II SA/Gl 118/15
PostanowienieWSA w Gliwicach2015-08-28
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowego, może liczyć na przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Prawo pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może zostać przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Ocena sytuacji materialnej strony polega na porównaniu uzyskiwanego dochodu z wydatkami. Tylko osoby, których stan majątkowy wyklucza możliwość wygospodarowania dodatkowych środków, mogą liczyć na przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W przypadku, gdy po opłaceniu zadeklarowanych wydatków pozostają środki pieniężne, nie można mówić o braku możliwości ponoszenia kosztów.Stan faktyczny
Skarżący E. D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie dotyczącej przywrócenia stosunków wodnych na gruncie. Skarżący podał, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, posiada emeryturę w wysokości 2300 zł miesięcznie, nieruchomość rolną o powierzchni 16 arów, ale nie posiada oszczędności. Na wezwanie sądu przedstawił dokumenty dotyczące dochodów, wydatków na mieszkanie, usługi telekomunikacyjne, leki i rehabilitację. Stwierdzono, że po opłaceniu zadeklarowanych wydatków skarżącemu pozostaje około 1000 zł.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. W treści wniosku podał, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe zamieszkując w lokalu o pow. 45,8 m2. W skład jego majątku wchodzi nieruchomość rolna o pow. 16 arów, natomiast wnioskodawca nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Źródłem dochodu E. D. jest emerytura w wysokości 2300 zł miesięcznie. Na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłał szereg dokumentów, z których wynika, że jego dochód stanowi kwota 2337 zł netto miesięcznie, za mieszkanie skarżący płaci czynsz w wysokości 461 zł miesięcznie oraz fundusz remontowy w wysokości 96 zł, a za usługi telekomunikacyjne (telefon – 34,74 zł). Oprócz tego wnioskodawca dostarczył dokumentację medyczną oraz orzeczenie lekarza orzecznika ZUS, z której wynika, że jest on osobą trwale niezdolną do samodzielnej egzystencji. Z oświadczenia złożonego przez stronę w piśmie procesowym z dnia 19 sierpnia 2015 r. wynika, że co miesiąc około 120 zł przeznacza na wykupienie niezbędnych lekarstw, za energię elektryczną, wodę, gaz i TV co miesiąc płaci około 180 zł (rachunki są w posiadaniu córki strony, która wyjechała na wakacje), zaś koszty niezbędnej rehabilitacji wynoszą około 500 zł.
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Ocena sytuacji materialnej skarżącej dokonywana jest poprzez porównanie uzyskiwanego przez nią dochodu z wydatkami, które będzie zobowiązana ponieść w toczącym się postępowaniu sądowym. Tylko bowiem osoby, których stan majątkowy (a więc brak jakichkolwiek dochodów lub też dochody uzyskiwane w wysokości wykluczającej wygospodarowanie jakichkolwiek dodatkowych środków) mogą liczyć na ewentualne przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Tego rodzaju konstatacja jest możliwa do poczynienia wówczas, gdy wiadomo jakim dochodem netto dysponuje konkretna osoba oraz jaki udział w tym dochodzie mają stałe, bieżące wydatki przeznaczane na utrzymanie się. W tym właśnie celu skarżący został wezwany do przedłożenia dokumentów pozwalających ustalić wysokość wspomnianych wydatków.
Opierając się zaś wyłącznie na oświadczeniu wnioskodawcy stwierdzić należy, że do jego dyspozycji, po opłaceniu zadeklarowanych wydatków pozostaje około 1.000 zł. Nie można wiec powiedzieć, że E. D. nie dysponuje żadnymi środkami pieniężnymi. Powyższej oceny nie zmienia okoliczność, że stan zdrowia wnioskodawcy wymaga pomocy osób trzecich, skoro jak wynika z treści jego pisma procesowego z dnia 19 sierpnia 2015 r. pomocy udziela mu córka (opłacając rachunki związane z utrzymaniem się). Nie powołano przy tym żadnej okoliczności wskazującej na to, że córka nie jest w stanie udzielić mu wsparcia w poszukiwaniu, a następnie opłaceniu fachowego pełnomocnika jak również w poniesieniu pozostałych kosztów sądowych zwłaszcza, że często przebywa w miejscu zamieszkania strony. Na marginesie jedynie zauważyć trzeba, ze skarżący podał w druku formularza, iż samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, gdy tymczasem korespondencję kierowaną do niego w toku postępowania sądowego odbierała Pani T. S. – określona przez doręczyciela jako dorosły domownik (partnerka). Kwestia ta również nie pozostaje obojętna dla oceny wiarygodności oświadczeń skarżącego oraz jego możliwości finansowych i rzeczywistej sytuacji życiowej.
Wobec tego , działając na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło