II SA/Gl 1182/20
WyrokWSA w Gliwicach2021-02-05
Skład orzekający: Andrzej Matan, Stanisław Nitecki, Renata Siudyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek zwolnić stronę z odpłatności za pobyt ojca w domu pomocy społecznej, jeśli wystąpiły przesłanki wskazane w art. 64 ustawy o pomocy społecznej, a strona utrzymuje się z jednego wynagrodzenia i ma orzeczoną niepełnosprawność?Ratio decidendi
Wystąpienie przesłanek wskazanych w art. 64 ustawy o pomocy społecznej, takich jak utrzymywanie się z jednego wynagrodzenia czy niepełnosprawność, nie nakłada na organ obowiązku automatycznego zwolnienia strony z odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. Decyzja w tym zakresie podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego, po całościowej ocenie sytuacji faktycznej i dochodowej strony oraz jej rodziny. Sąd administracyjny kontroluje legalność decyzji, w tym prawidłowość postępowania wyjaśniającego i wykładni przepisów, ale nie może zastępować organu w ocenie słuszności decyzji uznaniowej.Stan faktyczny
Strona wniosła o zwolnienie z odpłatności za pobyt ojca w domu pomocy społecznej. Organ pierwszej instancji odmówił zwolnienia, uznając brak przesłanek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność odniesienia się do wszystkich przesłanek zwolnienia. Po ponownym rozpatrzeniu organ pierwszej instancji ponownie odmówił zwolnienia. SKO utrzymało tę decyzję w mocy. Strona wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. b, art. 64 pkt 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędzia WSA Renata Siudyka, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 lutego 2021 r. sprawy ze skargi L. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej oddala skargę.
Pismem z 2 stycznia 2020 r. L.B. (dalej strona lub skarżący) reprezentowany przez radcę prawnego L.C. wystąpił do Burmistrza Miasta S. o zwolnienie w całości z odpłatności za pobyt ojca L.B. w domu pomocy społecznej.
Burmistrz Miasta S. postanowieniem z [...] r. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie wydania decyzji w zakresie zwolnienia strony z ponoszenia odpłatności za pobyt ojca w domu pomocy społecznej do czasu zakończenia postępowania w sprawie ustalenia tej odpłatności.
Pełnomocnik strony 6 lutego 2020 r. wystąpił o podjęcie zawieszonego postępowania, a organ pierwszej instancji postanowieniem podjął zawieszone postępowanie.
Decyzją z [...] r. Burmistrz Miasta S. odmówił zwolnienia w całości strony z odpłatności za pobyt ojca w domu pomocy społecznej. W uzasadnieniu decyzji przedstawiono sytuację dochodową strony jak również przywołano obowiązujące regulacje prawne i stwierdzono, że brak jest przesłanek uzasadniających podjęcie decyzji zwalniającej stronę z ponoszenia odpłatności za pobyt ojca w domu pomocy społecznej.
Pismem z 26 lutego 2020 r. pełnomocnik strony wniósł odwołanie od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach. W odwołaniu tym zarzucił organowi pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, jak również przepisów prawa procesowego. Podniesiono niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności i przeprowadzenie błędnej wykładni przepisów prawa materialnego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z [...] r. uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, przybliżył treść odwołania jak również przywołał brzmienie obowiązujących regulacji prawnych w zakresie ustalania odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej jak również zwalniania z tej odpłatności. W motywach uwzględnienia wniesionego odwołania podkreślono, że organ pierwszej instancji w swojej decyzji nie odniósł się do wszystkich przesłanek zwolnienia z odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. W ramach ponownie prowadzonego postępowania zalecono przeprowadzenie określonych czynności dowodowych, przy wykorzystaniu których można lepiej rozeznać sytuację strony, a następnie zobowiązano organ pierwszej instancji do odniesienia się do wszystkich przesłanek zwolnienia z odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej.
