II SA/Gl 1199/16

PostanowienieWSA w Gliwicach2017-01-19

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego z urzędu może zostać uwzględniony wobec osoby posiadającej oszczędności i dochód, która nie wykazała wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu przysługuje osobom znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej, które nie są w stanie ponieść kosztów postępowania mimo najdalej idących wysiłków. W niniejszej sprawie, zważywszy na posiadane oszczędności, dochód oraz możliwość dysponowania środkami przez małżonka, nie stwierdzono takiego wyjątkowego położenia, co uzasadniało oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Wskazała, że mieszka z małżonkiem, posiada dwa lokale mieszkalne, nieruchomość rolną, oszczędności na rachunku bankowym, indywidualne konto emerytalne oraz polisę inwestycyjną. Dochód jej i małżonka wynosi 2825 zł netto miesięcznie, a małżonek pokrywa bieżące koszty utrzymania z osobistych środków ze spadku. Organ wezwał do uzupełnienia dokumentacji, a skarżąca przedłożyła m.in. decyzję ZUS i dowód rejestracyjny pojazdu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W druku podała, że w gospodarstwie domowym pozostaje wraz z małżonkiem, a w skład jej majątku wchodzą dwa lokale mieszkalne o pow. 60 m2 oraz 37 m2 i nieruchomość rolna o pow. 4067 m2. Na rachunku bankowym strona posiada zgromadzone oszczędności w kwocie 1735 zł, a ponadto w ramach indywidualnego konta emerytalnego zgromadziła 68.000 zł oraz polisa inwestycyjna na życie o wartości około 9.000. Strona wskazała również, że wraz z mężem posiada samochód z 2005 r. o wartości około 11.000 zł, a jej małżonek posiada "środki osobiste ze spadku". Łączny dochód skarżącej i jej małżonka to kwota 2825 zł netto miesięcznie z tytułu świadczeń emerytalnych. Strona zaznaczyła, ze bieżące koszty utrzymania (opłaty za media, koszty utrzymania mieszkania, leczenia i rehabilitacji) pokrywa jej małżonek ze swoich osobistych środków. Pismem z dnia 23 grudnia 2016 r. referendarz sądowy zobowiązał stronę do: - udokumentowanie wysokości wydatków związanych z utrzymaniem się, tj. czynszu za lokale mieszkalne, opłat za energię elektryczną, czynsz dostawy wody, odbiór śmieci, usługi telekomunikacyjne, wykup lekarstw itp., - przedłożenie dokumentów potwierdzających podaną we wniosku wysokość dochodów z tytułu świadczeń emerytalnych, otrzymywanych przez stronę i jej małżonka, - podanie w jaki sposób wykorzystywany jest lokal mieszkalny wchodzący w skład majątku, w którym skarżąca nie mieszka. - nadesłani kopii dowodu rejestracyjnego należącego do strony samochodu, - podanie rodzaju i wysokości "środków osobistych" posiadanych przez małżonka skarżącej ze spadku. W odpowiedzi wnioskodawczyni nadesłała kopie decyzji ZUS o waloryzacji świadczeń emerytalnych oraz kopię dowodu rejestracyjnego posiadanego pojazdu. W odrębnym piśmie dokonała zestawienia stałych, miesięcznych wydatków i wyjaśniła, że mieszkanie o pow. 37 m2 nie jest aktualnie wynajmowane, natomiast zostanie darowane córce strony. Podniosła, że jej małżonek ma prawo dysponować środkami otrzymanymi ze spadku wedle własnego uznania, a strona nie może liczyć na owe środki ze względu na spory rodzinne. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z tej formy prawa pomocy zostało przewidziane dla osób, które znajdują się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym a z przedstawionych okoliczności wynika, że nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie samodzielnie wygospodarować środków na ten cel. Analiza informacji uzyskanych od strony nie pozwoliła stwierdzić, że skarżący znajduje się w sytuacji materialnej wykluczającej możliwość ponoszenia kosztów sądowych. W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że zgodnie z art. 27 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz.583) oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swoich sił oraz możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Z wyjaśnień skarżącej wynika, że tak jest w istocie, skoro ciężar utrzymania rodziny w zasadzie w całości spoczywa na barkach jej małżonka. Strona sama bowiem zaznaczyła w druku formularza, iż wszelkie wydatki na utrzymanie lokalu mieszkalnego, opłaty za media oraz koszty leczenia i rehabilitacji pokrywa jej małżonek ze środków otrzymanych w spadku. Logicznym jest tym samym wniosek, że cały dochód skarżącej – tj. kwota 1280 zł pozostaje tym samym do jej dyspozycji, a wobec tego jest ona w stanie samodzielnie ponieść koszty postępowania sądowego (sprowadzające się aktualnie do wpisu od skargi) jak i opłacić fachowego pełnomocnika. Co więcej, strona wyraźnie zaznaczyła, że dysponuje oszczędnościami w kwocie 1735 zł, które również mogą być spożytkowane na ten cel. W przedstawionych przez wnioskodawczynię okolicznościach nie sposób stwierdzić, że jej sytuacja jest wyjątkowo trudna, co uzasadniałoby zwolnienie jej od kosztów sądowych w całości i opłacenie usług fachowego pełnomocnika. Zważywszy na powyższe należało uznać, że brak jest dostatecznych podstaw do uwzględnienia wniosku. Wobec tego, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy postanowiono jak w sentencji orzeczenia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło