II SA/Gl 1182/10
WyrokWSA w Gliwicach2011-04-07
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Włodzimierz Kubik, Maria Taniewska-Banacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budynku gospodarczego, usytuowanych przy granicy działki o szerokości mniejszej niż 16 m, może zostać wydana pomimo zarzutów naruszenia przepisów Prawa budowlanego, miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury dotyczącego warunków technicznych budynków?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że decyzja organu administracji architektoniczno-budowlanej oraz decyzja Wojewody utrzymująca ją w mocy zostały wydane zgodnie z przepisami prawa materialnego, w szczególności Prawa budowlanego, miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Sąd podzielił stanowisko organów, że zastosowanie ma § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia, a nie pkt 2, i że projekt spełnia wymogi techniczne i planistyczne. Naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, choć stwierdzone, nie miały wpływu na wynik sprawy.Stan faktyczny
Starosta zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, budynku gospodarczego oraz zbiornika na nieczystości ciekłe na działce nr "A" w gminie W. M.K. i W.K., współwłaściciele sąsiednich działek, zaskarżyli decyzję, zarzucając naruszenie przepisów Prawa budowlanego, miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury dotyczącego warunków technicznych budynków, w szczególności dotyczących lokalizacji budynków przy granicy działki.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.),, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi M.K. i W.K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. i P. M. (M.) pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, budynku gospodarczego oraz zbiornika na nieczystości ciekłe. Przedmiotowe obiekty przewidziane zostały do realizacji na działce nr "A" w K., gmina W. W podstawie prawnej decyzji organ administracji architektoniczno-budowlanej podał art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. W decyzji tej oznaczony został także obszar oddziaływania obiektu obejmujący działki nr "A" i nr "B". W krótkim uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ podał, że planowana inwestycja pozostaje w zgodzie z ustawą Prawo budowlane oraz z wydanymi na jego podstawie aktami wykonawczymi. Organ uznał także, że inwestycja ta jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy W. zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy W. z dnia [...], Nr [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z [...] r. Nr [...], poz. [...] – dalej m.p.z.p.).
Odwołanie od tej decyzji wnieśli M. i W. K. współwłaściciele sąsiednich działek nr "C" (zabudowanej budynkiem gospodarczym) oraz nr "D" (zabudowanej budynkiem mieszkalnym). Zarzucili, że decyzja Starosty [...] została wydana z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 Prawa budowlanego, warunkami wynikającymi z m.p.z.p. oraz przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.- dalej rozporządzenie MI). Rozwijając te zarzuty odwołujący się wskazali, że w pkt II. 2c) m.p.z.p. dopuszczona została lokalizacja budynku w granicy działek o szerokości poniżej 16 m, jednakże pod warunkiem, iż zabudowa przy granicy działki nie przekracza 30% długości tej granicy, a projektowany budynek będzie przylegał całą powierzchnią swej ściany do ściany istniejącego lub projektowanego do realizacji na działce sąsiada budynku o tej samej funkcji. Natomiast w pkt II. 2d) m.p.z.p. dopuszcza na terenach zabudowanych lokalizowanie zabudowy o gabarytach i formie dostosowanej do zabudowy o tej samej funkcji istniejącej w sąsiedztwie, w szczególności dotyczy to zastosowania podobnych proporcji bryły budynków i formy dachów. Zdaniem odwołujących się w te zapisy planu umożliwiają sąsiadom jedynie dobudowę budynku o tej samej funkcji i tych samych gabarytach do istniejącego na działce nr "C" budynku gospodarczego. Tymczasem inwestorzy chcą do ich budynku gospodarczego dobudować budynek mieszkalny, który ma być wyższy i dłuższy od istniejącego obiektu. W ocenie M. i W. K. zatwierdzony projekt narusza także warunki sytuowania obiektów na działce budowlanej wynikające z § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia MI. Przepis ten zezwala bowiem na sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką, jeżeli będzie on przylegał całą powierzchnią swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce, a ponadto jego część leżąca w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy działki będzie miała długość i wysokość nie większe niż ma budynek istniejący na sąsiedniej działce budowlanej.
Wojewoda [...] nie podzielił argumentów odwołania i działając w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. decyzją z dnia 26 sierpnia 2010 r., nr IF/Vc/7111/85/10, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podał, że w jego ocenie organ I instancji nie naruszył przepisu art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. W szczególności prawidłowo uznał on, że przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne mieści się w ustaleniach m.p.z.p. Działka inwestorów znajduje się bowiem w jednostce planu oznaczonej symbolem 1MN, RM – zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna i zabudowa zagrodowa. Zdaniem organu odwoławczego sporna inwestycja nie narusza także regulacji zawartych w rozporządzeniu MI, gdyż w sprawie należało zastosować przepis § 12 ust. 3 pkt 1, a nie jak sugerowali odwołujący się przepis § 12 ust. 3 pkt 2 tego rozporządzenia. Wojewoda nie zgodził się także z zarzutem odwołania, że Starosta [...] nie przeanalizował w sposób właściwy zapisów pkt II.2c) m.p.z.p. Przepis ten co prawda dotyczy budowy realizowanej w granicy działki, ale odnosi się on do sytuacji innych niż uregulowane przepisami prawa budowlanego, a analizowany przypadek jest regulują te przepisy. Wojewoda dodał także, że idąc tokiem rozumowania skarżących należałoby przyjąć, że z uwagi na zabudowę sąsiednich nieruchomości budynkami gospodarczymi działka inwestorów w ogóle nie nadawałaby się pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, mimo jej położenia w jednostce planu oznaczonej jako 1MN,RM. Organ uznał wreszcie, że projekt posiada wymagane przepisami opinie i uzgodnienia oraz został wykonany przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane. Autor tego projektu złożył też wymagane przepisem art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego oświadczenie, że sporządził go zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej.
W skardze na tę decyzję M. i W. K. zarzucili naruszenie przez Wojewodę [...] przepisów prawa materialnego, a to art. 5 i art. 35 Prawa budowlanego oraz § 12 rozporządzenia M, a także przepisów prawa procesowego poprzez obrazę art. 7, art. 9, art. 10, art. 11 art. 77 i art. 107 k.p.a. Ich zdaniem zaskarżona decyzja narusza wreszcie konstytucyjną zasadę równości wynikającej z art. 32 Konstytucji RP. Mając na uwadze te zrzuty domagali się oni uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji Starosty [...]. Obszernie uzasadniając te zarzuty skarżący wskazali, że usytuowanie spornego budynku mieszkalnego w granicy działki, który ma przylegać do istniejącego już ich budynku gospodarczego narusza art. 5 ust. 1 pkt 3, 8 i 9 Prawa budowlanego. Usytuowanie to uniemożliwi bowiem utrzymanie właściwego stanu technicznego budynku gospodarczego i naruszy ich uzasadnione interesy. Projektowana lokalizacja budynku inwestorów ograniczy również możliwości inwestycyjne oraz utrudni w pełni korzystanie z ich nieruchomości ze względu na możliwość prowadzenia remontu lub przebudowy projektowanego obiektu i związaną z tym potrzebę niezbędnego zajęcia części ich działki. Sporna inwestycja spowoduje także zacienienie ich działki oraz budynku mieszkalnego usytuowanego w odległości 5 m od projektowanego budynku. Z uwagi na różnicę wysokości utrudnione będą także w przyszłości niezbędne remonty, naprawy i konserwacja budynku gospodarczego. Skarżący powtórzyli także podniesiony już w odwołaniu zarzut brak rzetelnego sprawdzenia zgodności projektu z wymaganiami wskazanymi w art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego. Podali, że projekcie zagospodarowania działki nie wskazano charakterystycznych rzędnych terenu, co rodzić może obawy dotyczące spływu wód opadowych na teren ich działki, który może zostać spowodowany zakłóceniem naturalnego ukształtowania terenu poprzez podwyższenie terenu działki inwestorów. W przekonaniu skarżących nie do przyjęcia jest też interpretacja przepisów techniczno-budowlanych dokonana przez organ II instancji. Ich zdaniem błędne było w szczególności powołanie się przez Wojewodę na przepis § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia MI. Przyjęcie zaś, że unormowanie to pozwala na realizację na działce o szerokości mniejszej niż 16 m każdego budynku w dowolnym miejscu i bez uwzględnienia już istniejącej zabudowy dopuszcza możliwość nieograniczonego inwestowania na tego rodzaju działkach z naruszeniem interesów oraz praw osób trzecich. Taka interpretacja przywołanego przepisu prowadzi zatem do sprzeczności z innymi normami, a to z art. 5 Prawa budowlanego oraz § 12 ust. 3 pkt 2, 3 i 4 a także z § 12 ust. 5 i 6 rozporządzenia MI. Istotnym w rozpatrywanej sprawie jest przepis § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia MI, który podobnie jak § 12 ust. 3 pkt 1 tego aktu normatywnego ma charakter wyjątku od reguły sytuowania budynku w odległości 4 i 3 m od granicy działki. Czytając literalnie ten przepis nie można dopatrzyć się wyłączenia spod tej obostrzonej regulacji obiektów projektowanych na działkach o szerokości do 16 m. Zatem budynek inwestorów mógłby przylegać do budynku skarżących wyłącznie w przypadku dopełnienia wymogów wynikających z § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia MI. Odrzucenie tej regulacji przez orzekające w sprawie organy stanowi niedopuszczalne rozszerzenie wyjątku z 12 § ust. 3 pkt 1 rozporządzenia oraz narusza dyrektywę zakazującą przy wykładni danego aktu prawnego przyjmowania zasad i ocen wzajemnie się wykluczających. Zastosowana przez organy wykładnia narusza też zasadę "clara sunt non interpretanda", bowiem przy zastosowaniu tylko wykładni językowej przywołanych przepisów rozporządzenia można wprost wyprowadzić wniosek, że każde "przyleganie" do budynku zlokalizowanego na sąsiedniej działce jest objęte dyspozycją § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia MI.
Zastosowana przez organy wykładnia § 12 ust. 3 rozporządzenia MI narusza wreszcie obowiązujący przy sytuowaniu budynku przy granicy działki nakaz uwzględnianie przepisów odrębnych, którymi są także przepisy prawa miejscowego. Skoro zatem w punkcie II.2d) m.p.z.p. wskazano, że jego przepisy dotyczą sytuowania budynków tylko w przypadkach nie uregulowanych przepisami Prawa budowlanego to organ winien uzasadnić dlaczego w sprawie nie mógł znaleźć zastosowania § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia MI.
Skarżący wskazali ponadto, że zawarte w punkcie II.2d) przepisy m.p.z.p. są analogiczne, jak w rozporządzeniu MI. W ich ocenie interpretacja organu odwoławczego wskazująca na zastosowanie jedynie § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia MI pozwala na dowolne kształtowanie zabudowy działek budowlanych o szerokości mniejszej niż 16 m. Inwestorzy na takich działkach mogliby bowiem budować obiekty o dowolnych wymiarach, a także dobudowywać je do jakichkolwiek sąsiednich budynków. Powodowałoby to zakłócenie architektury krajobrazu i ładu przestrzennego, a pozostali właściciele działek o większej szerokości pozbawieni zostaliby takich uprawnień. W konsekwencji doprowadziłoby to do nierównego traktowania obywateli i dyskryminacji właścicieli większych działek, co godzi w zasadę równości wobec prawa wynikającą z art. 32 Konstytucji R.P. Z tego względu należy przyjąć, że uregulowanie zawarte w § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia MI odnosi się do wszystkich działek budowlanych nie wyłączając działek o szerokości mniejszej niż 16 m. Zatem w przypadku działek węższych niż 16 m można sytuować budynek w dowolnym miejscu w granicy z niezabudowaną sąsiednią działką. W przypadku jednak, jeżeli wzdłuż tej granicy na sąsiedniej działce zlokalizowany jest już budynek należy wtedy dostosować projekt budynku do istniejącego już obiektu, jak to nakazuje § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia MI.
M. i W. K. wskazali ponadto, że przepisy § 12 rozporządzenia MI mają zastosowanie w sytuacji, gdy nie są one sprzeczne z § 13, § 60, § 271-273 tego rozporządzenia. Tymczasem projektowany budynek został usytuowany na długości 3m w odległości 5 m od ich budynku mieszkalnego. Budynek ten jest zaś konstrukcji drewnianej (wykonany tylko z bali) i posiada w pomieszczeniach mieszkalnych okna zwrócone w stronę granicy działki, a zatem przed wydaniem decyzji organy winny zbadać projekt pod kątem zagrożenia pożarowego, jakie może stwarzać ten obiekt dla istniejącej zabudowy.
Skarżący nie zgodzili się również ze stanowiskiem Wojewody, że proponowana przez nich wykładnia przepisów rozporządzenia MI i m.p.z.p. wykluczałaby możność zabudowania sąsiedniej działki. Działka ta jest bowiem wystarczająco długa, aby przesunąć projektowany budynek w jej głąb. Obiekt ten można było usytuować także po przeciwnej stronie przy granicy z drugim sąsiadem, którego budynek mieszkalny jest oddalony o ponad 5 m od granicy i posiada w ścianie zwróconej w stronę tej granicy tylko okno do kotłowni.
Uzasadniając zarzut naruszenia przepisów procedury administracyjnej skarżący wskazali, że podejmując zaskarżoną decyzję organ odwoławczy nie wyjaśnił zasadności przesłanek, którymi się kierował i nie ustalił w sposób właściwy stanu faktycznego, co nakazywały zasady ogólne postępowania administracyjnego wynikające z art. 7 i art. 8 k.p.a. Ponadto Wojewoda - ich zdaniem - naruszył także zasadę oficjalności nakazującą mu w sposób wyczerpujący zebranie materiału dowodowego oraz nie przeprowadził rozprawy administracyjnej. Organ nie uzasadnił również kwestii zgodności inwestycji z przepisami § 13, § 60 i § 271-273 rozporządzenia MI, co mogłoby wpłynąć na zmianę lokalizacji spornego obiektu. Nie wyjaśniając i uzgadniając ze stronami poruszonych wyżej kwestii Wojewoda naruszył także przepis art. 10 k.p.a. oraz naraził stronę skarżącą na koszty związane z wniesieniem skargi do sądu administracyjnego. Zaskarżona decyzja nie została także uzasadniona w sposób właściwy i zgodny z art. 107 k.p.a. W szczególności - w ocenie skarżących - organ nie odniósł się w sposób zadowalający do ich zarzutów oraz nie uzasadnił, dlaczego przyjęta przez nich interpretacja przepisów jest błędna, przez co naruszył zasadę przekonywania wynikająca z art. 11 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazał na ich bezzasadność. W szczególności organ II instancji nie podzielił zarzutu skarżących dotyczącego niewłaściwego zastosowania § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia MI poprzez pominięcie pkt 2 tego ustępu wskazując, że oba te przypadki stanowią odrębne regulacje. Zauważył także, że zatwierdzony projekt budowlany nie narusza przepisów § 13, § 60 i § 271-273 rozporządzenia MI. Odnośnie zgodności z § 13 organ we własnym zakresie ustalił, że przyjmując nawet najbardziej niekorzystny wariant usytuowania okna w budynku skarżących bezwzględna wysokość ściany budynku przesłaniającego nie przekroczy odległości pomiędzy projektowanym budynkiem, a budynkiem skarżących. Zatwierdzony projekt budowlany spełnia także w stosunku do budynku mieszkalnego skarżących wymogi wynikające z § 60 ust. 1 i 2 rozporządzenia MI. Pokoje mieszkalne w budynku skarżących będą bowiem miały zapewniony wymagany tymi przepisami czas nasłonecznienia. Wreszcie zaprojektowany budynek wobec zastosowania w granicy nieruchomości ściany oddzielenia przeciwpożarowego nie narusza także przepisów § 271-273 omawianego rozporządzenia. Bezpodstawny zdaniem Wojewody był również zarzut naruszenia zasady czynnego udziału stron w postępowaniu. W jego ocenie obowiązek określony w art. 10 § 1 k.p.a. spoczywa bowiem na organie II instancji w każdym przypadku, gdy oceniany materiał dowodowy różni się od zgromadzonego w postępowaniu przed organem I instancji, a w przedmiotowym postępowaniu sytuacja taka nie wystąpiła. Zarzut ten ponadto może odnieść skutek, jeżeli zostanie wykazane, że niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków uniemożliwiło dokonanie konkretnych czynności procesowych, co w sprawie nie miało miejsca.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu pozwalającym Sądowi na jej wzruszenie. W szczególności zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja Starosty [...] w ocenie Sądu wydane zostały z poszanowaniem norm prawa materialnego odnoszących się do zatwierdzania projektu budowlanego oraz udzielania pozwolenia na budowę, a dostrzeżone przez Sąd naruszenia przepisów postępowania administracyjnego nie miały wpływu na wynik sprawy.
Zdaniem Sądu zarówno Starosta [...] jak i Wojewoda [...] prawidłowo uznali, że przedłożony przez inwestorów projekt budowlany spełnia wymogi wynikające z art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Projekt ten w szczególności pozostawał w zgodzie z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego. Nie jest kwestionowane przez strony, że przewidziana do zainwestowania część działki położonej w K. gmina W., oznaczona w ewidencji gruntów nr "A", znajduje się w jednostce strukturalnej oznaczonej na rysunku m.p.z.p. symbolem 1MN RM. Zgodnie z tekstem obowiązującego planu tereny oznaczone tym symbolem przeznaczone zostały pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i zabudowę zagrodową. Strony różnią się natomiast w kwestii wykładni pkt II.2 c) tekstu obowiązującego m.p.z.p. Zgodnie z tym przepisem "dopuszcza się lokalizację budynków przy granicy z sąsiednią działką budowlaną w sytuacjach innych niż uregulowane przepisami prawa budowlanego, wyłącznie:
- na działkach budowlanych o szerokości mniejszej niż 16,0 m i pod warunkiem, że zabudowa w granicy działki nie przekracza 30 % tej granicy,
- gdy projektowany budynek będzie przylegał całą powierzchnia swej ściany do ściany budynku o tej samej funkcji istniejącego lub projektowanego do realizacji na działce sąsiedniej".
Z zacytowanego przepisu m.p.z.p. wynika jednak wprost, że znajduje on zastosowanie do sytuowania budynków przy granicy z sąsiednią działką budowlaną w sytuacjach nieuregulowanych przepisami prawa budowlanego. Przez te ostatnio wskazane przepisy należy zaś rozumieć zarówno przepisy ustawy Prawo budowlane, jak i przepisy zawarte w aktach wykonawczych wydanych na podstawie upoważnień zawartych w tej ustawie. Bez wątpienia takim aktem wykonawczym jest rozporządzenie MI wydane na podstawie upoważnienia zawartego w art. 7 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego. Widoczne jest nieprzystawanie wynikających z pkt. II. 2c) m.p.z.p. regulacji dotyczących lokalizacji budynków przy granicy działki budowlanej do rozwiązań zawartych w § 12 ust. 3 rozporządzenia MI. W szczególności dostrzec należy zbędność niektórych uregulowań zamieszczonych w uchwale Rady Gminy W. dopuszczających lokalizację budynków mieszkalnych przy granicy z sąsiednią działką budowlaną. Dalej idące bowiem rozwiązania zostały przyjęte w przepisach prawa budowlanego, do którego jak wyżej wskazano odsyła ta uchwała. Przyczyn takiego stanu rzeczy należy najprawdopodobniej upatrywać w tym, że projekt planu miejscowego powstał w czasie obowiązywania poprzedniego brzmienia § 12 ust. 3 rozporządzenia MI, a w trakcie trwania procedury planistycznej przepis ten został znowelizowany rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2009 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 56, poz. 461), które weszło w życie z dniem 8 lipca 2009 r.
Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić trzeba, że Wojewoda [...] prawidłowo w swojej decyzji wskazał, że kwestia lokalizacji przedmiotowego budynku mieszkalnego winna zostać rozwiązana w oparciu o przepis § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia MI. Sąd podziela także stanowisko organu odwoławczego o braku podstaw do zastosowania w sprawie przepisu § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia MI. Stosownie do pierwszego z tych przepisów w zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273, dopuszcza się sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m. Z treści tego unormowania wynika, że odnosi się ono do lokalizacji na działkach budowlanych o szerokości do 16 m zarówno budynków mieszkaniowych jednorodzinnych, jak i budynków gospodarczych dopuszczonych do realizacji na terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Natomiast przepis § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia MI dotyczy odmiennych sytuacji niż uregulowane w poprzednio omówionym przepisie i nie stanowi, -jak sugerują skarżący uzupełnienia przepisu § 12 ust. 3 pkt 1. Dopuszcza on bowiem, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273, sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli będzie on przylegał całą powierzchnią swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce lub do ściany budynku projektowanego, dla którego istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, pod warunkiem że jego część leżąca w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy działki będzie miała długość i wysokość nie większe niż ma budynek istniejący lub projektowany na sąsiedniej działce budowlanej. Przytoczone unormowanie określa zatem warunki niezbędne, jakie muszą zaistnieć aby zlokalizować nowy budynek przy granicy działki szerszej niż 16 m. Na marginesie należy wskazać, że stosownie do § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia MI na działkach o szerokości pow. 16 m można lokować bezpośrednio przy granicy działki położonej w zabudowie jednorodzinnej (uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273) budynki gospodarcze i garaże o długości mniejszej niż 5,5 m i o wysokości mniejszej niż 3m ścianą bez otworów okiennych i drzwiowych.
Przywołane unormowania w ocenie Sądu dowodzą także braku trafności sformułowanego w skardze zarzutu niekonstytcyjności zaproponowanej przez Wojewodę [...] wykładni § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia MI, a w szczególności naruszenia tą wykładnią zasady równości wobec prawa wynikającą z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Pomijając przepis § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia MI wskazać bowiem należy, że przypadku usytuowania budynku bezpośrednio przy granicy w oparciu o § 12 ust. 3 pkt 1 tego rozporządzenia właściciel działki sąsiedniej, bez względu na jej szerokość, uzyskuje prawo wybudowania na niej budynku przylegającego całą ścianą do ściany tego wybudowanego lub projektowanego budynku. Ochronę zaś przed zagrożeniem pożarowym ze strony takiego obiektu, a także zasłanianiem i zacienianiem istniejących obiektów z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi zapewniają przepisy zawarte w § 13, 60 i 271-273 rozporządzenia MI.
Zgodzić się należy z zarzutami skargi, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu wynikającej z art. 10 § 1 k.p.a. W szczególności nie można zaakceptować poglądu, że po stronie organu odwoławczego powstaje obowiązek umożliwienia stronie przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań tylko w sytuacji, gdy oceniany przez organ odwoławczy materiał dowodowy różni się od materiału zgromadzonego przed organem I instancji. Redakcja art. 10 § 1 k.p.a. nie pozostawia bowiem wątpliwości, że strona powinna mieć zapewnioną możliwość czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a zatem także w postępowaniu toczącym się przed organem odwoławczym. W ocenie Sądu naruszenie wskazanego wyżej przepisu, aczkolwiek naganne nie miało jednak wpływu na wynik sprawy.
Pozbawione uzasadnionych podstaw były natomiast zarzuty dotyczące wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem zasad postępowania wynikających z art. 7, art. 8 i art. 11 k.p.a. W szczególności organ odwoławczy zgodnie z zasadą przekonywania odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonego aktu do zarzutów odwołania. W ocenie Sądu Wojewoda nie uchybił także zasadzie pogłębiania zaufania do organów Państwa oraz nie naruszył zasady prawdy obiektywnej. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia wynikającej z art. 77 § 1 k.p.a. zasady oficjalności, a uzasadnienie decyzji organu odwoławczego odpowiada wymogom wynikającym z art. 107 w zw. z art. 140 k.p.a. W szczególności w uzasadnieniu tym organ odwoławczy, stosownie do ART. 107 § 3 k.p.a. odniósł się w sposób szczegółowy do podniesionego w odwołaniu od decyzji Starosty [...] zarzutu naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 Prawa budowlanego. Wykazał on bowiem zgodność przedłożonego projektu budowlanego z ustaleniami m.p.z.p. oraz zgodność projektu zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Tę ostatnią kwestię organ wyjaśnił szczegółowo przytaczając m.in. in extenso brzmienie § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia MI. Zgodzić się należy ze skarżącymi, że organ odwoławczy nie zawarł w uzasadnieniu swojej decyzji informacji związanych z przyjętymi w projekcie budowlanym rozwiązaniami przeciwdziałającymi zagrożeniom pożarowym wynikającym z lokalizacji przedmiotowego budynku mieszkalnego, a także nie odniósł się do kwestii zacieniania i zasłaniania budynku mieszkalnego skarżących oraz ewentualnych zagrożeń związanych ze zmianą stosunków wodnych na gruncie spowodowanych projektowaną budową. Zastrzeżenia dotyczące rozwiązania tych kwestii w projekcie budowlanym zostały jednak podniesione dopiero w skardze, a nie były zgłaszane w odwołaniu od zaskarżonej decyzji. Z tego też względu Wojewoda [...] nie odniósł się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji. Wskazać należy także, że do wszystkich tych zagadnień odniósł się projektant w projekcie budowlanym. I tak na s. 15 tego projektu podał on, że ściana zewnętrzna projektowanego budynku usytuowana w granicy działki nr "C" pełnić będzie funkcję ściany oddzielenia przeciwpożarowego i w związku z tym "wykończona jest murem ogniowym o wym. 20 x 30 cm oraz posiada wypusty poza lico budynku dł. 30 cm". Na tej samej stronie projektu wskazano również, że projektowany budynek nie będzie zacieniał działki nr "C" od strony południowo-wschodniej. "Nie spowoduje on również pogorszenia warunków nasłonecznienia działki i budynku na nieruchomości o nr ewid. "C" oraz nie będzie miał wpływu na nasłonecznienie pomieszczeń mieszkalnych budynku sąsiedniego, ponieważ obiekt zlokalizowany na w/w działce jest budynkiem gospodarczym. Zgodzić należy się także ze stanowiskiem Wojewody zamieszczonym w odpowiedzi na skargę, że przewidziana w projekcie wysokość ściany zasłaniającej okna w pomieszczeniach mieszkalnych w budynku skarżących nie przekracza odległości między tym budynkiem a obiektem projektowanym. W związku z tym nie ulega wątpliwości, że projekt spełnia wymogi wynikające z § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MI. Co się zaś tyczy zagrożeń związanych z potencjalną możliwością zmiany stosunków wodnych na gruncie to należy dostrzec, że na s. 10 projektu wskazano, iż "teren działki posiada lekki spadek w kierunku wschodnim", budynki skarżących są zaś położone od strony północnej i północno-zachodniej. Ponadto wbrew twierdzeniom skarżących w załączniku graficznym projektu zagospodarowania działki uwzględnione zostały także rzędne terenu, aczkolwiek nie są one do końca czytelne. Nota bene rzędne te można jednak odczytać bez żadnych kłopotów z dołączonej do projektu mapy do celów projektowych stanowiącej załącznik do decyzji zezwalającej na wykonanie zjazdu z drogi publicznej na teren nieruchomości inwestorów.
Z powyższych względów na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) skarga podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło