II SA/Gl 1219/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Andrzej Matan, Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2018 r. sprawy ze skarg A.K., M.D., D.D., T.K., M.K., M.K., I.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oddala skargi P.S. reprezentujący "A" z siedzibą przy ulicy [...] w C. wnioskiem złożonym 31 stycznia 2017 r wystąpił o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na zmianie sposobu użytkowania budynku handlowo - usługowego do konfekcjonowania jelit na konfekcjonowanie nawozów i stymulatorów wzrostu roślin, planowanego w C. przy ulicy [...] , na terenie działek o numerach ewidencyjnych: [...] obręb [...] W toku postępowania modyfikowano wniosek poprzez określenie przedsięwzięcia jako "zmiana sposobu użytkowania budynku handlowo-usługowo-magazynowego do konfekcjonowania jelit na konfekcjonowanie nawozów i stymulatorów wzrostu roślin", planowanego w C. przy ulicy [...] , na terenie działek o numerach ewidencyjnych: [...] obręb [...] W związku z tym, iż powyższe przedsięwzięcie jest zaliczane do mogących znacząco oddziaływać na środowisko Prezydent Miasta C. wystąpił do Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. o wyrażenie opinii w przedmiocie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Obydwa te organy, pismami z dnia [...] r. i z dnia [...] r. uznały, iż w odniesieniu do planowanego przedsięwzięcia przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko jest zbędne. Prezydent Miasta C. postanowieniem z [...] r. nr [...] nałożył jednak obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla wskazanego wyżej przedsięwzięcia oraz sporządzenia raportu o oddziaływaniu tego przedsięwzięcia na środowisko w pełnym zakresie zgodnym z art. 66 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko. W uzasadnieniu stwierdził, że ze względu na rodzaj i dużą skalę przedsięwzięcia oraz lokalizację w sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej przedsięwzięcie może mieć znaczący wpływ na środowisko. Jednocześnie mieszkańcy pobliskich nieruchomości mogą być narażeni na nadmierny hałas i uciążliwość zapachową. Załączone do karty informacyjnej przedsięwzięcia obliczenia emisji hałasu i zanieczyszczeń do powietrza dla planowanego przedsięwzięcia, nie uwzględniają wszystkich źródeł emisji, a zatem nie można jednoznacznie określić wpływu planowanej inwestycji na środowisko. W związku z tym niezbędne jest sporządzenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w którym wskazane zostaną także działania minimalizujące uciążliwości związane z emisją do środowiska i utrudnieniami dla pobliskich mieszkańców. Zażalenie na niniejsze postanowienie wniosła "A". Osobne zażalenia złożyli M. I D. D. oraz A.K. a także M.K., I.K. oraz T.K.. Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. uchyliło postanowienie organu I instancji i orzekło o braku obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia. Wskazało, iż organ I instancji nie odniósł się w praktyce do przesłanek określonych w art. 63 ustawy z dnia 3 października 2008 r. Prezydent Miasta C. stwierdził jednak, że: - planowana inwestycja będzie przedsięwzięciem na znaczną skalę; teren zakładu położony jest w bliskim sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, co oznacza, że eksploatacja instalacji do konfekcjonowania nawozów i stymulatorów roślin może wpływać na znaczną liczbę osób; na terenie nieruchomości przy ul. [...] mają siedzibę co najmniej cztery inne firmy, a biorąc pod uwagę, że teren, na którym obiekt będzie realizowany nie jest objęty aktualnym miejscowym planem, konieczna jest analiza oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, w tym oddziaływania skumulowanego, niezbędne jest uzyskanie przez opracowującego raport stanowiska organu o faktycznym zagospodarowaniu terenu inwestycji i sąsiednich nieruchomości; planowana inwestycja może wpłynąć negatywnie na komfort życia i zdrowie mieszkańców oraz istnieje duże prawdopodobieństwo wystąpienia konfliktów społecznych w związku z jego realizacją. W ocenie organu odwoławczego żadna z podniesionych okoliczności nie wskazuje, ażeby przedsięwzięcie wymagało przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Argumentację Prezydenta Miasta C. należy uznać za pozamerytoryczną. Nie została spełniona ani jedna z przesłanek przewidzianych w art. 63 ust. 1 ustawy. Skargę na to postanowienie złożyli M.K., I.K. T.K., M.K. i A.K.. Domagając się jego uchylenia oraz umorzenia postępowania w sprawie zarzucili organowi II instancji naruszenie: 1) art. 7, 77 § 1, 80 Kpa polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych dla wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i wydania decyzji, w szczególności niedostateczne wyjaśnienie: obszaru, jaki faktycznie ma zajmować przedmiotowa inwestycja, zgodności przedmiotowej inwestycji z postanowieniami decyzji o warunkach zabudowy.; dopuszczalności lokalizowania inwestycji w oparciu o orzeczenia SKO unieważniające warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji .(warunki zabudowy poddane były dokładnej analizie w decyzji SKO sygn. akt [...] unieważniająca decyzje [...] o wzizt oraz decyzja [...] unieważniająca decyzję o wzizt. dla przedmiotowej inwestycji, 2) art. 8 i art. 107 § 3 Kpa polegające na niewskazaniu w uzasadnieniu postanowienia dowodów, na których oparł się organ wydając decyzję, 3) art. 71ust.2 pkt.4 pb. i art. 71 ust.5 pb (jak się wydaje chodzi tu o ustawę Prawo budowlane) 4 ) art. art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016, z późn. zm.), art. 46 ust. 4 pkt 2 oraz art. 46 ust. 4a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2001 r. nr 62. poz. 627. z późn. zm.), w zakresie: braku podstaw prawnych do rozbudowy obiektu o funkcji nieistniejącej (zgodnie z przepisami prawa) na danym obszarze, niezgodność decyzji o pozwoleniu na budowę i projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, niezgodność decyzji o pozwoleniu na budowę i projektu budowlanego z przepisami dotyczącymi ochrony środowiska, niezgodność faktycznie zamierzonego i funkcjonującego rodzaju zabudowy z przepisami dotyczącymi ochrony środowiska (raportem oddziaływania na środowisko), decyzją o warunkach zabudowy oraz z decyzją o pozwoleniu na budowę. Odrębną skargę na to postanowienie złożyli M.D. i D.D. zarzucając organowi administracji również naruszenie art. 71ust.2 pkt.4 pb. i art. 71 ust.5 pb (jak się wydaje chodzi tu o ustawę Prawo budowlane) oraz przepisów kodeksu postępowania w zakresie niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Organ administracji odpowiadając na obie skargi wniósł o ich o oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Skargi powyższe zostały połączone do wspólnego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skargi nie zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Na początku Sąd zwraca uwagę, iż przedmiotem niniejszego postępowania jest kontrola postanowienia w przedmiocie stwierdzenia konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach wydawanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na zmianie sposobu użytkowania budynku handlowo-usługowo-magazynowego do konfekcjonowania jelit na "konfekcjonowanie nawozów i stymulatorów wzrostu roślin", planowanego w C. przy ulicy [...] , na terenie działek o numerach ewidencyjnych: [...] obręb [...] Zatem bez związku z ze sprawą pozostają wszystkie zarzuty dotyczące naruszenia (w ocenie skarżących) przepisów prawa budowlanego, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, czy też warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przedsięwzięcie będące przedmiotem postępowania zaliczane jest do mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2017 r. poz. 1405 ze zm.). Przed uzyskaniem decyzji zezwalającej na zmianę sposobu użytkowania, zgodnie ze złożonym wnioskiem, inwestor zobowiązany jest do uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Przed jej wydaniem konieczne jest jednak ustalenie (w drodze postanowienia), czy w odniesieniu do tego konkretnego przedsięwzięcia ocena oddziaływania na środowisko winna zostać przeprowadzona. Organ – tu Prezydent Miasta C., dokonując oceny w tym zakresie jest zobowiązany kierować się przesłankami określonymi w art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. Musi uwzględnić: 1) rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, z uwzględnieniem: a) skali przedsięwzięcia i wielkości zajmowanego terenu oraz ich wzajemnych proporcji, a także istotnych rozwiązań charakteryzujących przedsięwzięcie, b) powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem, c) różnorodności biologicznej, wykorzystywania zasobów naturalnych, w tym gleby, wody i powierzchni ziemi, d) emisji i występowania innych uciążliwości, e) ocenionego w oparciu o wiedzę naukową ryzyka wystąpienia poważnych awarii lub katastrof naturalnych i budowlanych, przy uwzględnieniu używanych substancji i stosowanych technologii, w tym ryzyka związanego ze zmianą klimatu, f) przewidywanych ilości i rodzaju wytwarzanych odpadów oraz ich wpływu na środowisko, w przypadkach gdy planuje się ich powstawanie, g) zagrożenia dla zdrowia ludzi, w tym wynikającego z emisji; 2) usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, w szczególności przy istniejącym i planowanym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz uwarunkowań miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego – uwzględniające: a) obszary wodno-błotne, inne obszary o płytkim zaleganiu wód podziemnych, w tym siedliska łęgowe oraz ujścia rzek, b) obszary wybrzeży i środowisko morskie, c) obszary górskie lub leśne, d) obszary objęte ochroną, w tym strefy ochronne ujęć wód i obszary ochronne zbiorników wód śródlądowych, e) obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin, grzybów i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000, oraz pozostałe formy ochrony przyrody, f) obszary, na których standardy jakości środowiska zostały przekroczone lub istnieje prawdopodobieństwo ich przekroczenia, g) obszary o krajobrazie mającym znaczenie historyczne, kulturowe lub archeologiczne, h) gęstość zaludnienia, i) obszary przylegające do jezior, j) uzdrowiska i obszary ochrony uzdrowiskowej, k) wody i obowiązujące dla nich cele środowiskowe; 3) rodzaj, cechy i skalę możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do kryteriów wymienionych w pkt 1 i 2 oraz w art. 62 ust. 1 pkt 1, wynikające z: a) zasięgu oddziaływania – obszaru geograficznego i liczby ludności, na którą przedsięwzięcie może oddziaływać, b) transgranicznego charakteru oddziaływania przedsięwzięcia na poszczególne elementy przyrodnicze, c) charakteru, wielkości, intensywności i złożoności oddziaływania, z uwzględnieniem obciążenia istniejącej infrastruktury technicznej oraz przewidywanego momentu rozpoczęcia oddziaływania, d) prawdopodobieństwa oddziaływania, e) czasu trwania, częstotliwości i odwracalności oddziaływania, f) powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia – w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem, g) możliwości ograniczenia oddziaływania. Przeprowadzona, w kontekście powyższych ustaleń, ocena zebranego przez organy administracji materiału dowodowego pozwala na stwierdzenie, iż rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. jest prawidłowe. Będące przedmiotem postępowania przedsięwzięcie polega w istocie na wykonaniu i eksploatacji linii konfekcjonowania środków chemicznych. Przy czym należy mieć świadomość, iż zamierzenie będzie polegać na budowie nowej instalacji do konfekcjonowania nawozów i stymulatorów wzrostu roślin, na terenie istniejącego zakładu, w którym wcześniej prowadzone było konfekcjonowanie jelit. W przedmiotowej instalacji planuje się rozlewanie gotowych chemicznych półproduktów lub produktów podstawowych. Proces konfekcjonowania produktów odbywać się będzie półautomatycznie, a docelowo głównie automatycznie (linia półautomatyczna będzie wtedy wykorzystywana do konfekcjonowania produktów o mniejszym zapotrzebowaniu). Jak wynika z karty informacyjnej przedsięwzięcia nawozy i stymulatory wzrostu roślin w postaci płynnej (gotowe produkty) dostarczane będą do zakładu cysternami. Cysterna będzie podłączona hydraulicznie z urządzeniami do konfekcjonowania przez cały czas konfekcjonowania produktu. Zbiorniki typu mauzer będą zbiornikami pośrednimi (wyrównawczymi w procesie nalewania półautomatycznego). Jednocześnie zbiorniki te będą również elementami docelowej linii technologicznej (automatycznej), które w trakcie zmiany cysterny z danym produktem zabezpieczą ciągłość konfekcjonowania produktu na linii automatycznej. Z informacji podanych przez pełnomocnika spółki wynika, że w ciągu roku wielkość rozlanych nawozów organicznych, mineralnych i mineralno-organicznych będzie wynosiła 4 200 m3, a stymulatorów wzrostu roślin 3 000 m3. Urządzenie do napełniania opakowań odmierzać będzie jednorazowo objętość nalewanego składnika z zakresu od 100 cm3 do 20 000 cm3. Przyjęta wielkość produkcji w zakładzie to 25 m3 w ciągu dnia w systemie dwuzmianowym, a w ciągu godziny 1,6 m3. Opis technologiczny przedsięwzięcia wskazuje, iż cały powyższy proces będzie odbywał się w procesie zamkniętym (hermetycznym). Zatem eksploatacja instalacji, w warunkach normalnych, nie będzie powodować negatywnego oddziaływania na środowisko. W szczególności nie będzie skutkować wprowadzaniem do środowiska ani substancji ani energii. Nie zostały również spełnione pozostałe przesłanki przewidziane w art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. W szczególności, uwzględniając parametry produkcji, nie można mówić, iż skala przedsięwzięcia będzie duża. Brak również kumulacji oddziaływań z innymi przedsięwzięciami, gdyż jak wyżej wskazano, w warunkach normalnych proces produkcyjny odbywać się będzie w obiegu zamkniętym. Zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. trafnie przyjęło, że w odniesieniu do przedsięwzięcia "zmiana sposobu użytkowania budynku handlowo-usługowo-magazynowego do konfekcjonowania jelit na konfekcjonowanie nawozów i stymulatorów wzrostu roślin" przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko jest zbędne. Takie zresztą stanowisko zajęli regionalny dyrektor ochrony środowiska i powiatowy inspektor sanitarny. Można się zgodzić z organem I instancji, iż planowane zamierzenie znajduje się w sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej, oraz że może generować konflikty w związku z jego realizacją. Jednakże okoliczność te nie mogą przesądzać o konieczności przeprowadzenia jego oceny oddziaływania na środowisko. Reasumując powyższe skarżący nie podnieśli w skargach zarzutu naruszenia art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. – a ten przepis był podstawą wydania zaskarżonego postanowienia. Sąd takich naruszeń nie dopatrzył się także. Nie można również Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu zarzucić naruszenia przepisów postępowania w zakresie właściwego wyjaśnienia sprawy. Oparło się ono na bogatym materiale procesowym zebranym przez organ I instancji, przy czym dokonało innej jego oceny. I w ocenie Sądu ta ocena jest trafna. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując w takim zakresie sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszeń skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia. W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.