardze wskazano na naruszenie postanowień rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (Dz. U. z 2019 r., poz. 1206). Tak sformułowany zarzut nawiązuje do powyższej uwagi, ponieważ postanowienia przywołanego aktu wykonawczego zaliczane musza być do przepisów materialnoprawnych, a jak zostało to już wskazane przepisy te nie zostały naruszone. Jako ostatni zarzut podniesiono, że decyzja wydana została z naruszeniem art. 73 § 1 przywoływanego Kodeksu. Przywołany przepis dotyczy udostępnienia akt stronie postępowania administracyjnego i ewentualne uchybienie w tym zakresie ze strony organu administracji rozpatrywane musi być w całym kontekście prowadzonej sprawy. Ponadto dostrzec należy, że jest to czynność, która nie przesądza o treści podejmowanego rozstrzygnięcia, a zatem ma charakter techniczny. Oznacza to zarazem, że okoliczność ta nie wyczerpuje przesłanki uwzględnienia wniesionej skargi stosownie do postanowień art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a zatem naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło