II SA/Gl 1195/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Protokolant St. sekr. Małgorzata Orman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2009 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności wybudowanego obiektu oddala skargę. Pismem z dnia [...] roku pełnomocnik obecnie skarżącej A. S., działając również w imieniu B. S., zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie użytkowanego przez G. N. garażu wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę. We wniosku wskazano, że zarówno skarżąca, jak i G. N. są współwłaścicielkami nieruchomości położonej w K. przy ul. [...]. Garaż znajduje się na tyłach tej posesji. Jego usytuowanie jest niezgodne ze sztuką budowlaną, gdyż jedna ze ścian przylega bezpośrednio do ściany budynku. Ściana garażu całkowicie zasłania okna do piwnicy, przez co nie jest możliwe prawidłowe korzystanie z tej piwnicy przez skarżącą. Takie usytuowanie garażu dodatkowo powoduje nadmierną wilgoć panująca w piwnicy. Organ pierwszej instancji w dniu [...] roku przeprowadził oględziny przedmiotowej posesji, a ponadto przesłuchał w charakterze strony G. N. Zgromadził także materiał dowodowy w postaci odpisów archiwalnych dokumentów dotyczących spornego garażu. Decyzją z dnia [...] roku, nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie wybudowanego garażu na terenie posesji przy ul. [...] w K. W uzasadnieniu stwierdził, iż z przedłożonych dokumentów wynika, że przedmiotowy obiekt istniał już w [...] roku. Decyzją Prezydenta Miasta K. Nr [...] z dnia [...] roku udzielono M. O. (poprzedniemu właścicielowi garażu) pozwolenia budowlanego na zmianę sposobu użytkowania byłego pomieszczenia garażowego na cele gospodarcze. W związku z powyższym organ umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła skarżąca oraz B. S., wnosząc o jej zmianę poprzez uznanie, że sporny garaż wybudowany został bez pozwolenia, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W odwołaniu zarzucono sprzeczność istotnych ustaleń organu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez uznanie, że na nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] od roku [...] istniał obiekt w postaci murowanego garażu; niewyjasnienie wszystkich okoliczności faktycznych poprzez pominięcie ustalenia, od kiedy na tej posesji został usytuowany garaż i w oparciu o jaką decyzję administracyjną; niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy poprzez pominięcie udziału pozostałych właścicieli przedmiotowej nieruchomości. W toku postępowania odwoławczego G. N. złożyła pisemne oświadczenie z dnia [...] r., w którym stwierdziła, że garaż nabyła w [...] roku od poprzedniego właściciela M. O. oraz nie wykonywała przy tym obiekcie żadnych robót budowlanych. Organ odwoławczy – [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji nie uznając zarzutów odwołania. W uzasadnieniu powołano się na zgromadzone w toku postępowania dokumenty archiwalne dotyczące spornego obiektu, a w szczególności na decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. Z decyzji tej w ocenie organu odwoławczego wynika, że obiekt był garażem, co przeczy zarzutom nielegalnego jego wybudowania. Również zbliżenie obiektów względem siebie jest dopuszczalne na gruncie przepisów prawa budowlanego. Istnienie otworów okiennych potwierdza projekt przebudowy garażu zatwierdzony powołaną decyzją. Dopóki ta decyzja znajduje się w obrocie prawnym, dopóty organ nadzoru budowlanego nie może podjąć żadnych czynności w tej sprawie, nawet jeżeli pozwolenie zostało podjęte z naruszeniem prawa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, podnosząc te same zarzuty, które wcześniej zostały sformułowane w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Dodatkowo zarzuciła naruszenie przepisów prawa budowlanego, a to art. 84 ust. 1 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 61 i art. 62 tej ustawy poprzez pominięcie w decyzji ustalenia, czy zamurowanie otworów okiennych piwnic w wyniku zastawienia tych otworów przez ścianę garażu nie narusza tzw. bezpieczeństwa mienia, to jest bezpieczeństwa budynku położonego w K. przy ul. [...]. W uzasadnieniu podniesiono dodatkowo, że po uzyskaniu decyzji z [...] r. M. O. dokonała rozbiórki istniejącego wcześniej drewnianego budynku i w jego miejsce postawiła murowany garaż. Żaden z pozostałych współwłaścicieli nieruchomości nie wyrażał zgody na realizację takiego obiektu. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Odnosząc się do podniesionej w skardze okoliczności braku zgody pozostałych współwłaścicieli na realizację garażu, organ odwoławczy wskazał, że organy nadzoru budowlanego nie mają kompetencji do kontrolowania decyzji organów administracji architektoniczno-budowlanej. Na rozprawie w dniu 15 maja 2009 r. pełnomocnik skarżącej oświadczył, że sporny garaż znajduje się na części działki stanowiącej współwłasność wszystkich właścicieli nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając skargę Sąd badał zatem, czy zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z obowiązującymi w dacie jej wydania przepisami prawa. Sąd badał również, czy stan faktyczny istniejący w dacie wydania zaskarżonego aktu dawał organom podstawę do zastosowania odpowiednich przepisów prawa. Badając zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa Sąd nie dopatrzył się takiego naruszenia prawa, które mogłoby skutkować uchyleniem względnie stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów prawa formalnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 105 k.p.a. jeżeli postępowanie administracyjne z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego, brak było podstaw do stwierdzenia, iż sporny obiekt budowlany położony na posesji w K. przy ul. [...], powstał w warunkach tzw. samowoli budowlanej. W szczególności zwrócić przyjdzie uwagę, że przedmiotem prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego postępowania była kwestia "samowolnie wybudowanego garażu". Za zasadne należy zatem uznać stanowisko organu odwoławczego, że w tak określonych granicach postępowania zgromadzone w sprawie dokumenty świadczą o legalności wybudowania spornego obiektu. Prezydent Miasta K. w swojej decyzji z dnia [...] r., Nr [...], wyraził zgodę na zmianę sposobu użytkowania byłego pomieszczenia garażowego na cele gospodarcze i wykonanie remontu, polegającego na wymianie konstrukcji dachu w oparciu o projekt techniczny stanowiący załącznik do tej decyzji. Określił ponadto warunki, jakie należy zachować przy wykonywaniu tej decyzji. Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje okoliczność, że powołana decyzja nie została wyeliminowana z obrotu prawnego. Oznacza to, że nie do obalenia jest stanowisko, że w dacie jej wydania istniał sporny budynek garażowy. Istnienie tej decyzji rodzi ponadto domniemanie legalności obiektu, w stosunku do którego została wydana. Z załączonego do decyzji opisu technicznego wynika, że ściany mają być murowane, a ściany osłonowe, to ściany przyległych budynków. Z kolei z załączonego rzutu wynika usytuowanie obiektu względem istniejących ścian budynków. W tym stanie rzeczy ewentualne podważenie legalności wybudowania spornego obiektu musiałoby się wiązać ze wzruszeniem decyzji Prezydenta K. z dnia [...] r. To jednak wykracza poza kompetencje organów nadzoru budowlanego. Również bez znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonej w niniejszym postępowaniu decyzji pozostaje okoliczność, że pozostali współwłaściciele posesji nie wyrazili zgody na zmianę sposobu użytkowania i remont spornego garażu. Jakkolwiek z rozdzielnika decyzji z [...] roku wynikać może, że stroną tamtego postępowania był jedynie inwestor, to zarzut z tego tytułu stanowi przesłankę do wznowienia postępowania zakończonego tamtą decyzją (art. 145 § 1 pkt 4 kpa), a jego realizacja jest możliwa wyłącznie w oparciu o wniosek pominiętej strony w postępowaniu wznowieniowym przed organem, który wydał tamtą decyzję. Mając na uwadze powyższe Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, a zatem podlegała ona oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.). Na marginesie dodać przyjdzie, że umorzenie postępowania w sprawie legalności obiektu nie wyklucza możliwości wszczęcia odrębnego postępowania przez organy nadzoru budowlanego w stosunku do tego samego obiektu w ramach kontroli jego utrzymania w należytym stanie technicznym (art. 61 i nast. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, t.j. Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.). W takiej jednak sytuacji należy mieć na względzie, że adresatem określonych w tych przepisach obowiązków nie są użytkownicy obiektów lecz ich właściciele lub zarządcy, co w pierwszej kolejności wymagać będzie wyczerpującego ustalenia kręgu tych podmiotów.