II SA/Gl 1223/08

PostanowienieWSA w Gliwicach2009-02-03

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, osoba fizyczna, która samotnie prowadzi gospodarstwo domowe i utrzymuje się z emerytury, może zostać częściowo zwolniona z kosztów sądowych (wpisu od skargi) w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego utrzymania?
Ratio decidendi
Skarżąca, osoba fizyczna, może zostać częściowo zwolniona z kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego utrzymania. W sytuacji, gdy wpis od skargi stanowi znaczną część dochodu skarżącej, a jej środki nie pozwalają na pokrycie niezbędnych potrzeb po jego uiszczeniu, należy uznać przesłanki do częściowego uwzględnienia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, tj. zwolnienia z wpisu od skargi. Jednakże, jeśli dochód nie jest na tyle niski, aby całkowicie uniemożliwić poniesienie innych, przyszłych kosztów postępowania (np. opłaty za odpis wyroku, wpisu od skargi kasacyjnej), wniosek o całkowite zwolnienie od kosztów powinien zostać oddalony.
Stan faktyczny
Skarżąca Z. C. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. dotyczącą opłaty adiacenckiej. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi, skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na niskie dochody z emerytury i wydatki związane z leczeniem. Sąd wezwał ją do przedstawienia dowodów wydatków, które skarżąca przedstawiła, jednak brakowało dowodów na wysokość wydatków na leki.
Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącą z wpisu od skargi; 2) oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: 1) zwolnić skarżącą z wpisu od skargi 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie W rozpoznawanej sprawie wpis od skargi ustalony został na kwotę [...] zł, co zostało ustalone zgodnie z dyspozycją § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W związku z powyższym skarżąca została wezwana do jego uiszczenia w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia jej skargi. We wskazanym wyżej terminie Z. C., na druku urzędowego formularza wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni wskazała, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymując się ze świadczenia emerytalnego uzyskiwanego w kwocie [...] zł brutto miesięcznie. Ze względu na podeszły wiek [...] lata oraz schorzenia, część tego dochodu (około [...] zł) przeznaczana jest na pokrycie wydatków związanych z leczeniem. Pozostała kwota służy pokryciu bieżących wydatków. Pismem z dnia [...] r. skarżąca została wezwana do nadesłania kserokopii dokumentów (rachunków, faktur) obrazujących miesięczne wydatki przeznaczane na media (opłaty za wodę, gaz, energię elektryczną itp.) oraz kserokopii rachunków, paragonów lub faktur za zakup lekarstw. W odpowiedzi Z.C. przesłała dokumenty obrazujące jej wydatki związane z utrzymaniem się. Brak dowodów potwierdzających wysokość środków przeznaczonych na zakup lekarstw skarżąca tłumaczy brakiem świadomości konieczności ich gromadzenia. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Odpłatność postępowania sądowego jest generalną zasadą przyjętą na gruncie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a. – art. 199 tej ustawy). Nie ma ona jednakże charakteru bezwzględnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Osobie fizycznej, która wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych prawo pomocy może być przyznane wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Analiza informacji przedstawionych w druku formularza prowadzi do wniosku, że skarżąca jest w stanie ponieść część wydatków związanych z postępowaniem przed sądem administracyjnym. Wpis od skargi, będący na obecnym etapie postępowania sądowego zasadniczym wydatkiem, który strona zobowiązana jest ponieść, wynosi w niniejszej sprawie ponad [...] zł. Mając na względzie wysokość świadczenia emerytalnego uzyskiwanego przez Z.C. należało uwzględnić jej wniosek w tym zakresie. Wnioskodawczyni chcąc uiścić wpis byłaby zmuszona przeznaczyć na ten cel połowę swojego dochodu. W takiej sytuacji środki pozostawione do jej dyspozycji nie pozwoliłyby na pokrycie niezbędnych potrzeb. W istocie więc należało uznać, że zaistniały przesłanki przemawiające za częściowym uwzględnieniem wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, czyli zwolnieniem skarżącej z wpisu od skargi. Okoliczności powołane przez Z.C., dotyczące jej stanu majątkowego, nie pozwoliły jednakże uznać że skarżąca w ogóle nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sadowego. Jak zauważono wyżej wpis od skargi ma na tym etapie postępowania sądowego zasadniczy charakter. Pozostałe, ewentualne koszty strona będzie zobowiązana ponieść, o ile zechce zaskarżyć orzeczenie kończące postępowanie sądowe. Zalicza się do nich przede wszystkim opłata kancelaryjna za odpis wyroku z uzasadnieniem ([...]zł) oraz wpis od skargi kasacyjnej (połowa wpisu od skargi). W takiej sytuacji niepodobna przyjąć, że wnioskodawczyni nie byłaby w stanie ich ponieść. Jej dochód nie jest bowiem na tyle niski aby można było przyjąć, że wspomniane wydatki w znaczący sposób pogorszą jej sytuację majątkową. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło