II SA/Gl 1209/14
PostanowienieWSA w Gliwicach2015-04-27
Skład orzekający: Artur Żurawik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który posiada stały comiesięczny dochód rodziny około 5 tys. zł netto, ponosi wysokie zobowiązania kredytowe (2255 zł miesięcznie) i udokumentowane wydatki około 1 tys. zł miesięcznie, jest w stanie ponieść koszty postępowania sądowego lub koszty fachowego pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, dysponując stałym dochodem rodziny około 5 tys. zł netto miesięcznie i ponosząc udokumentowane wydatki na poziomie około 1 tys. zł miesięcznie, jest w stanie ponieść koszty postępowania sądowego. Jednocześnie, biorąc pod uwagę wysokie zobowiązania kredytowe skarżącego (2255 zł miesięcznie), sąd stwierdził, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów fachowego pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny, dlatego przyznał mu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, oddalając wniosek w pozostałym zakresie.Stan faktyczny
Skarżący R.M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Wskazał, że jego rodzina dysponuje dochodem około 5 tys. zł netto miesięcznie, ponosi stałe wydatki na poziomie około 1 tys. zł oraz spłaca kredyt hipoteczny w wysokości 2255 zł miesięcznie. Wcześniejsze wnioski o prawo pomocy były częściowo uwzględniane. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, na co skarżący wniósł sprzeciw, podnosząc nowe okoliczności dotyczące wydatków.Rozstrzygnięcie
1. ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu. 2. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie : Przewodniczący Sędzia WSA: Artur Żurawik po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R.M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego z urzędu p o s t a n a w i a : 1. ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu 2. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy R. M. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu.
W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał że wraz z żoną i małoletnią córką prowadzi wspólne gospodarstwo domowe zamieszkując w budynku mieszkalnym w lokalu o pow. 68 m2 (współwłasność budynku w ½). Skarżący podkreślił, że nie posiada żadnych innych nieruchomości, oszczędności papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Źródłem utrzymania się jego rodziny jest uzyskiwane przezeń świadczenie emerytalne w kwocie 2945 zł netto miesięcznie oraz wynagrodzenie za pracę jego małżonki w wysokości 2200 zł netto miesięcznie – co zostało ustalone w oparciu o nadesłane wcześniej dokumenty.
Postanowieniem z dnia 26 marca 2015 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu prawa pomocy. Pismem z dnia [...] skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. W uzasadnieniu sprzeciwu wskazano, że w postanowieniu nie uwzględniono wydatków takich jak zakup węgla, lekarstw. Dodatkowo podkreślił, że pomoc finansowa członkom rodziny, oraz to, że terminowo spłaca swoje inne zobowiązania nie powinno być przyczyną odmowy. Wyjaśnił także, że pieniądze na pełnomocnika z wyboru otrzymał jednorazowo od przyjaciela.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Skarżący wnosi poraz trzeci o przyznanie prawa pomocy – najpierw o zwolnienie od kosztów sądowych w całości a następnie o ustanowienie adwokata z urzędu. Pierwszy z wniosków został częściowo uwzględniony – skarżącego zwolniono z wpisu od skargi w kwocie przekraczającej 100 zł (vide postanowienie referendarza sądowego z dnia 10 października 2014 r.), drugi natomiast został oddalony (por. postanowienie referendarza z dnia 19 grudnia 2014 r.). Przede wszystkim wskazać trzeba, że skarżący nie podał nowych okoliczności, które świadczą że jego sytuacja majątkowa uległa pogorszeniu. Trzyosobowa rodzina skarżącego dysponuje stałym comiesięcznym dochodem około 5 tys. złotych netto (co wynika dodatkowo z wyciągu z rachunku bankowego karta nr 55 akt II SA/Gl 1768/13). Stałe miesięczne, udokumentowane wydatki, w tym na usługi telekomunikacyjne, dostawy wody, energii elektrycznej, opłacenie telewizji i ubezpieczenia kształtują się na poziomie około 1 tys. zł. Oprócz tego skarżący wskazał fakt spłaty zaciągniętego kredytu hipotecznego w wysokości 2255 zł miesięcznie. Z zestawienia dochodów i wydatków rodziny skarżącego wynika, że po opłaceniu stałych miesięcznych wydatków skarżącemu zostaje mu wystarczająca kwota na poniesienie kosztów sądowych, o zwolnienie z których się stara. Nie sposób uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Zatem w jego przypadku nie jest spełniona przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, o które wnosił. Fakt zaciągania przez skarżącego bardzo wysokich zobowiązań prywatnych, nie może uzasadniać, iż miałby być zwalniany ze zobowiązań publicznoprawnych w całości, kosztem podatników.
Oceniając jednak tą sytuację finansową pod kątem spełnienia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, przyjdzie stwierdzić, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów fachowego pełnomocnika bez uszczerbku w utrzymaniu siebie i swojej rodziny.
Sąd przyznając prawo pomocy w zakresie częściowym, uznał za słuszne i bardziej celowe niż zwolnienie z kosztów sądowych przyznanie pełnomocnika ze względu na etap na którym znajduje się postępowanie sądowe. Zdaniem Sądu sytuacja finansowa skarżącego pozwala na poniesienie kosztów postępowania, nawet biorąc pod uwagę, że skarżący przed tutejszym Sądem ma dwie sprawy.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 - § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 i art. 260 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło