II SA/Gl 1185/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant Referent stażysta Joanna Wita, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi A. D. na postanowienie Wojewody ... z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego w sprawie o wymeldowanie 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Wojewody Śląskiego z dnia 21 października 2009 r. nr SO/Ia/5110/296/09 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, 2. orzeka, ze zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu i zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta T. orzekł o wymeldowaniu A. D. z pobytu stałego w T. przy ul. [...]. Decyzja ta została wysłana A. D. na adres z którego został on wymeldowany. Z adnotacji poczty na zwrotnym potwierdzeniu odbioru i kopercie wynika, że przesyłka była dwukrotnie awizowana ale nie została przez adresata odebrana. W piśmie z dnia [...]r. A. D. wniósł o przywrócenie mu terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji kwestionując jednocześnie zawarte w niej orzeczenie o jego wymeldowaniu. W piśmie tym m.in. stwierdził, że będąc w Urzędzie Miejskim w T. w dniu [...]r. decyzji tej nie otrzymał, ponieważ oświadczono mu, że została wysłana pocztą. Nie było jej jednak ani na poczcie ani w skrzynce pocztowej. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] wydanym na podstawie art. 59 § 2 kpa Wojewoda [...] odmówił A. D. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta T. o jego wymeldowaniu. W uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że A. D. nie uprawdopodobnił, że do uchybienia terminu doszło bez jego winy, która to okoliczność stanowi w świetle art. 58 § 1 kpa jedną z koniecznych przesłanek uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Decyzja została bowiem wysłana przez organ pierwszej instancji na adres podany przez niego w czasie jego przesłuchania w dniu [...]r. tj. na skrzynkę pocztową. Przesyłka ta była dwukrotnie awizowana (w dniach [...]r.) ale nie została przez A. D. podjęta. Doszło zatem do jej skutecznego doręczenia w trybie art. 44 § 4 kpa. Odwołanie powinno być zatem nadane najpóźniej [...]r. Zdaniem Wojewody A. D. nie uwiarygodnił stosowną argumentacją, że istniała po jego stronie niezależna od niego przeszkoda do wniesienia odwołania, aż do dnia złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Nadto organ odwoławczy stwierdził, że skoro A. D. odebrał ostatecznie decyzję organu pierwszej instancji w dniu [...]r. to wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania powinien złożyć w nieprzywracalnym już terminie, który upłynął [...]r. Został on zaś nadany na poczcie dnia [...]r. (data nadania przesyłki priorytetowej w placówce pocztowej w S.). W skardze do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie Wojewody [...] o odmowie przywrócenia terminu A. D. wniósł o jego uchylenie i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sądowego. Zarzucił, że postanowienie to zostało wydane z naruszeniem art. 6, art. 7, art. 9, art. 77 § 1 i art. 58 § 1 i 2 kpa oraz art. 7 Konstytucji RP, gdyż sprawa w przedmiocie jego wniosku o przywrócenie terminu nie została wyjaśniona należycie do końcowego załatwienia, co doprowadziło do wydania błędnego jego zdaniem rozstrzygnięcia i to przy pozbawieniu go możliwości obrony swoich praw. Podkreślił też, że został błędnie pouczony przez pracownika organu pierwszej instancji co do sposobu i terminu złożenia prośby o przywrócenie terminu. Działając w zaufaniu do tego pouczenia bez własnej winy nie złożył wniosku w przepisanym terminie. Pouczono go bowiem, że wniosek taki powinien złożyć w terminie do wniesienia odwołania tj. w terminie 14 dni licząc od dnia faktycznego otrzymania decyzji, tj. od [...]r. W tym względzie powołał się skarżący na treść nagranych na płycie rozmów z pracownikiem tego organu. Stosując się do tego pouczenia nie powinien zatem zostać pozbawiony prawa do sądu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo stwierdził, że od dnia [...]r. skarżący nie poczynił żadnych starań w celu odbioru decyzji o jego wymeldowaniu. Podniósł też, że skarżący powinien zadbać aby informacja organu co do terminu złożenia wniosku o przywrócenie terminu została mu udzielona w formie pisemnej, co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca. Dopiero skutki tak udzielonej informacji nie mogą obciążać strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie ostać się nie może albowiem zostało wydane zdaniem Sądu z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 58 § 1 kpa w zw. z art. 129 § 2 kpa, art. 42 i art. 44 kpa. Podstawowym warunkiem merytorycznego orzekania w przedmiocie przywrócenia uchybionego terminu jest wcześniejsze stwierdzenie, że do uchybienia terminu w ogóle doszło. Ten warunek w okolicznościach rozpatrywanej sprawy nie został zdaniem Sądu spełniony. Zgodnie z art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Konieczną przesłanką rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania jest zatem doręczenie decyzji stronie. O tym w jaki sposób dokonuje się doręczeń pism w postępowaniu administracyjnym mówią przepisy Rozdziału 8 Działu I Kodeksu postępowania administracyjnego. Wojewoda orzekając w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu przyjął, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona skarżącemu prawidłowo w sposób zastępczy – w trybie art. 44 (przez dwukrotne awiza). Poglądu tego jednak nie można podzielić. Należy bowiem podnieść, że jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru i koperty w której decyzja organu pierwszej instancji była przesłana (karta 75 akt adm.), korespondencja do skarżącego została wysłana na adres [...] T. ul[...]. Jest to adres z którego został on wymeldowany dlatego, że pod tym adresem nie mieszkał, co ustalił organ pierwszej instancji w toku postępowania. O tym, że organ miał świadomość, iż skarżący pod tym adresem nie mieszka świadczy choćby fakt, że Prezydent Miasta T. wystąpił w toku postępowania o ustanowienie dla skarżącego jako osoby nieobecnej przedstawiciela – w trybie art. 34 § 1 kpa. Zastępcze doręczenie przesyłki na ten adres nie może być zatem uznane za skuteczne. W świetle obowiązujących przepisów niezrozumiałe jest stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że korespondencja kierowana do skarżącego "była przesyłana na adres dotychczasowy drogą pocztową po czym automatycznie kierowana na skrzynkę pocztową". Skrzynka pocztowa nie może być bowiem uznana ani za mieszkanie ani za miejsce pracy adresata w rozumieniu art. 42 § 1 kpa. W niej, a konkretnie w oddawczej skrzynce pocztowej zostawia się jedynie zawiadomienie (awizo) o złożeniu pisma w miejscu określonym w § 1 art. 44 kpa. Czyni się tak jednak jedynie wówczas, gdy adresat pod danym adresem mieszka i dlatego posiada pod tym adresem oddawczą skrzynkę pocztową. Sama oddawcza skrzynka pocztowa nie stanowi adresu pod który może być kierowana korespondencja dla danej osoby. W konsekwencji za błędne należy uznać stanowisko Wojewody [...] zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona skarżącemu zgodnie z obowiązującymi przepisami. Niezrozumiałe jest też powoływanie się przez organy orzekające w przedmiocie podanego adresu do korespondencji na treść protokołu przesłuchania skarżącego z dnia [...]r. (k. 30 akt adm.). W protokole tym nie zostało bowiem odnotowane jaki to adres kontaktowy podał wówczas skarżący. W świetle treści tego protokołu dowolne jest zdaniem Sądu przyjęcie, że adresem tym miałby być adres objęty postępowaniem o wymeldowanie, pod który w dalszym ciągu była kierowana do skarżącego korespondencja. Najprawdopodobniej chodziło skarżącemu o podanie numeru skrytki pocztowej, który jednak nie został wówczas podany względnie nie został przez przeprowadzającą przesłuchanie zapisany. Numer skrytki pocztowej jako adres dla doręczeń skarżącego pojawia się w aktach administracyjnych dopiero w okresie późniejszym. Należy przy tym podnieść, iż w orzecznictwie i literaturze przyjmuje się, że doręczenie pism za pośrednictwem skrytki pocztowej stanowi tryb doręczenia pism przez pocztę i skrytka taka może być wskazana jako adres do doręczeń (zobacz m.in. postanowienia NSA z dnia 21.02.2008 r. sygn. II OZ 120/08 i z dnia 17.02.2009 r. II FZ 27/09). Za skuteczne mogłoby zatem zostać uznane doręczenie w drodze awiza decyzji organu pierwszej instancji na adres skrytki pocztowej a nie na adres oddawczej skrzynki pocztowej, która to sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Skoro jak wyżej wykazano nie doszło do skutecznego (zgodnego z prawem) doręczenia skarżącemu decyzji organu pierwszej instancji w sposób zastępczy w dniu [...]r., to należało przyjąć, że decyzja ta została mu doręczona w dniu [...]r. W tej zaś sytuacji odwołanie od tej decyzji nadane na poczcie w dniu [...]r. zostało wniesione w terminie o jakim mowa w art. 129 § 2 kpa. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania należało zatem uznać za bezprzedmiotowy. Z naruszeniem treści art. 134 w zw. z art. 129 § 2 kpa zostało zatem wydane również postanowienie Wojewody [...] z dnia [...]r. Nr [...]o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Z powyższych względów oba postanowienia należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). W konsekwencji odwołanie A. D. będzie podlegało merytorycznemu rozpoznaniu przez Wojewodę [...]. O kosztach postępowania sądowego orzeczono stosownie do jego wyniku na podstawie art. 200, art. 205 § 1, art. 209 i art. 211 ustawy p.p.s.a., zaś w przedmiocie wykonalności zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 152 tego aktu prawnego. SW