II SA/Gl 1191/15
PostanowienieWSA w Gliwicach2016-03-03
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który posiada lokal mieszkalny o znacznej wartości, samochód, zobowiązania finansowe oraz dochody pozwalające na pokrycie bieżących wydatków, może zostać zwolniony od kosztów sądowych i ustanowiony mu adwokat z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu został oddalony, ponieważ sytuacja majątkowa i osobista wnioskodawcy, uwzględniająca dochody jego rodziców, pozwala na pokrycie kosztów postępowania. Pomimo posiadania zobowiązań i niepełnosprawności, łączny dochód rodziny jest wystarczający do wygospodarowania środków na wpis od skargi i ewentualnego pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżący K. A. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu, powołując się na zawiłość sprawy i trudną sytuację materialną. Wnioskodawca mieszka z rodzicami, posiada lokal mieszkalny o wartości ok. 149 tys. zł, samochód, zobowiązania finansowe ok. 100 tys. zł i alimentacyjne 400 zł miesięcznie. Jego dochód z pracy wynosi 1397 zł, a dochody rodziców to 2887 zł (ojciec) i 1200 zł (matka) miesięcznie. Wnioskodawca przedstawił dokumenty dotyczące dochodów, wydatków, zobowiązań podlegających egzekucji komorniczej oraz orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy K. A. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu powołując się na zawiłość sprawy oraz trudną sytuację materialną. Z treści nadesłanego formularza wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z rodzicami. W skład jego majątku wchodzi lokal mieszkalny o wartości około 149 tys. zł, położony przy ul. [...] w J., samochód osobowy marki [...] o wartości około 5.000 zł (jak wskazał sam skarżący – uszkodzony). Wnioskodawca posiada zobowiązania pieniężne w wysokości około 100.000,00 zł i zobowiązanie alimentacyjne względem dzieci ze swojego byłego małżeństwa w wysokości 400 zł miesięcznie. Źródłem jego utrzymania się jest dochód z tytułu umowy o pracę w wysokości 1397 zł, zaś jego rodzice otrzymują świadczenia emerytalne w kwocie 2887 zł miesięcznie (ojciec) oraz 1200 zł (matka). W druku formularza K. A. zaznaczył, że spłata kredytu zaciągniętego w [...] pochłania około 320 zł miesięcznie, czynsz za mieszkanie to kwota 550 zł oraz opłaty za media w wysokości około 300 zł, a lekarstwa skarżącego oraz jego rodziców kosztują około 900 zł miesięcznie.
Do druku formularza dołączone zostało zaświadczenie (datowane na dzień 19 stycznia 2016 r.) wykazujące zobowiązania K. A., które podlegają obecnie egzekucji prowadzonej przez komornika przy Sądzie Rejonowym w J., kopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (skarżącego zaliczono do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności) oraz kopie zaświadczeń o wysokości wynagrodzenia.
Na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawca przedstawił dokumenty obrazujące poziom dochodów uzyskiwanych w jego rodzinie oraz wysokość i strukturę ponoszonych wydatków.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Wobec tego ocena możliwości finansowych strony opiera się na bardzo surowych kryteriach. Tylko ten, kto wykaże, że nie ma żadnych możliwości zdobycia środków na opłacenie kosztów sądowych oraz wydatków na fachowego pełnomocnika, może liczyć na uwzględnienie wniosku w tym zakresie. W realiach niniejszej sprawy tego rodzaju okoliczności nie zachodzą.
W pierwszej kolejności wskazać przyjdzie, że ocenę możliwości finansowych strony należy postrzegać przez pryzmat jej sytuacji majątkowej i osobistej. Nie bez powodu bowiem ustawodawca zobligował wnioskodawców do wskazywania osób pozostających z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym oraz dochodów tych osób. Z tego też względu dochody rodziców skarżącego były brane, obok dochodów samej strony, pod uwagę przy analizie możliwości finansowych wnioskodawcy. Prowadzi zaś ona do konkluzji, że trzyosobowa rodzina K. A. osiąga stałe miesięczne dochody w wysokości 5484 zł. Bieżące, udokumentowane wydatki, to : abonament RTV – 44,40 zł; spłata raty zobowiązania (kredytu) – 461,23; opłata ryczałtowa za gaz (w miesiącu marcu br.) – 163,39; opłata za usługi telekomunikacyjne (telefon komórkowy) – 64,98; spłata pożyczki względem [...] – rata 326,76 zł; opłaty za zajmowany lokal mieszkalny – 498,98 zł; alimenty na dziecko – 400 zł. Łącznie wspomniane wydatki kształtują się na poziomie około 2000 zł (dokładnie zaś 1959,74 zł). Nawet jeżeli prawdziwe są twierdzenia skarżącego (w żaden sposób nie uprawdopodobnione), że rachunki za lekarstwa dla wszystkich członków jego rodziny opiewają co miesiąc na kwotę około 900 zł, to i tak jego rodzina dysponuje środkami, z których jest on w stanie wygospodarować kwoty na pokrycie zarówno kosztów postępowania sądowego (sprowadzających się na obecnym etapie w zasadzie do wpisu od skargi w wysokości 200 zł) jak i opłacenia usług fachowego pełnomocnika. Nie można bowiem, w świetle powołanych wyżej okoliczności stwierdzić, ze skarżący znajduje się w wyjątkowo ciężkim położeniu materialnym. Sam fakt, iż toczą się przeciwko niemu liczne postępowania egzekucyjne nie może stanowić wyłącznej przyczyny przychylenia się do złożonego wniosku, gdy mieszkający z nim rodzice uzyskują dochód, który z powodzeniem pozwala udzielić potomkowi wsparcia materialnego w toczącym się postępowaniu sądowym. Okolicznością przemawiającą za przyznaniem prawa pomocy nie może być, z analogicznych powodów ani fakt posiadania mieszkania podlegającego zajęciu komorniczemu ani też status osoby niepełnosprawnej.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło