II SA/Gl 1192/10
WyrokWSA w Gliwicach2011-04-14
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Andrzej Matan, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządca nieruchomości wspólnej, na mocy umowy cywilnoprawnej o zarządzanie, ponosi odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej w budynku i czy decyzja nakładająca obowiązek usunięcia uchybień może być skierowana do zarządcy?Ratio decidendi
Zarządca nieruchomości wspólnej, na mocy umowy cywilnoprawnej o zarządzanie, przejmuje odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej w zakresie powierzonych mu zadań. Decyzja nakładająca obowiązek usunięcia uchybień może być skierowana do zarządcy, który jest zobowiązany do podjęcia czynności zmierzających do wykonania decyzji samodzielnie lub poprzez zawarcie stosownej umowy z innym podmiotem.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę Spółki "A" na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, która utrzymała w mocy decyzję Komendanta Miejskiego nakładającą na Spółkę obowiązek usunięcia materiałów palnych składowanych na poddaszu budynku. Skarżąca Spółka kwestionowała prawidłowość oznaczenia adresata decyzji, twierdząc, że powinien nim być adresatem Wspólnota Mieszkaniowa. Sąd analizował zakres odpowiedzialności zarządcy nieruchomości na podstawie umowy cywilnoprawnej i przepisów prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.),, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant referent Joanna Wita, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w Z. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ochrony przeciwpożarowej oddala skargę.
W wyniku kontroli przeprowadzonej w budynku mieszkalnym położonym w Z. przy ul. [...] Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w Z. , działając w oparciu o przepis art. 11a ust.1, art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (tekst jednolity: Dz. U. z 2009 r. nr 12, poz. 68 ze zm., dalej : u.p.s.p.) decyzją z dnia [...] r. nałożył na Przedsiębiorstwo "A" Spółka z o.o. w Z. obowiązek usunięcia materiałów palnych składowanych na poddaszu budynku w terminie do 31 lipca 2010 r. W uzasadnieniu swojej decyzji organ podkreślił, że składowanie materiałów łatwopalnych na nieużytkowanych poddaszach jest niezgodne z § 4 ust. 1 pkt. 12 rozporządzenia Ministra Spraw wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków , innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. Nr 80 , poz. 563).
W odwołaniu od tej decyzji Przedsiębiorstwo "A" Sp. z o.o. w Z . wniosło o jej uchylenie podnosząc, iż jej adresatem powinna być Wspólnota Mieszkaniowa , bowiem to ogół właścicieli lokali podejmuje wszelkie decyzje w stosunku do budynku, zarządca zaś jest jedynie wykonawcą ich postanowień. Niewłaściwe wskazanie adresata może utrudniać wykonanie decyzji.
Po rozpatrzeniu odwołania [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K. , decyzją z dnia [...]r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 27 u.p.s.p. , utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W pisemnych motywach tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że po analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie można podzielić prezentowanego w odwołaniu poglądu. W trakcie czynności kontrolno-rozpoznawczych przeprowadzonych w dniu [...] r. upoważniony przedstawiciel Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w Z. stwierdzono naruszenie wymagań ochrony przeciwpożarowej wynikających z ówcześnie obowiązującego rozporządzenia MSWiA w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków , innych obiektów budowlanych i terenów ze względu na składowanie na poddaszu budynku przy ul. [...] w Z. materiałów palnych. Organ odwoławczy nie podzielił poglądu zaprezentowanego w odwołaniu , wedle którego adresat decyzji organu pierwszej instancji został nieprawidłowo oznaczony.
Zaskarżona decyzja została bowiem wydana z uwzględnieniem treści znajdującego się w aktach sprawy "Umowy o zarządzaniu nieruchomością wspólną" zawartą w dniu [...]r. pomiędzy odwołującą się a Wspólnotą Mieszkaniową Nieruchomości w Z. przy ul. [...], na mocy której zarząd nad wspomnianą nieruchomością został powierzony Przedsiębiorstwu "A" Sp. z o.o. Zgodnie zaś z art. 4 ust. 1a ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (tekst jednolity: Dz. U. z 2009 r. Nr 78, poz. 1380 ze zm.) odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej w budynku przejmuje jego zarządca lub użytkownik, na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej ustanawiającej zarząd lub użytkowanie. W ocenie organu wskazana wyżej umowa jest właśnie dokumentem tego rodzaju, a wobec tego, przy uwzględnieniu treści art. 28 Kpa stroną toczącego się postępowania jest Przedsiębiorstwo "A" Sp. z o.o. Wobec powyższego nie znaleziono podstaw do uwzględnienia powoływanych w odwołaniu zarzutów.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Przedsiębiorstwo "A" Sp. z o.o. w S. wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zarzucając organowi obrazę art. 28 k.p.a. i art. 4 ust. 1a ustawy o ochronie przeciwpożarowej.
Uzasadniając swoje stanowisko strona skarżąca wskazała, że decyzja dotyczy części wspólnej Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...], stąd jej adresatem powinna być Wspólnota. W jej ocenie , nie każda umowa o zarządzanie wywołuje skutki prawne polegające na możliwości zobowiązania zarządcy do wykonywania wszelkich czynności określonych w umowie. Umowa z [...] r. , na mocy której skarżąca sprawuje zarząd , zawiera ramowe obowiązki zarządcy jakie winien on wykonywać na zlecenie i za zgodą Wspólnoty. Jeśli zatem Wspólnota nie wyraża zgody na wykonanie czynności zarządca nie może jej zrealizować , bowiem nie otrzyma na ten cel stosownych środków. W ocenie skarżącej, decyzja powinna być skierowana do Wspólnoty i dopiero ta może zarządcy zlecić wykonanie określonych czynności. Zwraca także uwagę na fakt , iż w przypadku odwołania zarządcy będzie na nim ciążył obowiązek wynikający z decyzji mimo braku możliwości jego wykonania.
W odpowiedzi na skargę [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K. wniósł o jej oddalenie i obciążenie strony skarżącej kosztami postępowania. Ustosunkowując się do podniesionych w skardze zarzutów organ wskazał, że zawarta w niej argumentacja jest w istocie powtórzeniem zarzutów powoływanych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a wobec tego organ podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. W ocenie organu z umowy o powierzeniu zarządu nieruchomością wspólną wynika jednoznacznie, że to Zarządca reprezentuje Wspólnotę Mieszkaniową na zewnątrz oraz jest uprawniony do wykonywania zawartych w decyzji obowiązków. Wskazuje także na postanowienie zawarte w § 3 "Umowy o zarządzaniu nieruchomością wspólną " zawarta w dniu [...] r. , zgodnie z którym do zarządcy należy utrzymanie w należytym stanie porządku i czystości terenu nieruchomości. W odpowiedzi na skargę przywołano wyrok tut. Sądu zapadły w podobnej sprawie z dnia 11 września 2008 r. sygn. akt II SA/Gl 399/08 .
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W oparciu zaś o kryterium zgodności z prawem, jak stanowi przepis art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), należało dokonać kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego.
W pierwszym rzędzie zauważyć trzeba, że zgodnie z art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) na właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego ciąży obowiązek utrzymywania i użytkowania obiektu w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska, utrzymywania go w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w zakresie związanym m.in. z zapewnieniem bezpieczeństwa pożarowego (por. art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i ust. 2 wymienionej ustawy). Szczegółowe obowiązki spoczywające na właścicielu, zarządcy lub użytkowniku związane z ochroną przeciwpożarową obiektu budowlanego lub terenu wymienione zostały w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2009 r. Nr 78, poz. 1380 ze zm., dalej: u.o.p.). oraz w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. Nr 109 poz. 719, dalej: rozporządzenie MSWiA). Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt. 12 w obiektach oraz na terenach przyległych do nich jest zabronione wykonywanie czynności, które mogą spowodować pożar, jego rozprzestrzenianie się, utrudnienie prowadzenia działania ratowniczego lub ewakuacji takich jak składowanie materiałów palnych w pomieszczeniach technicznych, na nieużytkowych poddaszach i strychach oraz na drogach komunikacji ogólnej w piwnicach. Wyjaśnić trzeba , iż w dacie podejmowania decyzji przez organ pierwszej instancji obowiązywało uchylone powyższym aktem rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 80, poz. 563 ze zm.), które w § 4 ust. 1 pkt. 12 zabraniało składowania materiałów palnych na nieużytkowych poddaszach oraz na drogach komunikacji ogólnej w piwnicach. Niewielka różnica w treści tego przepisu po zmianie dokonanej rozporządzeniem MSWiA z 2010 r. w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy (składowanie materiałów palnych na nieużytkowym poddaszu budynku przy ul. [...] w Z.) nie ma znaczenia dla rozpatrywanej sprawy.
W przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych przepis art. 26 ust. 1 pkt. 1 u.p.s.p. upoważnia właściwego komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej do nakazania, w drodze decyzji, usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie.
W rozpoznawanej sprawie spór między stronami nie sprowadza się ani co do konieczności zapewnienia w użytkowanym budynku ochrony przeciwpożarowej, ani też w zakresie rozumienia i sposobu wykonania obowiązków określonych w zaskarżonej decyzji. W tym zakresie strona skarżąca nie podniosła zarzutów.
Spór między stronami dotyczy adresata decyzji, tj. podmiotu który w świetle obowiązujących przepisów zobowiązany jest wykonać tę decyzję i usunąć stwierdzone w niej uchybienia w zakresie ochrony przeciwpożarowej.
Nie budzi większych wątpliwości to , że na właścicielu obiektu budowlanego lub terenu ciąży obowiązek zapewnienia ochrony przeciwpożarowej. Jednakże stosownie do art. 4 ust. 1a ustawy o ochronie przeciwpożarowej odpowiedzialność za realizację obowiązków z tego zakresu, stosownie do obowiązków i zadań powierzonych w odniesieniu do obiektu budowlanego, w tym budynku lub terenu przejmuje w całości lub w części ich zarządca lub użytkownik, na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej ustanawiającej zarząd lub użytkowanie. W niniejszej sprawie umową z dnia [...] r. Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości w Z. przy ul. [...] powierzyła sprawowanie zarządu nieruchomością wspólną skarżącej Spółce. Oznacza to, że współwłaściciele tej nieruchomości tworzący Wspólnotę Mieszkaniową skorzystali z uprawnienia, jakie stwarza im przepis art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.) ustanawiając umowny zarząd i określając w niej sposób zarządu nieruchomością. Z treści § 3 umowy wynika, że zlecenie obejmuje wykonywanie przez zarządcę czynności zwykłego zarządu, w tym utrzymywanie w należytym stanie porządku i czystości terenu nieruchomości zabudowanej wraz z przyległymi do niej terenem zielonym , chodnika przed nieruchomością i innych terenów , jeżeli taki obowiązek wynika z zawartych umów bądź z postanowień ustaw (pkt. 4 § 3 umowy).Do obowiązków zarządcy należy zawieranie umów związanych z realizacją tego zadania poprzez angażowanie dozorcy lub wybór innej formy działania (pkt. 4 § 3 umowy in fine).
Nie może być kwestionowane, że sformułowane w zaskarżonej decyzji nakazy usunięcia stwierdzonych uchybień stanowią określoną w § 3 ust. 4 umowy czynność zwykłego zarządu w postaci " utrzymywanie w należytym stanie porządku i czystości terenu nieruchomości" zgodnie z wymogami przepisów prawa przywołanymi wyżej. Nie ma znaczenia podnoszona przez skarżącą kwestia, że wykonanie decyzji wymaga uprzedniej zgody Wspólnoty Mieszkaniowej . Należy bowiem mieć na względzie, że skoro skarżąca Spółka przyjęła na siebie w drodze umowy obowiązek sprawowania zarządu, to w świetle art. 4 ust. 1 a ustawy o ochronie przeciwpożarowej oraz § 3 pkt. 4 umowy łączącej ją ze Wspólnotą Mieszkaniową przejęła też w zakresie oznaczonym w umowie odpowiedzialność za realizację obowiązków ze sfery ochrony przeciwpożarowej. Tym samym zobowiązana jest podjąć czynności zmierzające do wykonania decyzji samodzielnie bądź też poprzez zawarcie stosownej umowy z innym podmiotem.
Całokształt przedstawionych rozważań skłania do konkluzji, iż chybiony jest zarzut skarżącej Spółki, iż organ błędnie oznaczył w zaskarżonej decyzji jej adresata, a ponadto - co zostało pośrednio wyartykułowane - że zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą niewykonalności.
Z tych wszystkich powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło