II SA/Gl 1225/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Piotr Broda po rozpoznaniu w dniu 2 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. G. i T. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę w kwestii wniosku skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r., nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla R. S. i A. S., budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z przydomową oczyszczalnią ścieków i wewnętrzną instalacją gazu, na działce [...] obręb [...] przy ul. [...] w S. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, M. G. i T. G. zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W jego uzasadnieniu wskazali, że decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa, zaś realizacja planowej inwestycji w granicach nieruchomości narazi ich na uciążliwości związane z wykonywanymi pracami budowlanymi oraz ewentualnym późniejszymi pracami konserwatorskimi. Ponadto, w dalszej perspektywie doprowadzi do spadku wartości ich nieruchomości. Skarżący zwrócili uwagę, że w tożsamej sytuacji faktycznej Wojewódzki Sąd Administracyjnych w Poznaniu wydał postanowienie z dnia 13 października 2010 r. wstrzymujące wykonanie wydanego w sprawie pozwolenia na budowę (sygn. akt II SA/Po 822/08, orzeczenie dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa. gov.pl). Zarówno organ odwoławczy, jak i uczestnicy postępowania nie ustosunkowali się do powyższego wniosku. Rozpatrując wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył: Przepis art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie Ppsa, stanowi, że wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 Ppsa, sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie tego aktu lub czynności w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W świetle powyższej regulacji wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności stanowi odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 Ppsa, a zatem odnośni się jedynie do okoliczności faktycznych o charakterze nadzwyczajnym. Okoliczności te sąd winien ocenić zarówno w stosunku do skarżącego, jak i uczestników postępowania, bowiem konsekwencje wstrzymania bądź braku wstrzymania zaskarżonego aktu mogą dotykać w takim samym stopniu wszystkie strony postępowania. Dodatkowo należy zauważyć, że wykonanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.), jest realizacją "prawa zabudowy", określonego w art. 4 tej ustawy, w związku z czym wytrzymanie wykonania takiej decyzji winno mieć charakter wyjątkowy. Prawo to stanowi po części realizację konstytucyjnej zasady ochrony własności, wyrażonej w art. 21 i 64 Konstytucji RP i jako takie, powinno podlegać szczególnej ochronie (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2005 r., sygn. akt II OZ 1026/05, dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Rozpatrując złożony wniosek należy mieć także na uwadze treść art. 35a ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję o pozwoleniu na budowę, wstrzymanie wykonania tej decyzji sąd może uzależnić od złożenia przez skarżącego kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu wstrzymania wykonania takiej decyzji. Brzmienie przywołanego przepisu dowodzi, że postanowienie wstrzymujące wykonanie decyzji o pozwoleniu na budowę stanowić może dużą dolegliwość przede wszystkim dla inwestora mogącą nierzadko spowodować większą szkodę niż szkoda, jaka może wyniknąć z kontynuowania robót budowlanych prowadzonych w oparciu o zaskarżoną decyzję. Przenosząc powyższe rozważenia na grunt rozpatrywanej sprawy Sąd nie dopatrzył się przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, wyliczonych enumeratywnie w art. 61 § 3 Ppsa. Uciążliwości związane z wykonywanymi pracami budowlanymi są bowiem naturalną konsekwencją prowadzenia każdych robót budowlanych w obszarze zurbanizowanym. Odnieść to należy również do ewentualnych uciążliwości, jakie mogą się pojawić w związku z koniecznością utrzymania obiektu budowlanego w odpowiednim stanie technicznym w przyszłości. Nadto, twierdzenie o spadku wartości nieruchomości skarżących odnosi się do zdarzeń przyszłych i niepewnych, nie zostało również poparte przez skarżących żadnymi dokumentami. Jak zauważyli skarżący, budowa spornego obiektu budowlanego spowoduje powstanie skutków, które będą możliwe do odwrócenia. Tymczasem wskazana w art. 61 § 3 Ppsa, przesłanka nieodwracalności skutków wykonania decyzji oznacza przede wszystkim sytuację, w której poprzedni stan prawny nie może zostać przywrócony, gdyż np. przestał istnieć przedmiot którego prawo to dotyczyło. Samo zaś pogorszenie sytuacji skarżących nie może uzasadniać wstrzymania procesu inwestycyjnego. Podkreślić wymaga, że w razie ewentualnego uchylenia w postępowaniu sądowym zaskarżonej decyzji możliwa jest rozbiórka wybudowanego obiektu i przywrócenie terenu do stanu poprzedniego. Nie można zatem przyjąć, że zrealizowanie inwestycji doprowadzi do skutków nieodwracalnych. Owszem, istnieje ryzyko, że w przypadku prawomocnego uwzględnienia skargi może dojść do powstania znacznej szkody, ale nie po stronie skarżących, a po stronie inwestorów, albowiem to na nich spoczywać będzie obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego. Jednakże inwestorzy prowadzając roboty przed rozpoznaniem skargi przez Sąd, czynią to na własne ryzyko i jak wyjaśniono w ramach wcześniejszych rozważań, szkoda powstała w wyniku wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę stanowić może dla nich o wiele większą dolegliwość niż ta, jaka może wyniknąć z kontynuowania robót budowlanych prowadzonych w oparciu o zaskarżoną decyzję. Tymczasem zawarte w skardze uwagi wskazujące na wady prawne zaskarżonej decyzji na obecnym etapie postępowania nie mogą być rozpatrywane. Dopiero w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie Sąd zajmie stanowisko, co do ewentualnego naruszenia przez organy prawa oraz jego skutków. W świetle wskazanych okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 61 § 3 Ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia. Na marginesie wyjaśnić wymaga, że przywołane przez skarżących postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 października 2010 r., sygn. akt II SA/Po 822/08, zostało przez Naczelny Sąd Administracyjny uchylone postanowieniem z dnia 23 grudnia 2008 r., sygn. akt II OZ 1334/08, a następnie Sąd pierwszej instancji prawomocnym postanowieniem z dnia 26 lutego 2009 r., oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji wydanej w tej sprawie (oba orzeczenia dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa. gov.pl). W orzeczeniach tych sądy wyraziły zaś analogiczny pogląd, co Sąd w niniejszej sprawie.