II SA/Gl 1210/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Andrzej Matan, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 lutego 2018 r. sprawy ze skargi Gminy K. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz Gminy K. kwotę 345 (trzysta czterdzieści pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r. Starosta [...], działając na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 1 oraz art. 130 i art. 132 ust. 1a w związku z art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 lutego 2017 r. o gospodarce nieruchomościami orzekł o ustaleniu na rzecz W.W. odszkodowania w wysokości 40.600,00 zł za przejętą na własność Gminy K. nieruchomość stanowiącą działkę nr [...] o powierzchni [...], obr. K. km.2, przeznaczoną pod budowę drogi gminnej (ulica [...] w K.). W uzasadnieniu wskazano, iż ostateczną decyzją z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami Burmistrz Miasta K. zatwierdził projekt podziału nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] o powierzchni [...], w wyniku którego powstała wymieniona powyżej działka nr [...] z przeznaczeniem pod drogę gminną. Zgodnie z art. 98 ust. 3 tej ustawy za działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem a właściwym organem. Jeśli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, odszkodowanie ustala się na wniosek właściciela według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Wobec negatywnego wyniku prowadzonych rokowań wystąpiono z wnioskiem do Starosty [...] o ustalenie należnego odszkodowania, które ustalono na podstawie przygotowanego w sprawie operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego K.O.. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Burmistrz Miasta K.. Nie zgadzając się z ustaloną w decyzji kwotą odszkodowania podkreślił, iż ustalona w przygotowanym operacie szacunkowym wartość nieruchomości i tym samym cena 1m² nieruchomości jest zawyżona. Wątpliwości budzi zwłaszcza dobór nieruchomości podobnych przyjętych do bazy, w oparciu o które biegły dokonał wyceny, rozszerzając badanie rynku nieruchomości o powiaty sąsiednie. Ceny nieruchomości na terenie gminy K. nie osiągają takich wartości jak np. na terenie powiatu gliwickiego. Dlatego organ nie zgadza się z ustaloną wysokością odszkodowania. Rozpoznając to odwołanie Wojewoda Śląski zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] . W uzasadnieniu organ odwoławczy po przywołaniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, stwierdził, iż ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawczy majątkowego, który decyduje o przyjęciu podejścia, metody i techniki szacowania nieruchomości, uwzględniając cel wyceny, a także decyduje o doborze transakcji do porównania. Dokonując oceny przygotowanego w sprawie operatu organ uznał, iż został on sporządzony zgodnie z zasadami określonymi w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. Nadto dodał, że należne odszkodowanie ustalone zostało w wysokości stosownie do przypadającego na W.W. udziału w przedmiotowej nieruchomości. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyło, reprezentowane przez Burmistrza, Miasto K.. Zarzucając decyzji Wojewody Śląskiego naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym szczególnie art. 7, art. 77 § 2 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, jak również przepisów prawa materialnego, tj. art. 149 i nast. a zwłaszcza art. 151 i art. 154 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz § 36 rozporządzenia Rady Ministrów wniosło o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Miasto K. podniosło, że przygotowany w sprawie operat szacunkowy nie został przez organy prawidłowo sprawdzony i oceniony. Dalej strona skarżąca wskazała na wady przygotowanego operatu, w stosunku do których organy nie zajęły stanowiska (szczególnie w zakresie braku wykazania kryteriów porównawczych wśród przyjętych do porównania nieruchomości). Zdaniem skarżącej ocena operatu jest lapidarna i w konsekwencji niewystarczająca. Podkreślono przy tym, że szczególnie uderza nieuzasadniona różnica pomiędzy bliskimi czasowo wycenami tej samej nieruchomości. Podczas gdy w roku 2014 cena 1m² działki stanowiącej przedmiot wyceny określona została na 49,50zł, to w ciągu niespełna trzech lat wartość ta wzrosła do 62,22 zł. Wzrost ten nie znajduje, zdaniem skarżącej, uzasadnienia, a jedynie nasuwa uzasadnione wątpliwości, co do poprawności wyceny. W rezultacie wartość przedmiotowej działki winna wynosić 32.226 zł. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski wniósł o uwzględnienie skargi. Wyjaśnił, że wydana w sprawie decyzja z dnia [...] r. przy próbie jej doręczenia przez Urząd Pocztowy w K. została zwrócona z adnotacją - "adresat zmarł". Decyzja skierowana do nieżyjącej osoby (z chwilą śmierci W.W. utracił zdolność prawną) rażąco narusza prawo w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wyjaśnił, że mimo podjętych czynności brak było możliwości wyeliminowania tej decyzji w trybie art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrując niniejszą sprawę, zważył, co następuje: Wniesiona skarga musiała odnieść skutek, ale z innych powodów niż w niej podniesione. W toku postępowania ustalono, że wnioskujący o ustalenie przedmiotowego odszkodowania za zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną W.W. zmarł w jego trakcie - tj. w dniu [...] r., czyli przed wydaniem decyzji przez Wojewodę Śląskiego, co nastąpiło dopiero w dniu [...] r. kończąc postępowanie w sprawie. Jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego jest zasada czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym, w myśl której organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W warunkach niniejszej sprawy Wojewoda Śląski skierował wydaną przez siebie decyzję do osoby nieżyjącej. Podnieść w tym miejscu należy, że osoba fizyczna może być stroną postępowania, jeżeli ma zdolność do bycia podmiotem praw i obowiązków, tj. ma zdolność prawną. Zgodnie z art. 8 Kodeksu cywilnego zdolność prawa osoby fizycznej powstaje z chwilą narodzin, a kończy się z chwilą śmierci. Jeżeli zaś w toku postępowania administracyjnego strona utraciła zdolność prawną (zmarła), nie można w stosunku do niej prowadzić takiego postępowania, ani doręczać jej rozstrzygnięć zapadłych w sprawie. W takiej sytuacji organ administracji publicznej ma obowiązek podjąć odpowiednie czynności procesowe, które doprowadzą do ustalenia następców prawnych zmarłej strony postępowania, a następnie wezwać ich do udziału w sprawie. Taka sytuacja nie miała w niniejszej sprawie. Wojewoda Śląski wydał decyzję kończącą postępowanie z wniosku W.W., nie uwzględniając odwołania Burmistrza Miasta K.. Następnie Wojewoda podjął próbę doręczenia tej decyzji zainteresowanemu. Próba ta zakończyła się zwrotem przesyłki do organu z adnotacją "adresat zmarł". Skierowanie decyzji do osoby nieżyjącej (niemającej w chwili wydania decyzji przymiotu strony) stanowi rażące naruszenie prawa- art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w sentencji. O kosztach postępowania obejmujących wpis od skargi orzeczono na wniosek strony skarżącej na podstawie art. 200 cytowanej powyżej ustawy.