II SA/Gl 1184/17
PostanowienieWSA w Gliwicach2018-03-12
Skład orzekający: Artur Żurawik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazali, że nie są w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie im prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych)?Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący nie wykazali w sposób dostateczny swojej trudnej sytuacji materialnej. Pomimo niskich dochodów jednego ze skarżących, posiadanie nieruchomości gruntowej oraz zdolność do pracy drugiego ze skarżących, a także potencjalna możliwość podjęcia zatrudnienia, pozwalały na poniesienie kosztów sądowych w wysokości 500 zł bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący H.Z. i A.Z. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu ze skargi na postanowienie organu nadzoru budowlanego dotyczące wykonania obowiązku doprowadzenia rowu melioracyjnego do należytego stanu technicznego. Starszy referendarz sądowy oddalił wniosek, wskazując na posiadanie przez skarżących dochodu z emerytury oraz nieruchomości gruntowej, a także na potencjalną możliwość podjęcia zatrudnienia przez jednego ze skarżących. Skarżący wnieśli sprzeciw od postanowienia referendarza, który został rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 15 lutego 2018 r. o oddaleniu wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie : Przewodniczący sędzia WSA Artur Żurawik po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu H.Z. i A.Z. od postanowienia starszego referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach z dnia 15 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Gl 1184/17 o oddaleniu wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H.Z. i A.Z. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w sprawie wykonania obowiązku doprowadzenia rowu melioracyjnego do należytego stanu technicznego postanawia: utrzymać w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 15 lutego 2018 r.
Postanowieniem z dnia 15 lutego 2018 r. starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach po rozpoznaniu wniosku H.Z i A.Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że w nadesłanym druku formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podali, że razem prowadzą gospodarstwo domowe zamieszkując w budynku o pow. 105 m2. W skład ich majątku wchodzi również nieruchomość gruntowa (łąka) o pow. 17.000 m2. A.Z. nie uzyskuje żadnych dochodów, natomiast H.Z. uzyskuje świadczenie emerytalne w kwocie 1346,90 zł netto miesięcznie.
Referendarz wskazał, że wnioskodawca H.Z. dysponuje stałym źródłem dochodu w wysokości 1346,90 zł. Nie jest to dochód znaczący, niemniej jednak pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb dwóch osób. Podniesiono, że bieżące koszty utrzymania skarżących, wynoszą około 150 zł. Biorąc powyższe pod uwagę referendarz uznał, że uiszczenie wpisu od skargi w wysokości 500 zł nie zachwieje sytuacją materialną skarżących, zwłaszcza, że z niewiadomych przyczyn A.Z. pozostaje bez zatrudnienia, w sytuacji rosnącej koniunktury na rynku pracy. Nie powołano przy tym żadnych okoliczności (np. stan zdrowia) które wskazywałyby na brak możliwości znalezienia oraz podjęcia stałego zatrudnienia. Wskazano, że powyższa okoliczność nie może uzasadniać przychylenia się do wniosku strony zwłaszcza, że nie powołano żadnych faktów, które wskazywałyby na to, iż istnieją obiektywne przeszkody w podjęciu zatrudnienia.
W ustawowym terminie skarżący wnieśli sprzeciw od postanowienia z dnia 15 lutego 2018 r. domagając się przyznania im prawa pomocy. W uzasadnieniu skarżący wskazali, że H.Z. ma problemy [...]
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył , co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, iż w myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej w skrócie P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 245 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie skarżący wnieśli o zwolnienie z kosztów sądowych, czyli o prawo pomocy w zakresie częściowym, zatem do przyznania prawa pomocy konieczne jest uznanie, że skarżący nie są w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, iż sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie, skarżący nie wykazali bowiem w sposób dostateczny, aby znajdowali się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Referendarz sądowy słusznie przyjął, że w niniejszej sprawie z zestawienia dochodów i wydatków w rodzinie skarżących wynika, że są w stanie ponieść koszty sądowe, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do wpisu od skargi w wysokości 500 zł. Skoro udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa, to powinno ono sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.
Należy końcowo zauważyć, że w uzasadnieniu sprzeciwu skarżący nie przedstawili argumentacji, która mogłaby skutecznie podważyć dokonaną przez referendarza ocenę ich wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skoro według wniosku o przyznanie prawa pomocy A.Z. pomaga w odbudowie domu członka rodziny, to znaczy, że jest osobą zdolną do pracy.
Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 260 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło