II SA/Gl 1220/08

PostanowienieWSA w Gliwicach2009-01-27

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, osoba fizyczna, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, biorąc pod uwagę jej dochody, wydatki oraz wysokość wpisu od skargi?
Ratio decidendi
Skarżąca, jako osoba fizyczna, może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego utrzymania. W niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę dochody skarżącej, jej stałe wydatki oraz wysokość wpisu od skargi, przyznano częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że skarżąca jest w stanie uiścić część wpisu, ale pełne obciążenie mogłoby zagrozić jej utrzymaniu.
Stan faktyczny
Skarżąca S. K. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w przedmiocie warunków zabudowy terenu. Jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Po wstępnym wezwaniu do złożenia wniosku na urzędowym formularzu, skarżąca złożyła wymagane dokumenty, wskazując na swoje dochody i wydatki. Sąd wezwał ją następnie do uprawdopodobnienia okoliczności wskazanych we wniosku za pomocą dokumentów, co skarżąca uczyniła.
Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącą z wpisu od skargi w kwocie przekraczającej [...] ([...]) zł, 2) oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: 1) zwolnić skarżącą z wpisu od skargi w kwocie przekraczającej [...] ([...]) zł, 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie Przy skardze z dnia [...] r. S.K. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązuje formalizm w zakresie składania wniosku o przyznanie prawa pomocy. W myśl art. 252 § 2 przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) wniosek taki winien być złożony na urzędowym formularzu. Z treści § 2 pkt 3 w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245) wynika natomiast, że w sytuacji, w której osoba fizyczna nie złoży wspomnianego formularza, jest on jej przesyłany celem wypełniania. Na adres skarżącej został przesłany druk urzędowego formularza PPF z pouczeniem o konieczności jego osobistego wypełnienia i zwrotu do Sądu. Dla dokonania tej czynności, wyznaczono siedmiodniowy termin informując, iż jego uchybienie będzie skutkowało pozostawieniem złożonego wniosku bez rozpoznania. W wyznaczonym terminie S.K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy na druku urzędowego formularza. Wynika z niego, że wnioskodawczyni samotnie prowadzi gospodarstwo domowe utrzymując się z wynagrodzenia za pracę oraz czynszu z tytułu najmu lokalu użytkowego należącego do skarżącej. Łączy dochód został określony na kwotę [...] zł brutto miesięcznie. Ponieważ informacje zawarte w nadesłanym formularzy nie pozwoliły jednoznacznie stwierdzić, czy skarżąca rzeczywiście jest osoba zasługującą na przyznanie prawa pomocy, referendarz sądowy, kierując się treścią art. 255 P.p.s.a. wezwał skarżącą do uprawdopodobnienia okoliczności wskazanych we wniosku za pomocą kserokopii stosownych dokumentów. W wyznaczonym terminie wnioskodawczyni zadośćuczyniła temu wezwaniu. W oparciu o nadesłane dokumenty ustalono, że wnioskodawczyni co miesiąc na lekarstwa przeznacza około [...] zł, na zakup energii elektrycznej [...] zł na dwa miesiące, zaś za wodę płaci [...] zł. Jej dochody wynoszą [...] zł netto miesięcznie i składają się na nie czynsze za wynajem lokalu oraz wynagrodzenie za pracę. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Odpłatność postępowania sądowego jest generalną zasadą przyjętą na gruncie przepisów regulujących postępowanie przed sądami administracyjnymi (art. 199 P.p.s.a). Nie ma ona jednakże charakteru bezwzględnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Osobie fizycznej, która wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych prawo pomocy może być przyznane wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Sytuacja materialna wnioskodawcy, przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega ocenie w dwóch aspektach - z jednej strony uwzględnienia się wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z pod uwagę brane są jej możliwości finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05). Mając powyższe na względzie należało stwierdzić, że S. K. jest osobą której wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie jedynie w części. Zestawienie dochodów i stałych wydatków skarżącej pozwoliło ustalić, że do dyspozycji skarżącej, po odliczeniu niezbędnych wydatków pozostaje około [...] zł (dochód: [...] zł – stałe wydatki: [...]zł = [...] zł). Jest to więc kwota pozwalająca jednej osobie na utrzymanie się. W niniejszej sprawie wpis od skargi, będący na tym etapie postępowania sądowego zasadniczym wydatkiem, wynosi [...]zł – zgodnie z treścią § 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Uiszczenie całej kwoty wpisu mogłoby rzeczywiście zagrozić utrzymaniu się skarżącej, gdyż byłaby to znacząca pozycja wśród środków pozostających w jej dyspozycji. Z drugiej jednak strony S.K. dysponuje stałym źródłem dochodu, w wysokości, która pozwala na opłacenie części wpisu. Mając to na względzie stwierdzono, że będzie ona w stanie uiścić [...] zł. Stwierdzić ponadto przyjdzie, że wysokość pozostałych, potencjalnych kosztów sądowych nie jest na tle wysoka aby skarżąca nie była w stanie sama ich ponieść. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło