II SA/Gl 1194/15

PostanowienieWSA w Gliwicach2016-03-03

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochody wraz z dochodami członka rodziny ledwo pokrywają podstawowe potrzeby życiowe, a której sytuacja materialna nie ulegnie poprawie w dającej się przewidzieć przyszłości, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowego ani wydatków na fachowego pełnomocnika. Kryteria oceny możliwości finansowych są surowe, a wniosek może zostać uwzględniony, gdy dochody ledwo pokrywają podstawowe potrzeby życiowe, a sytuacja materialna nie ma szans na poprawę.
Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Wskazał, że jego jedynym dochodem jest renta inwalidzka w wysokości 918 zł netto, a jego córka otrzymuje rentę socjalną w kwocie 643 zł netto. Dołączył dokumenty potwierdzające dochody, wydatki na opał, ubezpieczenie pojazdu oraz bieżące opłaty. Na wezwanie udokumentował dochody córki.
Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącego od kosztów sądowych, 2) ustanowiono dla wnioskodawcy adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla wnioskodawcy adwokata z urzędu Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy J. K. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. W druku formularza podał, że w gospodarstwie domowym pozostaje z córką, zamieszkując w budynku mieszkalnym o pow. 65 m2. Skarżący nie posiada żądnego majątku, a jedynym źródłem jego utrzymania się jest renta inwalidzka w wysokości 918 zł netto miesięcznie. Jego córka uzyskuje rentę socjalną w kwocie 643 zł netto miesięcznie. Do druku formularza wnioskodawca dołączył faktury za zakup opału (węgla), kopię polisy ubezpieczeniowej pojazdu marki [...] r., wydruki potwierdzające podaną we wniosku wysokość świadczenia rentowego oraz wydruki wskazujące wysokość opłat za energię elektryczną, dostawy gazu oraz wywóz odpadów. Na wezwanie referendarza sądowego skarżący udokumentował wysokość świadczenia przyznanego jego córce. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Wobec tego ocena możliwości finansowych strony opiera się na bardzo surowych kryteriach. Tylko ten, kto wykaże, że nie ma żadnych możliwości zdobycia środków na opłacenie kosztów sądowych oraz wydatków na fachowego pełnomocnika, może liczyć na uwzględnienie wniosku w tym zakresie. W realiach niniejszej sprawy tego rodzaju okoliczności zachodzą, co uzasadnia przychylenie się do złożonego wniosku. J. K. wraz ze swoją córką osiągają bardzo skromne dochody, których łączna wysokość kształtuje się na poziomie około 1500 zł. Bieżące wydatki wynoszą zaś około 150 – 200 zł. Do dyspozycji skarżącego i jego córki pozostaje więc kwota około 1200 zł. Zwalniając wnioskodawcę od kosztów sądowych oraz ustanawiając dlań adwokata z urzędu pod uwagę wzięto nie tylko poziom dochodów i wydatków w jego rodzinie lecz także fakt, iż jego córka jest osobą, której stan zdrowia uniemożliwia podjęcie pracy. Nie można więc oczekiwać, w dającej się przewidzieć przyszłości, że sytuacja materialna wnioskodawcy ulegnie poprawie. Kwota 1200 zł do dyspozycji dwóch osób pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, nie mniej jednak nie może być uznana za wystarczającą do pokrycia kosztów sądowych oraz wygospodarowania środków na opłacenie usług fachowego pełnomocnika. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1- tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło