II SA/Gl 1206/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant Starszy referent Renata Pacewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 23 czerwca 2025 r. nr SKO I 427/30/2025 w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza C. z dnia 7 stycznia 2025 roku nr [...], 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z 23 czerwca 2025 r., nr SKO I 427/30/2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej (zwane dalej Kolegium, organ II instancji), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza C. z dnia 7 stycznia 2025r nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości położonej w C., w obrębie ewidencyjnym [...], pozycja rejestru gruntów: [...], zapisanej w księdze wieczystej [...] Sądu Rejonowego w P., stanowiącej własność Skarbu Państwa a będącej w użytkowaniu wieczystym T. sp. z o.o. Decyzja organu zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Na wniosek Starosty [...] o wydanie decyzji zatwierdzającej podziały działek: nr [...] o pow. 10,3467 ha, nr [...] o pow. 0,0568 ha, nr [...] o pow. 0,8277 ha, nr [...] o pow. 2,9884 ha obręb [...], położonych w C. przy ul. [...], w dniu 12 marca 2024 r. wszczęto postępowanie dotyczące podziałów ww. działek i zawiadomiono strony o możliwości zapoznania się z dokumentacją w terminie 7 dni od daty otrzymania zawiadomienia. Żadna ze stron, nie zapoznała się z dokumentacją, nie zgłosiła żadnych żądań, nie złożyła wyjaśnień ani wniosków. W dniu 8 kwietnia 2024 r. Burmistrz C. wydał decyzję nr [...] zatwierdzającą podziały przedmiotowych działek Na skutek odwołania użytkowniczki wieczystej działek Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej decyzją nr [...] z dnia 2 sierpnia 2024 r. uchyliło organu I instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Pismem z dnia 9 września 2024 r. i następnie z dnia 27 września 2024 r. wezwano wnioskodawcę o uzupełnienie przedmiotowego wniosku, min. o informacje "w oparciu o jaki artykuł ustawy o gospodarce nieruchomościami ma być procedowany podział np. (czy podział ma służyć realizacji celów publicznych), ile działek ma zostać wydzielonych jakie będzie przeznaczenie nowoutworzonych działek i do jakich jednostek planu będą przypisane". Wyjaśnienia złożone zostały przez Starostę w piśmie z dnia 18 listopada 2024 r. Dokonując ponownej analizy zebranych w sprawie dokumentów oraz uwzględniając złożone przez wnioskodawcę wyjaśnienia i uzupełnienia wniosku, decyzją z dnia 7 stycznia 2025r nr [...] Burmistrz C., działając na podstawie art. 93 ust. 1 i 2, art. 94 ust. 1 pkt 2, art. 96 ust. 1 i 4, art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1145 ze zm. – zwanej dalej u.g.n.), § 10 i § 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 roku w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. z 2004 r. nr 268, poz. 2663) zatwierdził podział przedmiotowych nieruchomości. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż wniosek o wydanie decyzji zatwierdzającej podziały działek w imieniu Skarbu Państwa jako właściciela złożył Starosta [...] w związku z realizacją celu publicznego w oparciu o ostateczną decyzję Starosty [...] z dnia 31 grudnia 2020 r. nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę dla inwestora Powiat [...] -Zarząd Dróg Powiatowych w B. dla inwestycji pn.: przebudowa drogi powiatowej [...] ulica [...] w C. na odcinku od ulicy [...] do granicy B.. Z uzasadnienia wynikało również; iż przedmiotowe działki znajduje się w terenie częściowo objętym obowiązującym miejscowym planem zagospodarowana przestrzennego i przeznaczone są pod tereny dróg publicznych; klasa zbiorcza, natomiast częściowo znajdują się w terenie, dla którego brak jest ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Podział wykonany został zgodnie z postanowieniem Burmistrza C. z dnia 6 listopada 2023r. nr [...] opiniującym pozytywnie wstępny projekt podziału działek. Celem podziału było wydzielenie działek oznaczonych numerami [...], [...], [...]; [...] ,[...] - zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego położone w terenach dróg publicznych; klasa drogi zbiorcza (KDZO1); wydzielenie działek oznaczonych numerami [...]; [...],[...]; [...];[...], [...] posiadające użytek dr (drogi) wydzielone w związku z wydaną decyzją Prezydenta Miasta B. o lokalizacji inwestycji celu publicznego, następnie decyzją Starosty [...] zatwierdzająca projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na realizację przedsięwzięcia. Z uzasadnienie wynikało również, że w wyniku podziału wydzielono działki oznaczone numerami [...]; [...] ,[...] oraz działkę oznaczoną numerem [...], które posiadają bezpośredni dostęp do powiatowej drogi publicznej ulicy [...] i nie zmieniają swojego dotychczasowego przeznaczenia. Jednocześnie organ wskazał; iż działki zgodnie z art 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami z mocy prawa przejdą na własność powiatu z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stanie się ostateczna za uzgodnionym odszkodowaniem. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła użytkowniczka wieczysta wydzielonych działek reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, domagając się uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1) naruszenie art. 94 ust. 1 w zw. z art. 93 ust. 1 i art, 96 ust. 1 i 4 u.g.n. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie oraz dokonanie podziału nieruchomości bez uwzględnienia przeznaczenia nieruchomości, w tym w szczególności mając na uwadze fakt, że powstała po podziale nieruchomość poza drogą publiczną, nie nadaje się do jakiegokolwiek racjonalnego zagospodarowania; 2) naruszenie art. 94 ust. 1 pkt 1 w zw. z 93 ust. 1 i 4 u.g.n. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, w szczególności poprzez ponowne przyjęcie, że nie istnieją przepisy odrębne, z którymi podział nieruchomości pozostawałby w sprzeczności w istocie bez zbadania przedmiotowej przesłanki; 3) naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 oraz 80 k.p.a., polegające na braku wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego i jego rozpatrzenia, w szczególności poprzez brak dokonania dostatecznych ustaleń w zakresie możliwości zagospodarowania działek po podziale oraz brak analizy regulacji odrębnych, które mogłyby wykazać na brak możliwości podziału nieruchomości; 4) naruszenie art. 7, art. 11 k.p.a. oraz 107 § 1 pkt 6 k.p.a., w szczególności poprzez brak załączenia do przedmiotowej decyzji obowiązkowej części graficznej, tj. mapy z projektem podziału nieruchomości, umożlwiającej odwołującej weryfikację prawidłowości zawartych w uzasadnieniu decyzji twierdzeń; 5) naruszenie § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. Nr 268, poz. 2663) z uwagi na brak załączenia do decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, obowiązkowego załącznika w postaci mapy z projektem podziału nieruchomości; W obszernym uzasadnieniu odwołania strona rozwinęła powyższe zarzuty, wskazując m. in. że organ winien zbadać w odniesieniu do części nieruchomości (działek) objętym mpzp zgodność zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu, zaś w odniesieniu do części nieruchomości (działek) nieobjętych mpzp — czy podział nie jest sprzeczny z przepisami odrębnymi, albo czy jest on zgodny z warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Tymczasem z treści zaskarżonej decyzji w dalszym ciągu nie wynika możliwość weryfikacji wskazanych przesłanek. Co więcej, nadal brak jest możliwości jednoznacznego określenia, czy w odniesieniu do nieruchomości objętych przedmiotowymi decyzjami, co do których nie został uchwalony mpzp — jego uchwalenie nie wynika z odrębnych przepisów. Decyzją z 23 czerwca 2025 r., nr SKO I 427/30/2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ opisał przebieg postępowania, przywołał zapisy ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, a w szczególności nie narusza art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zdaniem Kolegium stwierdzenie przez organ I instancji, że podział nieruchomości jest niezbędny do realizacji celów publicznych, pozwalał na dokonanie tego podziału z urzędu bez zgody właścicieli (współwłaścicieli) tej nieruchomości. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję Kolegium wniosła użytkowniczka wieczysta wydzielonych działek reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, domagając się uchylenia, jak również decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania w sprawie, a ponadto zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W obszernym uzasadnieniu skarżąca w zasadzie powtórzyła zarzuty zawarte w odwołaniu. Dodatkowo zarzuciła: 1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 8, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. w szczególności poprzez niewykazanie w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji, budzącej uzasadnione wątpliwości, podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia, w tym faktów uznanych przez organ Il instancji za udowodnione, a w szczególności poprzez brak całościowego odniesienia się do zarzutów wywiedzionych przez skarżącą w odwołaniu, a w konsekwencji znaczące ograniczenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji do lakonicznych sformułowań zgodności ww. decyzji z prawem materialnym i braku stwierdzenia naruszeń procedury administracyjnej, co w istocie uniemożliwia stronie postępowania odtworzenie toku rozumowania organu i skutecznie ogranicza możliwość kontroli prawidłowości wydanej decyzji oraz zasadności przestanek, leżących u podstaw jej wydania; 2) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji oraz stwierdzenie braku naruszeń prawa materialnego i uchybień w procedurze administracyjnej, podczas gdy decyzja tego organu została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, a zatem zachodziły przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej jako: - "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ocenie składu orzekającego podniesione w skardze zarzuty są zasadne. Przede wszystkim w sprawie doszło do naruszenia § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. Nr 268, poz. 2663). Przepis ten brzmi następująco; "Mapa z projektem podziału nieruchomości stanowi załącznik do decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, o której mowa w art. 96 ust. 1 [...]". Kontrolowana decyzja takiego załącznika nie zawiera. A jak wskazano w skardze, treść rozstrzygnięcia w przedmiocie podziału nieruchomości jest możliwa, gdy adresat otrzymał zarówno decyzję, jak i załącznik do niej. Sąd w pełni się z tym argumentem zgadza. Kontrolowana decyzja zawiera jedynie odesłanie do załącznika z uchylonej wcześniej decyzji organu I instancji. Pomijając okoliczność, że strona może tym załącznikiem już nie dysponować, należy uznać, że przyjęta przez organy administracji metoda "odsyłania" do załączników jest sprzeczna z prawem. Treść uzasadnienia zarówno organu I instancji, jak i organu II instancji nie pozwalają na ocenę zapadłych rozstrzygnięć. Nie odniesiono się w nich bowiem do tego, dlaczego organ uznał, że zostały spełnione zostały przesłanki pozwalające na dokonanie podziału nieruchomości. A w rozstrzyganej sprawie dotyczyło to zarówno przesłanek przewidzianych w art. 93 ustawy, jak i w jej art. 94. Część nieruchomości jest bowiem objęta planem miejscowym, część nie. W uzasadnieniu rozstrzygnięć brak nawet odniesienia do treści wydanej w sprawie decyzji o warunkach zabudowy. Przy rozstrzyganiu w sprawie pominięto (co podniesiono w skardze) treść art. 93 ust. 2 in fine ustawy. Nie dokonano oceny (a przynajmniej nie wynika to z uzasadnień wydanych w sprawie decyzji) kwestii możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. I dotyczy to zarówno działki przeznaczonej pod cel inwestycyjny, jak i części "pozostałej". Sąd zwraca wreszcie uwagę, że organ II instancji nie odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Biorąc pod uwagę powyższe orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji weźmie pod uwagę wyżej poczynione rozważania Sądu.