Burmistrz Miasta S. decyzją z [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 17 pkt 16, art. 60 ust. 1, 61, art. 64, i art. 64a ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1507) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił stronie zwolnienia w całości z odpłatności za pobyt ojca w domu pomocy społecznej. W uzasadnieniu tej decyzji organ administracji przedstawił wpierw wniosek strony, a następnie przywołał treść przepisów normujących zasady ustalania odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. W dalszej kolejności przybliżono stan faktyczny w sprawie, a w szczególności wskazano, kto winien ponosić tą odpłatność, jak również przybliżono sytuację faktyczną strony. Z ustaleń organu wynika, że dochód na osobę w rodzinie przekracza kryterium dochodowe uprawniające do zwolnienia z ponoszenia tej odpłatności, a okoliczność ta zobowiązuje do ponoszenia stosownej odpłatności. Następnie organ odniósł się do wniosku strony o zwolnienie z ponoszenia odpłatności i na tę okoliczność organ przywołał treść stosownych regulacji zamieszczonych w ustawie o pomocy społecznej. Organ ten odniósł się do treści przedłożonego wyroku z 1996 r. i stwierdził, że brak jest w nim pozbawienia ojca strony praw rodzicielskich.
W konsekwencji organ uznał, że brak jest podstaw dla uznania, że strona jest zwolniona z ponoszenia odpłatności za pobyt ojca w domu pomocy społecznej. W dalszej części uzasadnienia organ pierwszej instancji odniósł się do stanu zdrowia strony oraz wskazał, że choć legitymuje się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, to prowadzi działalność gospodarczą i z tego tytułu się utrzymuje. Stwierdzono, że strona nie korzysta z form wsparcia instytucji pomocowych, tym samym orzeczenie o niepełnosprawności nie stanowi przeszkody w wykonywaniu pracy zawodowej. W dalszej kolejności organ pierwszej instancji rozważył sytuację osobistą i dochodową strony w kontekście wydatków ponoszonych przez rodzinę. W konkluzji swoich rozważań organ odwoławczy stwierdził, że w przypadku strony brak jest przesłanek uzasadniających zwolnienie jej z ponoszenia odpłatności za pobyt ojca w domu pomocy społecznej, a przychylenie się do wniosku strony oznaczałoby przeniesienie obowiązku ponoszenia tych kosztów na społeczeństwo.
Z powyższą decyzją nie zgodziła się strona, która reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach. W odwołaniu tym wyraziła swoje niezadowolenie z otrzymanej decyzji wnosząc o jej uchylenie i wydanie decyzji o zwolnieniu z ponoszenia tej odpłatności. Wskazanej decyzji zarzucono naruszenie postanowień art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. b ustawy o pomocy społecznej poprzez błędne jego zastosowanie i uznanie, że strona jest zobowiązana do wnoszenia opłaty za pobyt ojca w domu pomocy społecznej, pomimo ustalenia, że kwota osiąganego dochodu na członka rodziny po uiszczeniu opłaty będzie niższa niż 300% kryterium dochodowego. Nadto wskazano na naruszenie postanowień art. 64 pkt 3 wyżej wymienionej ustawy poprzez jego niezastosowanie, pomimo że w przedmiotowej sprawie występuje wprost sytuacja w tym przepisie wskazana, czyli strona wraz żoną i dzieckiem utrzymuje się z jednego wynagrodzenia uzyskiwanego przez stronę. W odwołaniu tym podniesiono zarzut naruszenia art. 64 pkt 2 powoływanej ustawy poprzez błędne jego niezastosowanie, pomimo przedłożonych dokumentów potwierdzających długotrwałą chorobę strony oraz jej niepełnosprawność, które są okolicznością uzasadniającą zwolnienie strony z opłaty za pobyt ojca w domu pomocy społecznej. Dodatkowo zarzucono organowi dowolną ocenę materiału dowodowego. W odwołaniu tym złożono szereg wniosków dowodowych mających wykazać trudną sytuację strony. W motywach odwołania rozwinięto postawione zarzuty i przedstawiono argumentację przemawiającą za podjęciem w tej sprawie decyzji korzystnej dla odwołującego się.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tej decyzji przedstawiono wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przywołano przepisy ustawy o pomocy społecznej odnoszące się do zwalniania z ponoszenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. Odwołano się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z
7 grudnia 2018 r., w którym wskazano, że art. 64 pkt 2 odnosi się do sytuacji materialnej osoby zobowiązanej, a nie relacji pomiędzy członkami rodziny. W dalszej części uzasadnienia odniesiono się do poszczególnych przesłanek zwolnienia z ponoszenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej i na tę okoliczność przywołano stosowne orzeczenia sądów administracyjnych. W końcowej części uzasadnienia organ odwoławczy podniósł, że kwestionowana decyzja wydana została w warunkach uznania administracyjnego, a organ pierwszej instancji nie przekroczył granic tego uznania. W konkluzji rozstrzygnięcia stwierdzono, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest prawidłowe i zasługuje na utrzymanie w mocy.
Z powyższą decyzją nie zgodziła się strona, która reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego L.C. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej podniesiono zarzuty o charakterze proceduralnym i związane z naruszeniem przepisów prawa materialnego. W odniesieniu do zarzutów o charakterze procesowym to wskazano, że organy obu instancji nie przeprowadziły postępowania dowodowego w sposób wyczerpujący i wyjaśniający wszystkie okoliczności sprawy, a tym samym dopuszczono się naruszenia postanowień art. 7, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. W odniesieniu do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego wskazano na naruszenie postanowień art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. b ustawy o pomocy społecznej poprzez błędne jego zastosowanie i uznanie, że strona jest zobowiązana do wnoszenia opłaty za pobyt ojca w domu pomocy społecznej, pomimo ustalenia, że kwota osiąganego dochodu na członka rodziny po uiszczeniu opłaty będzie niższa niż 300% kryterium dochodowego. Nadto wskazano na naruszenie postanowień art. 64 pkt 3 wyżej wymienionej ustawy poprzez jego niezastosowanie, pomimo że w przedmiotowej sprawie występuje wprost sytuacja w tym przepisie wskazana, czyli strona wraz żoną i dzieckiem utrzymuje się z jednego wynagrodzenia uzyskiwanego przez stronę.
W odwołaniu tym podniesiono zarzut naruszenia art. 64 pkt 2 powoływanej ustawy poprzez błędne jego niezastosowanie, pomimo przedłożonych dokumentów potwierdzających długotrwałą chorobę strony oraz jej niepełnosprawność, które są okolicznością uzasadniającą zwolnienie strony z opłaty za pobyt ojca w domu pomocy społecznej. W konsekwencji wystąpiono o uchylenie obu decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego. W motywach skargi rozwinięto postawione zarzuty, przy czym silnie akcentowano brak relacji skarżącego z jego ojcem i na tę okoliczność przywołano szereg orzeczeń sądów administracyjnych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu swojej decyzji.
Pismem z 7 grudnia 2020 r. pełnomocnik strony podtrzymał wniesiona skargę i podkreślił, że sytuacja osobista i dochodowa rodziny skarżącego nie została w tej sprawie wyjaśniona w sposób wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) wykazała, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa. Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 tej ustawy. Zgodnie z tą regulacją, Sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji, sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego rozstrzygnięć organów administracji publicznej. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli Sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. Ponadto po myśli art. 134 § 2 przywoływanej powyżej ustawy, Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącej, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji.
Istota rozpoznawanej sprawy związana jest z wnioskiem skarżącego o zwolnienie z ponoszenia odpłatności za pobyt ojca w domu pomocy społecznej.
W tym miejscu przywołać należy treść art. 64 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym osoby wnoszące opłatę lub obowiązane do wnoszenia opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej można zwolnić z tej opłaty częściowo lub całkowicie, na ich wniosek, po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego, w szczególności jeżeli wystąpi jedna z następujących okoliczności: wnoszą opłatę za pobyt innych członków rodziny w domu pomocy społecznej, ośrodku wsparcia lub innej placówce; występują uzasadnione okoliczności, zwłaszcza długotrwała choroba, bezrobocie, niepełnosprawność, śmierć członka rodziny, straty materialne powstałe w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych; małżonkowie, zstępni, wstępni utrzymują się z jednego świadczenia lub wynagrodzenia; osoba obowiązana do wnoszenia opłaty jest w ciąży lub samotnie wychowuje dziecko; osoba obowiązana do wnoszenia opłaty lub jej rodzic przebywała w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka lub placówce opiekuńczo-wychowawczej, na podstawie orzeczenia Sądu o ograniczeniu władzy rodzicielskiej osobie kierowanej do domu pomocy społecznej lub mieszkańcowi domu albo osoba obowiązana do wnoszenia opłaty przedstawi wyrok Sądu oddalający powództwo o alimenty na rzecz osoby kierowanej do domu pomocy społecznej lub mieszkańca domu.
Ponadto stosownie do postanowień art. 64a przywołanej powyżej ustawy osobę obowiązaną do wnoszenia opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej zwalnia się całkowicie z tej opłaty, na jej wniosek, pod warunkiem że przedstawi prawomocne orzeczenie Sądu o pozbawieniu rodzica władzy rodzicielskiej nad tą osobą i oświadczy, że władza rodzicielska nie została przywrócona albo prawomocne orzeczenie Sądu o skazaniu za umyślne przestępstwo popełnione z użyciem przemocy na szkodę osoby obowiązanej do wnoszenia opłaty, jej małoletniego rodzeństwa lub jej rodzica. Zwolnienia te obejmują zstępnych osoby zwolnionej z opłaty za pobyt mieszkańca domu w domu pomocy społecznej.
Przywołanie powyższych regulacji jest w niniejszej sprawie niezbędne, ponieważ w przypadku wystąpienia przesłanek przewidzianych w treści art. 64 ustawy o pomocy społecznej, organ administracji publicznej podejmuje rozstrzygnięcie w ramach uznania administracyjnego, po uprzednim rozeznaniu sytuacji faktycznej osoby, której sprawa dotyczy. Odmiennie sytuacja przedstawia się w przypadku wystąpienia przesłanki przewidzianej treścią art. 64a tej ustawy, ponieważ w tym zakresie organ administracji podejmuje rozstrzygnięcie w warunkach związania, a tym samym wystąpienie tej przesłanki nakazuje podjęcie określonego rozstrzygnięcia.
Podniesiona uwaga ma kluczowe znaczenie dla rozpoznawanej sprawy, ponieważ w sprawie tej organy administracji publicznej podejmowały decyzje w oparciu o treść art. 64 ustawy o pomocy społecznej. Oznacza to, że wystąpienie przesłanek wskazanych w tym przepisie daje temu organowi możliwość uwzględnienia żądania zgłoszonego przez stronę, jednakże nie nakłada na ten organ obowiązku podjęcia takiego rozstrzygnięcia, ponieważ wyboru następstwa prawnego organ ten dokonuje po rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy.
Podniesiona okoliczność ma kluczowe znaczenie dla zakresu sądowej kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny. W przypadku decyzji uznaniowych sąd administracyjny swoją uwagę skupia na elementach związanych z prowadzeniem postępowania wyjaśniającego w sprawie, jak również na prawidłowości interpretacji zastosowanej normy prawnej. W przypadku dostrzeżenia uchybień w zakresie postępowania wyjaśniającego lub też w zakresie wykładni mającego zastosowanie w sprawie przepisu, sąd administracyjny uprawniony do uwzględnienia wniesionej skargi. Równocześnie podkreślić należy, że sądowej kontroli w przypadku decyzji uznaniowych wymyka się wybór następstwa prawnego, czyli ocena samej wydanej decyzji, oczywiście poza okolicznościami związanymi z wadami uzasadniającymi stwierdzenie nieważności.
Wyznaczone ramy sądowej kontroli kwestionowanych decyzji nie dały postaw dla uwzględnienia wniesionej skargi. Na wstępie przyjdzie zauważyć, że przepisy prawa, które legły u podstaw wydawanych decyzji zostały w sposób prawidłowy zastosowane i organy administracji publicznej nie dopuściły się w tym zakresie uchybień, gdy idzie o ich interpretację. Trafnie organy podniosły, że w sprawie tej zastosowanie mają postanowienia art. 64 ustawy o pomocy społecznej. Z treści tego przepisu wynika, że wyliczenie wskazanych przesłanek ma charakter wyliczenia przykładowego, a tym samym w danej konkretnej spawie organ może wykorzystać inną okoliczność dla zwolnienia danej osoby z ponoszenia odpłatności, niż przewidziana tym przepisem, przy czym istotnym jest, aby okoliczność ta miała wpływ na ocenę sytuacji dochodowej i osobistej osoby zobowiązanej do ponoszenia tej odpłatności oraz miała wpływ na sytuację jej rodziny. Oznacza to zarazem, że wystąpienie jednej z wymienionych przesłanek nie oznacza automatycznego zwolnienia danej osoby z ponoszenia tej odpłatności, ponieważ organ obowiązany jest do dokonania całościowej oceny jej sytuacji.
Przedstawione powyżej rozważania posiadają istotne znaczenie dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji. W skardze do tutejszego Sądu wskazano, że organy obu instancji nie przeprowadziły postępowania dowodowego w sposób wyczerpujący i wyjaśniający wszystkie okoliczności sprawy, a tym samym dopuściły się naruszenia postanowień art. 7, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Tak postawiony zarzut nie może być uwzględniony. Zaznaczyć należy, że za prawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego w spawie administracyjnej odpowiada organ prowadzący postępowanie. Stanowisko takie wynika z treści art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego. Stwierdzenie to nie oznacza, że we wszystkich sprawach obowiązki w zakresie postępowania dowodowego spoczywają na organie, ponieważ we wszystkich tych postępowaniach, w których strona jest dysponentem jakichś informacji, obowiązana jest je udostępnić organowi celem wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Do obowiązku organu należy jedynie zobligowanie strony prowadzonego postępowania do udostępnienia takich informacji, dokumentów czy innych dowodów potwierdzających twierdzenia prezentowane przez stronę prowadzonego postępowania. Przywołane tu obowiązki spoczywające na stronie występują w szczególności w sprawach, w których strona domaga się od organu administracji przyznania jakiegoś uprawnienia. W rozpoznawanej sprawie strona wystąpiła o przyznanie takiego uprawnienia, a mianowicie o zwolnienie z konieczności ponoszenia odpłatności za pobyt ojca w domu pomocy społecznej. W motywach skargi nie wskazano żadnej okoliczności, której by organ administracji publicznej w ramach prowadzonego postępowania dowodowego nie wyjaśnił. Oznacza to, że tak sformułowany zarzut sprowadza się do rutynowego wskazania naruszeń w tym zakresie bez odniesienia się do konkretnych faktów czy okoliczności, które nie zostały wyjaśnione. W świetle powyższego, postępowanie dowodowe w sprawie ocenić należy jako przeprowadzone w sposób odpowiadający normom prawnym. Podkreślić należy, że w aktach administracyjnych zalega wywiad środowiskowy przeprowadzony przez uprawnionego pracownika socjalnego, a tym samym formalny wymóg wynikający z treści art. 64 ustawy o pomocy społecznej został dopełniony.
W odniesieniu do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego wskazano na naruszenie postanowień art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. b ustawy o pomocy społecznej poprzez błędne jego zastosowanie i uznanie, że strona jest zobowiązana do wnoszenia opłaty za pobyt ojca w domu pomocy społecznej, pomimo ustalenia, że kwota osiąganego dochodu na członka rodziny po uiszczeniu opłaty będzie niższa niż 300% kryterium dochodowego. W kontekście tak sformułowanego zarzutu przyjdzie stwierdzić, że jest on niezasadny, ponieważ nie jest związany z istotą prowadzonego postępowania i nie łączy się z przepisami mającymi w sprawie zastosowanie. Na marginesie można zauważyć, że w trakcie rozpoznawania przedmiotowej skargi organy administracji wydały decyzję ustalającą odpłatność za pobyt ojca skarżącego w domu pomocy społecznej. Oznacza to, że w sprawie tej nie występowała przesłanka przewidziana przywołanym przepisem.
W kolejnym zarzucie zamieszczonym w skardze wskazano na naruszenie postanowień art. 64 pkt 3 wyżej wymienionej ustawy poprzez jego niezastosowanie, pomimo że w przedmiotowej sprawie występuje wprost sytuacja w tym przepisie wskazana, czyli strona wraz żoną i dzieckiem utrzymuje się z jednego wynagrodzenia uzyskiwanego przez stronę. W odwołaniu tym podniesiono zarzut naruszenia art. 64 pkt 2 powoływanej ustawy poprzez błędne jego niezastosowanie, pomimo przedłożonych dokumentów potwierdzających długotrwałą chorobę strony oraz jej niepełnosprawność, które są okolicznością uzasadniającą zwolnienie strony z opłaty za pobyt ojca w domu pomocy społecznej. W tym miejscu należy podkreślić to, co zostało już powyżej zaznaczone, że wystąpienie jednej z przesłanek wskazanych w art. 64 ustawy o pomocy społecznej nie skutkuje automatycznie zwolnieniem skarżącego z ponoszenia odpłatności za pobyt ojca w domu pomocy społecznej. Wynika to z tego, że decyzja ta podejmowana jest w warunkach uznania administracyjnego i można stwierdzić, że dopiero wystąpienie takiej przesłanki uprawnia organ administracji do pełnej oceny sytuacji faktycznej skarżącego i jego rodziny w kontekście osiąganych dochodów i ponoszonych wydatków. Zestawienie tych danych dopiero pozwala organowi na podjęcie rozstrzygnięcia. W tym miejscu przyjdzie zauważyć, że decyzja organu pierwszej instancji w tym zakresie jest bardzo rozbudowana i organ ten przedstawił zarówno dochody rodziny skarżącego jak również ponoszone wydatki. Tym samym rozstrzygnięcia podjęte przez wypowiadające się w sprawie organy administracji publicznej nie mogą być uznane za samowolne, lecz twierdzenia swoje organy uzasadniły i w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazały przesłanki, którymi się kierowały przy ich podejmowaniu. Podkreślenia wymaga to, że wypowiadające się w sprawie organy miały w polu widzenia podnoszone przez pełnomocnika skarżącego przesłanki, jednakże odmiennie dokonały oceny całości zgromadzonego materiału dowodowego. Skoro w zakresie wykładni przepisów prawa leżących u podstaw wydawanej decyzji organy nie dopuściły się uchybień, tym samym brak jest podstaw dla uwzględnienia wniesionej skargi.
Na marginesie prowadzonych rozważań należy zauważyć, że kwestia związana z relacjami występującymi między skarżącym, a jego ojcem także była w polu widzenia wypowiadających się organów administracji, jednakże skarżący nie dysponuje dokumentem uprawniającym go do wykorzystania w sprawie postanowień art. 64a ustawy o pomocy społecznej. Okoliczności związane z niepełnosprawnością skarżącego oraz posiadanie przez rodzinę tylko jednego źródła dochodów także były w polu widzenia podejmujących rozstrzygnięcia organów administracji publicznej.
Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało skargę oddalić.
mr
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło