II SA/Gl 1209/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.) Protokolant Barbara Urban po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2009 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w G. A. F. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badanie lekarskie oddala skargę. Pismem z dnia [...]roku [...] Prokurator Rejonowy w R. poinformował Starostę R., że u posiadającego uprawnienia do kierowania pojazdami kat. A, B, T, D.G. rozpoznano objawy choroby psychicznej pod postacią zespołu urojeniowego. W związku z tym Prokurator wniósł o wszczęcie postępowania mającego na celu sprawdzenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez stronę pojazdami. Prokurator podał, że w trakcie postępowania przygotowawczego o [...] przeciwko D. G. został on poddany badaniu sądowo – psychiatrycznemu i sądowo – psychologicznemu przez dwóch biegłych lekarzy psychiatrów i biegłego psychologa. W wydanej opinii z dnia [...] roku, która została doręczona Staroście R., biegli rozpoznali u strony objawy choroby psychicznej w postaci zespołu urojeniowego oraz stwierdzili, że zdiagnozowana choroba psychiczna stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do kierowania pojazdami mechanicznymi. Po wszczęciu postępowania ( zawiadomienie z dnia [...] roku ) Starosta R. decyzją z dnia [...] roku nr [...] skierował D. G. na badania lekarskie do dowolnie wybranego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w terminie do dnia [...]roku. W podstawie prawnej decyzji podano przepis art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. z 2005 roku, nr 108, poz. 908 z zm., dalej powoływana jako "ustawa") oraz § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 roku w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami ( Dz. U. nr 2, poz. 15, dalej powoływane jako "rozporządzenie"). W uzasadnieniu opisano stan faktyczny, w szczególności wyniki sporządzonej w postępowaniu karnym opinii psychiatryczno-psychologicznej i stwierdzono, że stanowi ona wiarygodną informację o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia strony. Uzasadnia to skierowanie strony na badania lekarskie. W odwołaniu D. G. podał, że w związku z tymczasowym aresztowaniem nie może poddać się badaniom w terminie zakreślonym przez organ I instancji. W związku z tym wniósł " o bezterminowe zawieszenie" decyzji i oświadczył, że badania do których został zobligowany tą decyzją wykona natychmiast po opuszczeniu Aresztu Śledczego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją z dnia [...]roku na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchyliło decyzję I instancji w całości i orzekło o skierowaniu D. G. na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie uprawnień kategorii A, B, T do dowolnie wybranego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji. Uzasadniając uchylenie decyzji organu I instancji organ odwoławczy wskazał na niewłaściwe określenie w zaskarżonej decyzji terminu poddania kierującego pojazdem badaniom lekarskim, który upłynął przed wydaniem decyzji odwoławczej. Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy organ odwoławczy stwierdził, że zaistniały okoliczności z art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy w zw. z § 2 ust. 5 rozporządzenia do skierowania strony na badania lekarskie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący kwestionował ustalony w decyzji ostatecznej termin poddania się badaniom lekarskim. Wskazywał, że termin ten powinien zostać powiązany z datą opuszczenia przez niego "Zamkniętego Zakładu Psychiatrycznego". Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu [...] r. Prokurator wniósł o oddalenie skargi. Postanowieniem z dnia [...] roku skarżącemu przywrócono termin do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Przepis art. 122 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. z 2005 r. nr 108, poz. 908 ze zm.) przewiduje katalog przypadków, w których określone kategorie osób podlegają badaniu lekarskiemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Obowiązkowi temu podlegają w szczególności kierujący pojazdami, skierowani na badania decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia do stanu zdrowia ( art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy ). Przepis ten kreuje kompetencję określonego organu do wydania decyzji administracyjnej w stosunku do osób, których stan zdrowia budzi wątpliwości. Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy, warunkiem uzyskania i posiadania uprawnień do kierowania pojazdami jest sprawność kierowcy pod względem psychicznym i fizycznym. Ze względu na przedmiot regulacji ustawowej należy przyjąć, że instytucja kierowania osób posiadających uprawnienia do kierowania pojazdami na badania sprawdzające ma na względzie bezpieczeństwo ruchu drogowego. Podstawą wydania decyzji kierującej na badania są zastrzeżenia do stanu zdrowia kierowcy. Przepis § 2 ust. 4 rozporządzenia wymienia katalog przypadków, w których starosta jest zobowiązany wydać takie skierowanie. Natomiast w § 2 ust. 5 rozporządzenia ustawodawca przewidział dla starosty możliwość wydania skierowania, gdy powziął on wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia kierowcy, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Przepis ten ma charakter uznaniowy, wymaga zatem rozważenia przez starostę po pierwsze, czy informacja o stanie zdrowia pochodzi z wiarygodnego źródła, po wtóre, czy stan zdrowia kierowcy może powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Niezdolność ta nie ogranicza się przy tym niewątpliwie do przypadków ułomności fizycznych, powodujących trudności w obsłudze pojazdu, lecz dotyczy następstw różnych schorzeń, tak fizycznych jak i psychicznych, które ze względu na swój charakter mogą wpływać na bezpieczne uczestniczenie przez kierowców w ruchu drogowym. Informacja, która była powodem wszczęcia przez organ postępowania pochodziła od Prokuratora i była poparta opinią lekarską. Fakt, że opinia ta była sporządzona dla potrzeb innego postępowania nie ma w sprawie znaczenia, nie była ona bowiem podstawą orzekania przez organy, lecz stanowiła źródło informacji, o jakim mowa w § 2 ust. 5 cyt. rozporządzenia. Opinia lekarska została sporządzona po przeprowadzeniu badań przez uprawnione do tego osoby. Uznanie przez organy, że otrzymane informacje budzą wątpliwości dotyczące zdolności skarżącego do kierowania pojazdami nie narusza zasad swobodnej oceny dowodów. Należy podzielić stanowisko, że informacje o stanie zdrowia skarżącego mają charakter wiarygodny, pochodzą od organu państwowego ( prokuratora ) i zostały poparte obszerną analizą lekarską stanu zdrowia skarżącego a wnioski tej analizy wskazują na określone schorzenia. Zasadnie zatem organy uznały, że skarżący winien zostać poddany specjalistycznym badaniom, których celem będzie już konkretnie sprawdzenia zdolności do prowadzenia pojazdów. Należy zwrócić uwagę, że sam skarżący w odwołaniu i skardze nie kwestionował samego skierowania na badania, lecz oznaczony przez organ termin ich wykonania. Sąd rozważył również kwestię dopuszczalności wyznaczenia przez organy 30 dniowego terminu do poddania się badaniom przez osobę poddaną izolacji. Termin ten został określony we wzorze skierowania na badania, stanowiącym załącznik nr 2 do powoływanego rozporządzenia Ministra Zdrowia z 7 stycznia 2004 r. Podstawą jego wydania jest art. 123 ustawy Prawo o ruchu drogowym, upoważniający Ministra do określenia m.in. szczegółowych warunków i trybu kierowania na badania lekarskie i ich przeprowadzania w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi oraz kierowania tramwajami ( art. 123 pkt 1 a ustawy ). W ocenie Sądu określenie w akcie wykonawczym terminu do poddania się badaniom nie przekroczyło zakresu udzielonej delegacji, która poprzez wzór formularza nakazuje organom określenie terminu do poddania się badaniom. Monitorowanie stanu zdrowia osób mogących uczestniczyć w ruchu drogowym w charakterze kierowców jest bardzo poważnym zadaniem organów odpowiedzialnych za udzielania zezwoleń a wartości w ten sposób chronione można zaliczyć do wartości najwyższego rzędu. Weryfikacja kierowców winna odbywać się zatem szybko ( należy bowiem zwrócić uwagę, że osoby te wciąż dysponują uprawnieniami). Brak jest podstaw do przyjęcia praktyki, że w stosunku do osób izolowanych organy winny określać termin poddania się badaniom w terminie liczonym np. od daty opuszczenia miejsca izolacji. Organy nie dysponują środkami umożliwiającymi kontrolę aktualnego miejsca pobytu osób posiadających uprawnienia aby nadzorować wykonanie w terminie obowiązku. Poprzez taką praktykę ( sprzeczną z rozporządzeniem ), osiągnięcie prewencyjnych celów instytucji służącej kontrolowaniu stanu zdrowia kierowców byłoby ograniczone. Mając na uwadze podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. su.