II SA/Gl 1207/10
WyrokWSA w Gliwicach2011-07-01
Skład orzekający: Rafał Wolnik, Iwona Bogucka, Maria Taniewska-Banacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej powinien formalistycznie traktować pisma obywateli, czy też powinien dążyć do ustalenia rzeczywistego charakteru i żądania pisma, zwłaszcza w kontekście skargi na sposób załatwienia wniosku?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie powinien formalistycznie traktować pism obywateli, lecz powinien dążyć do ustalenia rzeczywistego charakteru i żądania pisma. W przypadku, gdy pismo organu I instancji zostało sporządzone w trybie art. 244 § 2 k.p.a. (dotyczącym wniosków), a skarżący wniósł pismo zatytułowane jako zażalenie, organ wyższego stopnia powinien rozpoznać je jako skargę na sposób załatwienia wniosku (art. 246 § 1 k.p.a. w zw. z art. 229 pkt 7 k.p.a.), a nie stwierdzać niedopuszczalność zażalenia. Zaniechanie takiego działania stanowi naruszenie przepisów postępowania.Stan faktyczny
W. K. złożył pismo do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w L. dotyczące zamurowania połowy okien w klatce schodowej, domagając się przywrócenia pierwotnego stanu. PINB w L. odpowiedział, że roboty nie spowodowały zagrożeń, nie naruszają prawa, a skarżący nie ma statusu strony. W. K. skierował do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) pismo zatytułowane jako zażalenie na pismo PINB. WINB postanowieniem stwierdził niedopuszczalność zażalenia, uznając pismo PINB za informacyjne, a nie postanowienie. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się wszczęcia postępowania i uznania jego interesu prawnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.),, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant referent - stażysta Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2011 r. sprawy ze skargi W. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia w sprawie wykonania określonych robót budowlanych uchyla zaskarżone postanowienie.
Pismem datowanym 7 lipca 2007 r., które wpłynęło do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. w dniu [...] r., W. K. zarzucił, że w lipcu 2007 r. doszło do zamurowania połowy okien w klatce schodowej budynku przy ul. [...] w L., co stanowi zagrożenia dla mieszkańców, zmniejszyło dopływ światła i powietrza oraz narusza przepisy pożarowe i bhp. W związku z tym zwrócił się do organu o przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy sprzed lipca 2007 r.
W odpowiedzi na pismo PINB w L. pismem z dnia [...] r, nr [...], podając w podstawie prawnej art. 244 § 2 k.p.a., wyjaśnił, że sprawę tę badał już w roku 2009. Przeprowadził wówczas oględziny i zbadał dokumenty, na podstawie których roboty zostały przeprowadzone. Ustalono wówczas, że roboty nie spowodowały powstania zagrożeń i nie naruszają przepisów prawa, w tym warunków technicznych. O wynikach poinformowano wówczas skarżącego w piśmie nr PINB [...] z dnia 10 czerwca 2009 r. Równocześnie w końcowej części pisma stwierdzono, że wnioskujący o interwencję w postępowaniu dotyczącym wykonanych robot nie ma statusu strony.
W reakcji na otrzymaną odpowiedź W. K. skierował do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego pismo z dnia 17 lipca 2010 r., zatytułowane jako zażalenie na postanowienie PINB w L. z dnia [...] r. nr [...] i zawierające żądanie jego uchylenia. W uzasadnieniu zarzucono, że stanowisko organu stopnia powiatowego narusza przepisy prawa budowlanego oraz nie zwiera prawidłowego pouczenia, zwrócono się także z żądaniem przyznania w postępowaniu przymiotu strony.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 134 w związku z art. 144 k.p.a. stwierdził niedopuszczalność zażalenia na pismo PINB z dnia [...] r. W uzasadnieniu wskazał, że w sprawie zamurowania okien w klatce schodowej budynku przy ul. [...] nie toczy się postępowanie. Pismo organu I instancji z dnia [...] r. miało charakter informacyjny i nie stanowi postanowienia, albowiem nie zawiera tak podstawowego składnika aktu administracyjnego, jak rozstrzygnięcie. Skoro w sprawie nie zostało wydane postanowienie, to nie przysługuje stronie prawo do wniesienia zażalenia, stąd wniesione zażalenie należy uznać za niedopuszczalne.
W skardze do sądu administracyjnego skarżący wyraził sprzeciw wobec stanowiska organów, zawnioskował o wszczęcie przez organ I instancji postępowania w sprawie zamurowania okien w budynku i uznanie jego interesu prawnego w sprawie. Na rozprawie w dniu 1 lipca 2011 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje:
Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 134 k.p.a. i jest ostateczne. Zgodnie z art. 3 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), służy zatem na nie skarga do sądu administracyjnego, co rozstrzyga o dopuszczalności objęcia zaskarżonego postanowienia kognicją sądu i wydaniu w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia.
Kontrolując wydane postanowienie Sąd zwrócił uwagę, że rozstrzygając o charakterze i treści pisma skarżącego z dnia 17 lipca 2010 r. organ wyższego stopnia kierował się wyłącznie nadaną mu przez stronę nazwą. Ugruntowane jest natomiast w nauce prawa postępowania administracyjnego oraz w orzecznictwie, że takie formalistyczne podejście do pism składanych przez obywateli do organów nie jest właściwe, adresat pisma winien ustalić rzeczywisty charakter i żądanie pisma a w razie wątpliwości zwrócić się do jego autora o wyjaśnienie. Istotnie, w sprawie zamurowania okien w klatce schodowej nie jest prowadzone postępowanie i nie doszło do wydania postanowienia podlegającego zażaleniu. Pozornie zatem stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego mogłoby wydawać się uzasadnione. Uszło jednak uwadze organu, że pismo skierowane przez PINB w L. do skarżącego w dniu [...] r. zostało sporządzone w trybie art. 244 § 2 k.p.a. Organ stopnia powiatowego działa zatem w trybie przepisów działu VIII rozdziału 3 k.p.a. regulujących wnoszenie i rozpoznawanie wniosków. Zgodnie z art. 246 § 1 k.p.a., wnioskodawcy niezadowolonemu ze sposobu załatwienia wniosku służy prawo wniesienia skargi w trybie określonym w rozdziale 2 regulującym instytucję skarg. W odniesieniu do ewentualnej skargi na PINB w L., stosownie do art. 229 pkt 7 k.p.a., organem właściwym do jej załatwienia jest organ wyższego stopnia, czyli właśnie [...] lWINB w K. Wydając postanowienie o niedopuszczalności zażalenia w stosunku do skierowanego do siebie pisma, bez podjęcia próby ustalenia rzeczywistych intencji wnoszącego "zażalenie", organ zaniechał zatem rozpoznania sprawy i ograniczył się do formalnego jej zakończenia, z zastosowaniem formy, która nota bene nie jest właściwa w przypadku wniosków i skarg w trybie rozdziału VIII k.p.a.
Wobec zarzutów skarżącego i powoływania się przez niego na przysługujący mu w jego przekonaniu interes prawny w sprawie robót budowlanych wykonanych w budynku, organ winien również uzyskać stanowisko skarżącego, czy jego pismo określane jako zażalenie nie stanowi zażalenia na bezczynności organu stopnia powiatowego w trybie art. 37 k.p.a.
Mając na uwadze podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło